Niezwykły taniec przed ołtarzem. Czym jest pokłon feretronów?
Dynamiczny układ z obrazami przed ołtarzem pokazała Parafia pw. Miłosierdzia Bożego w Żukowie. Co to za zwyczaj? Skąd wywodzi się ta tradycja?
Ciekawostka regionalna: pokłon feretronów
Pokłon feretronów to kaszubska tradycja pielgrzymkowa polegająca na kłanianiu się świątyniom, krzyżom, kaplicom i sobie nawzajem. „Od niepamiętnych czasów żywy jest na Kaszubach zwyczaj pokłonów sprzętów pielgrzymkowych - krzyża, towarzyszących mu dwu małych chorągwi i feretronu” – czytamy w opracowaniu Tadeusza T. Głuszki „Kalwaria inna niż wszystkie”.
Feretrony to przenośne, obustronnie malowane obrazy religijne w ozdobnych ramach, noszone stelażach. „Obraźnicy (albo obraźniczki) kłaniają się, wykonując feretronem znak krzyża, zataczając koło bądź podrzucając nim. Najczęściej łączy się znak krzyża z kołowaniem. Pielgrzymi z Linii nie potrafią wyjaśnić, co oznacza podrzucanie feretronu. Uważa się, że zataczanie koła wychwala doskonałość nieskończonego Boga. Natomiast znak krzyża łączy się z gestem błogosławieństwa. Obraz oliwski kłania się głębokim skłonem do przodu. Przy normalnym znaku krzyża odpowiada to przełożeniu dłoni z czoła na pierś. Następnie wraca do pozycji wyjściowej i obraźnicy przechylają go w lewo, wyprostowują i jeszcze raz przechylają - ale tym razem w prawo, co odpowiada przekładaniu dłoni na ramię lewe i prawe. Wszystkie skłony są głębokie, równe prawie 90 stopni” – czytamy w artykule Tadeusza T. Głuszki.
I dalej: „Najtrudniejszy jest skłon do przodu. Obraźnicy z przedniej pary muszą tak przycupnąć pod feretronem, by nie oberwać w ramię albo po głowie. Do wykonywania tych ewolucji nie wolno zakładać przylegających spodni - nie tak dawno jednemu z oliwskich obraźników puścił szew na całym złączeniu nogawek. Na szczęście do ich stroju należą długie czerwone płaszcze. Obrzęd pokłonu trwa krótko, jest widowiskowy i pozostawia silne wrażenie”.
Miejsca, które przodują w pokłonach feretronów, to:
- Sanktuarium Pasyjno-Maryjne w Wejherowie,
- Sanktuarium MB Królowej Polskiego Morza w Swarzewie,
- Sanktuarium Matki Bożej Sianowskiej Królowej Kaszub.
Tradycja pokłonu feretronów nie została jeszcze dobrze zbadana i opisana. Przyjmuje się, że ma co najmniej 300 lat.
Źródło: Radio ZET, „Kalwaria inna niż wszystkie” Tadeusz T. Głuszko, Gadki z Chatki sierpień 2009
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
