Tusk zaprasza Nawrockiego. „Zręczne politycznie, ale większość wyborców nie chce ich zgody”

Tusk zaprasza Nawrockiego. Co dalej?

- Panie Prezydencie, mieliśmy się spotkać, trochę czekałem na to zaproszenie, ale od serca, w takim razie, nie czekając dłużej, chcę zaprosić pana, razem z małżonką, z rodziną, z dziećmi, do mnie do domu w Sopocie – tymi słowami zwrócił się w środę podczas ceremonii chrztu nowego promu „Bursztyn Unity” w Szczecinie Donald Tusk do Karola Nawrockiego. - Podzielmy się opłatkiem przed Wigilią, porozmawiajmy, moje mieszkanie nieduże, ale znajdzie się dla nas dwóch miejsce w kuchni przy stole i porozmawiamy, jak to się kiedyś mówiło, jak Polak z Polakiem – dodał premier.

Prezydent nie odpowiedział wprost na to zaproszenie, głos zabrał natomiast jego rzecznik. - To cwany ruch premiera, w którym absolutnie nie ma żadnej szczerości, nie mamy co do tego żadnych złudzeń. To był gest wyłącznie o charakterze politycznym – skomentował w rozmowie z Wirtualną Polską Rafał Leśkiewicz. Jego zdaniem „nie siada się do jednego stołu z człowiekiem, który złamał konstytucję, który na policyjnych pałach wprowadził uzurpatorów do Trybunału Konstytucyjnego”.

Z uwagi na fakt, iż wcześniejsze, zapowiadane jeszcze po niedawnym posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa Narodowego, spotkanie Tuska z Nawrockim „w cztery oczy” nie doszło do skutku, można domniemywać, że do okołowigilijnej rozmowy na Wybrzeżu również nie dojdzie. Prof. Rafał Chwedoruk w rozmowie z RadioZET.pl jeszcze w sierpniu – przy okazji dyskusji o tym, że premier i prezydent nie celebrują wspólnie świąt narodowych – przekonywał że „większość wyborców nie chce widzieć ich razem, pogodzonych”. W najnowszej rozmowie z nami przyznaje, że „teraz tym bardziej potwierdziłby tę tezę”, jako że przez ostatnie miesiące „dużo się wydarzyło, na czele z całą awanturą wokół Trybunału Konstytucyjnego”. 

„Odróżnienie ideowości od cynizmu nie jest rzeczą łatwą”

- Posunięcie Tuska było zręczne politycznie. Większość wyborców już teraz wie, na która stronę tego spotu zagłosuje za rok, co najwyżej mogą mieć miejsce przesunięcia – z KO do Lewicy albo z PiS do Konfederacji czy Rozwoju Plus. Gra toczy się o niewielką, ale wciąż istotną jeszcze grupę umiarkowanego elektoratu. Takiego wyczulonego na gesty dotyczące jedności czy porozumienia – tłumaczy politolog z Uniwersytetu Warszawskiego. Podkreśla też, że sam szef rządu, „zdając sobie sprawę ze swoich własnych deficytów, wskazał Karola Nawrockiego jako symbolicznego przeciwnika, uznając, że różnego rodzaju problemy czy doświadczenia z przeszłości obecnego prezydenta teraz dopiero zaczną się ujawniać, kiedy jego postać zostanie znormalizowana w oczach opinii publicznej”. Zaznacza, że to również – patrząc z drugiej strony – próba wskazania, że to właśnie Tusk jest jedynym i ostatecznym liderem obozu władzy, co „wpisuje się w dyskusję o konieczności stworzenia jednej listy demokratycznej na przyszłoroczne wybory parlamentarne”.

Zwolennicy Tuska chwalą go gest w stronę deeskalacji politycznego sporu i uważają, że Nawrocki – jeśli odrzuci zaproszenie – pokaże się jako ten, który wcale tej zgody nie pragnie. Przeciwnicy premiera zarzucają mu zaś cynizm, fałsz i grę „pod publiczkę”. Chwedoruk wcale zresztą nie wyklucza takiej interpretacji. - To jest zawsze obliczone na pewien efekt, ale odróżnienie ideowości od cynizmu nie jest rzeczą łatwą. W istocie sprowadza się do naszej subiektywnej oceny danego polityka – mówi. Według eksperta nie ma instrumentów, by wiarygodnie to ocenić, a i rzadko który polityk szczerze przyznaje się do swoim makiawelicznych motywacji. 

Czy w takim razie w sytuacji, gdy bezpieczeństwo staje się głównym temat publicznej debaty, na arenie międzynarodowej króluje niepewność, a zagrożenie eskalacyjne ze strony Rosji to realne zjawisko, nie ma szans, by dwie najważniejsze persony w polskiej polityce zakopany wojenny topór? Chwedoruk nie ma tu większych wątpliwości. - Technicznie, strukturalnie mamy system wielopartyjny, który amortyzuje nieco tę polaryzację. Natomiast na poziomie symbolicznym mamy system bipolarny. Społeczeństwo chce widzieć tę walkę – przekonuje, dodając, że politykom takie ramy konfliktu pozwalają funkcjonować. 

Czy kontekst rosyjski ma wpływ na debatę publiczną?

Jednocześnie zwraca uwagę, że „kontekst rosyjski” niekoniecznie musi organizować zbiorową wyobraźnię, a tym bardziej zasypywać podziały wśród polityków. - Po pierwsze, ta retoryka jest obecna w Polsce od co najmniej 2014 roku, a nie 2022. Wszyscy wszystkich zdążyli już oskarżyć o działanie na rzecz Rosji, a - jak pokazują badania - niemała część Polaków zdaje sobie sprawę z nierealności scenariusza ataku militarnego ze Wschodu, z Rosji czy Białorusi – wyjaśnia politolog.

Jego zdaniem ta retoryka to „tak naprawdę tylko licytacja na to, kto jest większym zwolennikiem zwiększania bezpieczeństwa, kto wyda więcej pieniędzy na zbrojenia”. - Poza tym, ilość alarmów w związku z działalność rosyjskich wojsk po prostu znieczuliła nas na to zagrożenie. Myślę, że w tej chwili nawet taka sytuacja jak w pandemii i taka mobilizacja, jaka wówczas wystąpiła, byłaby niemożliwa do powtórzenia. I to też ułatwia utrzymywanie tradycyjnych podziałów politycznych i koncentrowanie emocji w istocie wokół czegoś innego – podsumowuje rozmówca RadioZET.pl.  

Źródło: Radio ZET