Zełenski straci Order Orła Białego? Dr Sibora wskazuje nowe rozwiązanie. „Tak unikniemy eskalacji”

Decyzja prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego z końca maja o nazwaniu ukraińskiej jednostki wojskowej imieniem „Bohaterów UPA” wywołała duże napięcia na linii Warszawa-Kijów. Jednocześnie spotkała się z ostrą reakcją prezydenta Karola Nawrockiego, który rozważa odebranie ukraińskiemu przywódcy najwyższego polskiego odznaczenia Orderu Orła Białego. - Początkowo bardzo wstrzemięźliwi premier oraz wiceminister spraw zagranicznych z czasem zmienili stanowisko w tym sporze i stworzyli wspólny front polityczny z prezydentem Nawrockim, domagając się cofnięcia decyzji Zełenskiego - mówi w rozmowie z RadioZET.pl historyk oraz znawca protokołu dyplomatycznego dr Janusz Sibora.

We wtorek premier Donald Tusk podkreślił, że podjął wysiłki, by Kijów przejął odpowiedzialność za obecny kryzys w relacjach z Polską i za sposoby wyjścia z niego. Jednocześnie zaznaczył, że stara się przekonać prezydenta Karola Nawrockiego, by z polskiej strony nie było eskalacji. Jednak zdaniem dr Sibory na to jest już za późno.

- Już widzimy efekty tego sporu, chociażby w ostatniej sytuacji, gdy prezydent Zełenski, udając się do Londynu, demonstracyjnie nie skorzystał z lotniska w Jasionce, które dotychczas było jego głównym lotniskiem tranzytowym podczas zagranicznych podróży. Zamiast tego leciał przez Mołdawię. To pokazuje skalę zaognienia tego konfliktu - wyjaśnia ekspert, zaznaczając, że kwestią otwartą pozostaje także obecność Zełenskiego na konferencji prasowej poświęconej odbudowie Ukrainy w Gdańsku.

Zełenski straci Order Orła Białego? Ekspert wskazuje inne rozwiązanie

W poniedziałek Kapituła Orderu Orła Białego przedstawiła uczestniczącemu w obradach prezydentowi Nawrockiemu opinię na temat ewentualnego odebrania Orderu prezydentowi Ukrainy. Dr Janusz Sibora wskazuje na inne rozwiązanie tego konfliktu, które pomogłoby uniknąć eskalacji. - Z tego kryzysu można wybrnąć, nie odbierając Zełenskiemu Orderu, tylko dodając jako aneks, nowe uzasadnienie jego przyznania, w którym podkreślono by, że w ramach kurtuazji międzynarodowej prezydent Zełenski otrzymał symbolicznie Order Orła Białego, jednak jest on przyznany całemu narodowi ukraińskiemu - mówi rozmówca RadioZET.pl.

Podczas wtorkowej konferencji prasowej Tusk podkreślił, że rolą obu prezydentów jest znalezienie odpowiedniego rozwiązania. Dodał, że jest to potrzebne także z uwagi na bezpieczeństwo Polski. - Jeżeli Ukraina przegra tę wojnę, Polska znajdzie się w dramatycznie trudniejszej sytuacji - zaznaczył szef rządu. Dodał, że podjął wysiłki, aby to strona ukraińska przejęła inicjatywę i odpowiedzialność za ten kryzys. - Piłka jest po stronie Ukrainy i to Ukraińcy powinni starać się znaleźć dobre rozwiązanie - powiedział Tusk. Również zdaniem dr Sibory Kijów popełnił błąd, ponieważ tą decyzją dał paliwo Rosji. - Zełenski uhonorował organizację, którą Moskwa podaje jako jeden z powodów wojny - dodaje.

Duda popełnił błąd? „To powinna być rzadkość”

Ekspert ds. protokołu dyplomatycznego zauważa, że błąd popełniła także Polska, ponieważ decyzja o odznaczeniu prezydenta Ukrainy Orderem Orła Białego nie była dobrze uzasadniona. - Dawniej podchodzono do tego z bardzo dużą starannością. Obecnie cała polityka orderowa jest problemem. Po 1989 r. znacznie zwiększyła się aktywność nadawania tego Orderu, a powinniśmy robić to z wielką starannością i powinna być to rzadkość - mówi rozmówca RadioZET.pl. - Dawniej pisano o orderach, że są to gwiazdy, które nie gasną, niestety gwiazda Orderu Orła Białego już gaśnie - dodaje.

Redakcja poleca

Tusk zwraca się do Nawrockiego i Zełenskiego. „Dyplomacja nie przyniosła efektów”

Kosiniak-Kamysz wydał pilny apel. „To zadanie numer jeden dla prezydenta”

Jednocześnie przypomina istotę odznaczenia, które polega na tym, że uhonorowany zobowiązuje się do przestrzegania jego reguł. - Wręczając kurtuazyjnie order Zełenskiemu wierzyliśmy, że będzie postępował zgodnie z jego przesłaniem, czyli nie będzie działał wbrew Polsce. Tu nastąpiło pewne nieporozumienie - podkreśla historyk.

Wśród błędów popełnionych przy odznaczaniu ukraińskiego przywódcy ekspert wymienia także jego niepoprawne uzasadnienie opinii publicznej. Na stronie Kancelarii Prezydenta RP czytamy, że Order Orła Białego został przyznany Zełenskiemu „w uznaniu jego znamienitych zasług w pogłębianiu przyjaznych i wszechstronnych stosunków między Polską a Ukrainą, za rozwijanie współpracy na rzecz demokracji, pokoju i bezpieczeństwa w Europie oraz niezłomność w obronie niezbywalnych praw człowieka”.  - W tym uzasadnieniu nie ma ani słowa o wojnie w Ukrainie, czym wielokrotnie tłumaczono odznaczenie ukraińskiego przywódcy - zauważa dr Sibora.

„Prowadzimy bardzo nierówną politykę zagraniczną”

Ekspert zwraca także uwagę na nierówne podejście władz do dbania o polską pamięć historyczną, przypominając  skandaliczne słowa prezydenta USA Donalda Trumpa, który zlekceważył zaangażowanie polskich żołnierzy w wojnie w Afganistanie. - Wtedy polskie władze nie zaprotestowały, nie zażądaliśmy przeprosin albo chociaż listu z ubolewaniem, ponieważ wiedzieliśmy, że z Trumpem nie wygramy - mówi dr Sibora, podkreślając, że wobec Ukrainy czujemy się silniejsi, dlatego się sprzeciwiamy.

Polski rząd i prezydent wciąż czekają na ruch Ukrainy, domagając się wycofania z kontrowersyjnej decyzji, lub podjęcia „inicjatyw, które przynajmniej uczynią ją mniej bolesną”.  Według dr Janusza Sibory na tym etapie jest to już nieosiągalne. - Myślę, że ostateczny komunikat będzie taki, że Order Orła Białego nie zostanie odebrany Zełenskiemu, tylko zostanie orderem dla narodu ukraińskiego. Jednak sam fakt wszczęcia tej dyskusji dowodzi, że Order ten już i tak moralnie został odebrany ukraińskiemu przywódcy - podsumowuje ekspert.

Źródło: Radio ZET