`

Lobbysta: kim jest? Czy lobbing jest w Polsce legalny?

3 min. czytania
Aktualizacja 05.02.2025
08.12.2023 12:00
Obserwuj nas na Google

Lobbysta bywa nazywany człowiekiem z rozległymi znajomościami. To osoba, która wywiera wpływ na organy władzy państwowej w interesie określonych grup lub określonych osób. Czy lobbing jest w Polsce legalny? Co dokładnie robi lobbysta i na czym polega taka działalność?

Lobbing w Polsce
fot. Adam Burakowski/REPORTER/East News

Lobbysta to człowiek zajmujący się lobbingiem, czyli wywieraniem wpływu na organy władzy państwowej w interesie określonych grup politycznych, gospodarczych lub społecznych.

Lobbing w Polsce: czy jest legalny?

Działalność lobbingowa jest w Polsce legalna i reguluje ją Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa.

Zobacz także:  "Lobbysta". Oburzenie w Sejmie, Hołownia wyprosił osobę z sali obrad

Lobbysta: co robi?

Lobbysta to osoba, która reprezentuje określone interesy. „Działalnością lobbingową jest każde działanie prowadzone metodami prawnie dozwolonymi zmierzające do wywarcia wpływu na organy władzy publicznej w procesie stanowienia prawa” – czytamy w ustawie.

Lobbystą może być przedsiębiorca lub osoba fizyczna. „Działalnością lobbingową jest zarobkowa działalność lobbingowa prowadzona na rzecz osób trzecich w celu uwzględnienia w procesie stanowienia prawa interesów tych osób” – stanowi prawo.

Lobbysta musi być osobą zarejestrowaną w Kancelarii Sejmu. Rejestr ten jest jawny. Informacje na temat lobbystów publikowane są w Biuletynie Informacji Publicznej, z wyjątkiem adresów osób fizycznych.

Uwaga: „Podmiot, który wykonuje czynności wchodzące w zakres zawodowej działalności lobbingowej bez wpisu do rejestru, podlega karze pieniężnej w wysokości od 3000 zł do 50 000 zł”.

Lobbyści w Polsce

Zgodnie z ustawą: „Podmiot wykonujący zawodową działalność lobbingową ma prawo wykonywać tę działalność także w siedzibie urzędu obsługującego organ władzy publicznej”. Działalność lobbingową na terenie Sejmu i Senatu określają ich regulaminy.

„W przypadku zawodowej działalności lobbingowej na terenie Sejmu możliwy jest udział uprawnionych podmiotów w posiedzeniu komisji sejmowej (w tym w wysłuchaniu publicznym), z możliwością zabrania głosu, a także przekazywanie komisji – w sposób zgodny z zasadami postępowania w tej sytuacji – dokumentów, w szczególności propozycji rozwiązań prawnych oraz ekspertyz i opinii prawnych” – czytamy w ustawie.

Na stronie Sejmu znaleźć można informację, że w 2022 roku spośród wszystkich 519 podmiotów wpisanych do rejestru, zaledwie 16 z nich (ok. 3,08%) deklarowało podejmowanie działań wobec Sejmu: pięciu przedsiębiorców i 11 osób fizycznych.

Lobbyści w Polsce w 2022 roku deklarowali zainteresowanie projektami ustaw dotyczących m.in.:

  • badań naukowych i innowacji,
  • broni i amunicji,
  • budownictwa energooszczędnego i pasywnego,
  • budownictwa mieszkalnego oraz najmu,
  • działalności przedsiębiorstw i przemysłu,
  • edukacji, kultury i nauki,
  • ekonomii społecznej,
  • elektromobilności,
  • energetyki/energii,
  • farmakologii,
  • gospodarki cyfrowej,
  • gospodarki odpadami/odpadów w kontekście OZE,
  • komercjalizacji i przedsiębiorczości,
  • migracji, repatriacji, łączności z Polakami za granicą,
  • nabywania nieruchomości przez cudzoziemców i obywateli UE,
  • obronności państwa,
  • ochrony klimatu,
  • ochrony praw mniejszości,
  • ochrony praw osób społecznie wykluczonych,
  • ochrony praw użytkowników konopi,
  • ochrony środowiska,
  • ochrony zdrowia / zdrowia publicznego,
  • ochrony życia i zdrowia obywateli RP w ekstremalnych sytuacjach,
  • organizacji pozarządowych, działalności pożytku publicznego, wolontariatu,
  • postępowania egzekucyjnego,
  • praw cudzoziemców, mniejszości narodowych i etnicznych,
  • praw człowieka,
  • praw obywatelskich,
  • praw osób pozbawionych wolności,
  • praw osób starszych,
  • praw osób wykluczonych cyfrowo,
  • praw Polaków powracających z zagranicy,
  • prawa administracyjnego i postępowania administracyjnego,
  • prawa bankowego i finansowego,
  • prawa cywilnego i postępowania cywilnego,
  • prawa łowieckiego,
  • prawa podatkowego,
  • prawa precedensowego,
  • prawa spółek handlowych,
  • prowadzenia działalności gospodarczej,
  • rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich,
  • systemu ubezpieczeń społecznych,
  • telekomunikacji,
  • transportu,
  • własności,
  • współpracy międzynarodowej i rozwoju,
  • zasad przekraczania granicy państwowej.

Lobbysta w Sejmie

W 2022 r. Zespół ds. Zawodowej Działalności Lobbingowej nie odnotował żadnych zgłoszeń o prowadzeniu nielegalnej działalności lobbingowej przez podmioty niewpisane do rejestru.

Natomiast w dniu 26 kwietnia 2022 r. Komendant Straży Marszałkowskiej zawiesił lobbyście Witoldowi Solskiemu prawo wstępu do budynków sejmowych na okres 6 miesięcy z powodu „incydentów z udziałem lobbysty”.

Z kolei 7 grudnia 2023 zamieszanie na posiedzeniu Sejmu wywołał mężczyzna stojący przy drzwiach. Na jego obecność zwrócił uwagę marszałek  Szymon Hołownia. Z sali podniosły się głosy, że to lobbysta.

Źródło: Radio ZET/Ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa/”Informacja o działaniach podejmowanych wobec Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w 2022 roku przez podmioty wykonujące zawodową działalność lobbingową”

Nie przegap

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET