Afera gruntowa: o co chodzi? Skazani w aferze gruntowej
Afera gruntowa to potoczna nazwa afery korupcyjnej, która wybuchła w Polsce w 2007 roku. O aferze gruntowej znów jest w Polsce głośno, głównie z powodu wyroku sądu, który skazał Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika na kary więzienia. O co chodzi w aferze gruntowej? Co miał z nią wspólnego Andrzej Lepper? Oto najważniejsze informacje.
"Afera gruntowa" - tak potocznie nazwano aferę korupcyjną, o której zrobiło się w Polsce głośno w 2007 roku. Jej wynikiem była niespodziewana dymisja ówczesnego wicepremiera, ministra rolnictwa – Andrzeja Leppera. Przyczyniła się ona również do rozpadu rządzącej wówczas koalicji PiS, LPR oraz Samoobrony i przedterminowych wyborów. Co jeszcze wiemy o jednej z najgłośniejszych afer RP? Kto został skazany w aferze gruntowej?
Czym była "afera gruntowa"?
Centralne Biuro Antykorupcyjne, na którego czele stał w tamtym okresie Mariusz Kamiński, miało podejrzenia odnośnie korupcji w ministerstwie rolnictwa. Przygotowano specjalną prowokację, która miała wykazać, że ówczesny szef Samoobrony chciał uzyskać korzyść majątkową w zamian za pomoc w odrolnieniu działki na Mazurach.
W tym celu podstawiono agentów udających przedsiębiorców. Mieli oni zaproponować kilkumilionową łapówkę za przekształcenie działki rolnej w budowlaną w miejscowości Muntowo położonej w województwie warmińsko-mazurskim. Do jej przekazania jednak nie doszło i cała akcja CBA zakończyła się fiaskiem. Organ podejrzewał, że doszło do przecieku i Andrzej Lepper dowiedział się wcześniej o planowanej prowokacji. Śledztwo w sprawie przecieku zostało jednak umorzone.
Zobacz także: Duda o Wąsiku i Kamińskim: "Skazani za walkę z korupcją". Prezydent minął się z prawdą?
Pokłosiem afery było zatrzymanie współpracowników Leppera - Piotra Ryby oraz prawnika Andrzeja Kryszyńskiego, którzy zdaniem prokuratury mieli powoływać się na wpływy w resorcie lidera Samoobrony. Sąd pierwszej instancji skazał Rybę na 2,5 roku więzienia, z kolei Andrzeja Kryszyńskiego – na 45 tys. zł. grzywny. W 2010 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie uchylił te wyroki i sprawa została skierowana do ponownego rozpoznania. W 2014 roku sąd rejonowy podtrzymał ten wyrok, jednak w 2016 roku został on ponownie uchylony przez sąd odwoławczy. Trzeci proces Ryby jest zawieszony, ze względu na niestawienie się oskarżonego przed sądem.
Proces byłych członków CBA w związku aferą gruntową
W 2015 roku Sąd Rejonowy Warszawa-Śródmieście skazał Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika na trzy lata więzienia za przekroczenie uprawnień i nielegalne działania operacyjne w ramach "afery gruntowej". Z kolei dwóch innych byłych członków CBA — na dwa i pół roku pozbawienia wolności. W tym samym roku prezydent Andrzej Duda ułaskawił nieprawomocnie skazanych. Wobec tego aktu Sąd Okręgowy uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i umorzył sprawę.
Po kilku latach wróciła ona jednak na wokandę w związku z orzeczeniem Sądu Najwyższego, który uchylił wcześniejsze umorzenie. Stwierdził, że prezydenckie ułaskawienie nie mogło być skuteczne, bowiem wyrok nie był prawomocny. Przekazał zatem sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd Okręgowy w Warszawie. Ten z kolei 20 grudnia 2023 roku uznał Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika za winnych w związku aferą gruntową, skazując ich prawomocnym wyrokiem na dwa lata pozbawienia wolności. Obydwaj zostali również objęci pięcioletnim zakazem zajmowania stanowisk publicznych. Z kolei dwóch pozostałych byłych szefów CBA sąd skazał na rok więzienia.
W związku z prawomocnym wyrokiem wymierzonym przez sąd marszałek sejmu - Szymon Hołownia podjął decyzję dotyczącą wygaszenia mandatów poselskich Mariusza Kamińskiego oraz Macieja Wąsika. Obaj jednak odwołali się od niej do Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Marszałek Sejmu przekazał natomiast sprawę do Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, która 10 stycznia z kolei potwierdziła wygaszenie mandatu Kamińskiemu. Nie zapadła jednak decyzja odnośnie mandatu Macieja Wąsika. W tym samym dniu w Monitorze Polskim opublikowane zostało postanowienie Marszałka Hołowni o wygaśnięciu mandatu Kamińskiego.
Aresztowanie Mariusza Kamińskiego i Macieja Wąsika w Pałacu Prezydenckim
We wtorek 9 stycznia 2024 r. doszło do zatrzymania skazanych posłów na terenie Pałacu Prezydenckiego, do którego przyjechali wcześniej tego samego dnia. Następnie politycy zostali przewiezieni do aresztu śledczego na warszawskim Grochowie, po czym trafili do zakładów karnych.
11 stycznia prezydent Andrzej Duda na prośbę żon Mariusza Kamińskiego oraz Macieja Wąsika zdecydował o wszczęciu postępowania ułaskawieniowego wobec polityków PIS. Cała procedura może potrwać nawet kilka miesięcy.
- Monika Pawłowska za Mariusza Kamińskiego. Kim jest była posłanka Lewicy?
- Wioletta Kulpa do Sejmu za Macieja Wąsika? Kim jest działaczka PiS?
- Tomasz Siemoniak: koordynator służb specjalnych. Kim jest poseł KO?
Źródło: Radio ZET/polsatnews.pl/oko.press
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET