`

Obrzędy na równonoc jesienną. Te ludowe rytuały przyciągają szczęście

3 min. czytania
19.09.2025 09:43
Obserwuj nas na Google

Równonoc jesienna, która wypada już 22 września, dawniej była uważana za magiczny moment przejścia, w którym żegnano lato, by przygotować się do zimy. W wielu kulturach pora ta związana była z ważnymi obrzędami, które miały zapewnić szczęście i dobrobyt. Dziś warto do nich powrócić, by choć przez chwilę poczuć spokój i równowagę. 

Dożynki w Spale, 1933 rok
fot. Facebook/Narodowe Archiwum Cyfrowe/screen
  • Równonoc jesienna przypada z 22 na 23 września. Symbolizuje początek jesieni i przejście do zimowej aury.
  • Tradycje słowiańskie i celtyckie upamiętniały równonoc poprzez święto Mabon. 
  • Równonoc do dziś jest uważana za czas refleksji i odpoczynku. 

Jak Słowianie i Celtowie obchodzili równonoc jesienną?

W nocy z 22 na 23 września przypada równonoc jesienna. To moment, gdy Słońce znajduje się dokładnie nad równikiem ziemskim, co powoduje, że dzień i noc mają niemal taką samą długość na całym świecie. Dla półkuli północnej oznacza to początek astronomicznej jesieni. Od tej chwili żegnamy długie, wakacyjne dni i powoli szykujemy się do zimy. Robi się coraz zimniej i ciemniej, a przyroda powoli zasypia. Dawniej moment ten symbolizował harmonię, równowagę i spokój. Słowianie i Celtowie, którzy przywiązywali ogromną wagę do cykli przyrody,  podczas równonocy zdobili ołtarze jabłkami, dyniami, winogronami, ziarnem, orzechami.

Mabon było świętem plonów i wdzięczności za obfitość natury i zebrane zapasy. Nazwa słowiańskiego święta pochodzi od imienia syna Modron, kojarzonej z jesienią walijskiej Bogini Matki, opiekunki plonów i płodności.

Redakcja poleca

Obrzędy na równonoc jesienną

Dla Słowian podczas równonocy  bardzo ważne było światło. Jasne i ciemne świece symbolizowały równowagę światła i cienia. Często przywoływano opowieść o bogini zbóż (Demeter w Grecji, podobne postaci w mitach celtyckich) i cyklu schodzenia do podziemi. Nasi przodkowie wierzyli, że to właśnie początek jesieni jest najlepszym czasem, by dziękować za dary lata. Z ostatnich kłosów zbóż tworzono snop lub wieniec, który miał magiczną moc zapewniającą przyszłoroczne plony. Zostawiano również niewielki pas ziemi, z którego nie zbierano plonów. Składano ofiary bóstwom urodzaju – Mokoszy, Welesowi czy Świętowitowi. Rodziny spotykały się i ucztowały. Wspólne rytuały miały wzmacniać wzajemne więzi, ale też przypominały, że człowiek jest ważną częścią natury i bierze udział w jej cyklach.

Na terenie obecnej Polski dożynki były obchodzone od XVI wieku. 

"Zostawiano na przykład pas gruntu, z którego nie zbierano zbóż. Chodziło o to, żeby Matka Ziemia nie zapomniała, że jej zadaniem jest rodzić. Dobre plony miało zapewnić też dosypywanie garści starego ziarna do nowego, które zasiewano w kolejnym roku.Przesilenie jesienne było elementem zakończenia, podsumowania tego, co się dotychczas wydarzyło. Od ilości plonów zależało, jak wyglądała jesień, zima i wczesna wiosna, czyli trudny czas przednówka" – wyjaśniła prof. Anna Weronika Brzezińska z Wydziału Antropologii i Kulturoznawstwa UAM w rozmowie z serwisem uniwersyteckie.pl.

Równonoc jesienna to najlepszy moment, by na chwilę się zatrzymać

Równonoc to przełomowy moment, który możemy wykorzystać do tego, by przyjrzeć się własnemu życiu i problemom, z którymi się zmagamy. Podobnie jak przyroda “odpoczywa” w czasie zimy, nasz organizm potrzebuje wytchnienia. Spójrzmy w przyszłość i zastanówmy się, co jest dla nas najważniejsze. Zimowa pora to pozwoli nam nabrać sił do realizacji celów. Gdy oficjalnie kończy się lato, warto wybrać się do lasu i przynieść z niego żołędzie, gałązki czy jesienne liście i udekorować nimi dom. Możemy również zapalić białą świecę. W jej ogniu spalmy zapisane na kartce intencje, żegnając się z tym, co najbardziej utrudnia nam osiągnięcie równowagi. 

Niektórzy podczas równonocy stosują tzw. rytuały oczyszczające polegające na okadzaniu domu palo santo lub szałwią. Dym szałwii ma symboliczne znaczenie – „unosi” z przestrzeni negatywne myśli i emocje.

Źródło: Radio ZET/uniwersyteckie.pl/onet.pl/Wikipedia

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET