Choroby, które dyskwalifikują ze służby wojskowej [lista]
Podczas kwalifikacji wojskowej w Polsce można otrzymać jedną z czterech kategorii: A, B, D lub E. Ta ostatnia oznacza całkowite zwolnienie ze służby zarówno w czasie pokoju, jak i wojny. Kiedy dostaje się kategorię E i jakie choroby i ułomności dyskwalifikują do służby wojskowej?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie kategorie wojskowe można otrzymać podczas kwalifikacji wojskowej.
- Dlaczego osoby z kategorią E są zwolnione ze służby wojskowej.
- Które choroby i schorzenia powodują całkowitą niezdolność do służby wojskowej.
Kto musi iść do wojska, a kto jet z tego zwolniony?
Choć w Polsce od 2009 roku obowiązkowa zasadnicza służba wojskowa, czyli przymusowe "pójścia do wojska" na kilkanaście miesięcy, zostało zawieszone, nadal jednak obywatele mają szereg obowiązków, związanych z obroną kraju. Jednym z nich jest udział w kwalifikacji wojskowej, czyli procedurze, której celem jest określenie, czy dana osoba ma zdolność do pełnienia służby wojskowej. Fakt ten, czyli otrzymanie kategorii A (pozostałych kategorii także — przyp. red.) zostaje wprowadzony do ewidencji i jeśli ktoś tę zdolność ma, wówczas może się liczyć — jeżeli będzie to konieczne — z poborem do wojska. W sytuacji trwające w Ukrainie wojny, a także w obliczu niedawnych incydentów ze wtargnięciem rosyjskich dronów w polską przestrzeń powietrzną, wiele osób zastanawia się, kto w razie wojny musiałby iść do wojska, a kto jest z tego zwolniony.
![Okładka "Poradnika bezpieczeństwa"](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/01/24/a54b6ef6/827671-120x90-e200c435eb.jpg "Okładka "Poradnika bezpieczeństwa"")
Zacznijmy od tego, że podczas kwalifikacji wojskowej osoby, które biorą w niej udział, dostają następujące kategorie: A, B, D lub E. Ta ostatnia oznacza, że osoba jest uznana za całkowicie i trwale niezdolną do służby wojskowej, zarówno w czasie pokoju, jak i wojny. Jest zatem osobą zwolnioną ze służby wojskowej.
Które wady i choroby zwalniają ze służby wojskowej?
To, które ułomności lub choroby sprawiają, że na kwalifikacji wojskowej dostaje się kategorię E, reguluje rozporządzenie MON z marca 2024 roku. Znajduje się tam bardzo szczegółowy wykaz, który uwzględnia aż kilkanaście obszarów zdrowia człowieka, a każdy z nich obejmuje kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt ułomności lub chorób. Te najczęstsze wylicza forsal.pl. Są to:
- W zakresie chorób oczu i zaburzeń wzroku: całkowita ślepota lub brak obu gałek ocznych, poważne wady wzroku (np. jaskra), przewlekłe choroby powiek i spojówek upośledzające funkcje ochronne, prowadzące do wysychania rogówek, zniekształcenia powiek ograniczające ruchomość gałki ocznej.
- W zakresie zaburzeń słuchu: jednostronna lub obustronna głuchota, ubytki błony bębenkowej, znaczne przytępienie słuchu (jednostronne lub obustronne), zwężenie przewodu słuchowego.
- Choroby przewlekłe: cukrzyca, nadciśnienie tętnicze II i III stopnia, przewlekła choroba niedokrwienna serca, inne schorzenia układu krążenia i oddechowego powodujące poważne ograniczenia sprawności.
- W zakresie chorób skóry, tkanek oraz deformacji: przewlekłe choroby skóry szpecące lub ograniczające sprawność, znacznie szpecące blizny, torbiele włosowe nawracające po wielu operacjach, niepoddające się leczeniu, ciała obce w tkankach lub narządach utrudniające funkcjonowanie.
- Schorzenia układu kostnego i deformacje ciała: zniekształcenia czaszki lub ubytki kości czaszki upośledzające sprawność, skolioza II i III stopnia, wady kręgosłupa wrodzone lub nabyte, zniekształcenie obojczyka ograniczające ruchomość barku, garb (znacznie ograniczający sprawność ruchową).
- Choroby neurologiczne i inne: przepukliny mózgu, schorzenia naczyń limfatycznych lub węzłów chłonnych upośledzające funkcjonowanie, zniekształcenia języka powodujące trudności w mowie i połykaniu.
Jest to jedynie wyrywek z całego wykazu. Na przykład w zakresie budowy ciała istnieje szereg wskazań, które decydują o całkowitej lub częściowej niezdolności do służby. Są to m.in.
- Wzrost poniżej 150 cm z zaburzeniami proporcji budowy ciała – kategoria D
- Słaba budowa ciała upośledzająca sprawność ustroju — kategoria D,
- Słaba budowa ciała znacznie upośledzająca sprawność ustroju — kategoria E
- Otyłość III stopnia — kategoria D lub E
- Transseksualizm i obojnactwo — kategoria E.
W tym ostatnim przypadku należy wskazać, że już od 2018 roku kwestia ta jest obiektem zainteresowania Rzecznika Praw Obywatelskich. W 2024 roku zastępca RPO Valeri Vahev zwrócił na to uwagę i wiceszefowi MON Cezaremu Tomczykowi. Jak wskazał, zgodnie z aktualną Międzynarodową Klasyfikacją Chorób i Problemów Zdrowotnych transpłciowość, w tym transseksualizm, nie znajdują się na liście zaburzeń psychicznych, co mogłoby ze służby zwalniać. W ocenie rzecznika może to być przejawem dyskryminacji ze względu na tożsamość płciową.
Źródło: Radio ZET/forsal.pl/Rozporządzenie MON/pulshr.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
