Polskie miasto od lat nurtuje archeologów. Kolejny skarb zakopano w glinianym naczyniu
W Zawichoście-Trójcy (woj. świętokrzyskie) odkryto kolejny średniowieczny skarb. Składające się z bryłek srebra znalezisko potwierdza istnienie w XI wieku warsztatów metalurgicznych. To nie pierwsze takie znalezisko w tej historycznej osadzie.
![wykopaliska archeologiczne, "skarb odlewnika"](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/01/26/8607d6b5/923991-420x280-0042cff5f3.webp "wykopaliska archeologiczne, "skarb odlewnika"")
- W Zawichoście-Trójcy w pobliżu drogi wojewódzkiej 755 odkryto wczesnośredniowieczny skarb złożony z 19 bryłek srebra
- Odkrycie może potwierdzać istnienie w tym miejscu w XI w. warsztatów metalurgicznych lub jubilerskich
- To kolejne znalezisko w regionie - już w latach 30. XX wieku natrafiono tu na co najmniej 900 monet
Srebrny "skarb odlewnika” z XI wieku odkryty w Zawichoście-Trójcy
Niezwykłe odkrycie w Świętokrzyskiem. W marcu 2025 roku członkowie Stowarzyszenia "Szansa" w Zawichoście-Trójcy, w pobliżu remontowanej drogi wojewódzkiej 755, natrafili na placki srebra zakopane w niewielkim naczyniu glinianym. 19 bryłek ważyło łącznie około 0,7 kg. Znalezisko to zostało datowane na pierwszą połowę XI wieku. "Ukryte w ziemi naczynie z plackami srebra można określić jako « skarb odlewnika». Nie ma w nim monet bądź ozdób, lecz wyłącznie placki lanego srebra, niektóre ze śladami cięcia na mniejsze kawałki" - przekazał Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Kielcach Delegatura w Sandomierzu.
- Możemy z dużym prawdopodobieństwem przyjąć, że mamy do czynienia z półsurowcem srebrnym, być może ukrytym przez rzemieślnika – odlewnika bądź jubilera - powiedział PAP dr hab. Florek z Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Sandomierzu. Może to potwierdzać istnienie warsztatów metalurgicznych w Zawichoście-Trójcy. Rzemieślnicy zajmowali się najprawdopodobniej przetopem metali kolorowych, takich jak srebro i ołów.
Skarb za skarbem w Świętokrzyskiem
To nie pierwsze odkrycie archeologiczne w tym miejscu. Trójca to dawna wieś, od 1954 r. będąca częścią miasta Zawichost. Już w latach 30. XX wieku przypadkowo odkryto tam skarb liczący co najmniej 900 monet, w większości denarów krzyżowych saskich i polskich, pojedyncze denary niemieckie i węgierskie, a także fragmenty ozdób i kilka bryłek srebra. Skarb został ukryty w dwóch glinianych naczyniach w drugiej połowie XI wieku, po 1063 roku, i jest obecnie przechowywany w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie.
Wiosną 2021 roku członkowie Nadwiślańskiej Grupy Poszukiwawczej Stowarzyszenia Mieszkańców Gminy Annopol "Szansa" odkryli kolejny cenny zbiór – prawie 1900 piastowskich monet - głównie książąt Bolesława Kędzierzawego i Władysława Wygnańca oraz pojedyncze monety Bolesława Krzywoustego, Bolesława Śmiałego i denary krzyżowe - datowane na okres po 1165 roku. Po konserwacji skarb ten znalazł swoje miejsce w ekspozycji Muzeum Diecezjalnego w Sandomierzu.
Trzeci skarb, znaleziony na tym terenie w trakcie archeologicznych badań wykopaliskowych prowadzonych od 2021 r. przy współpracy ze Stowarzyszeniem "Szansa" i Stowarzyszeniem "Wspólne Dziedzictwo" z Opatowa, składał się z 58 monet, głównie niemieckich denarów krzyżowych oraz monet czeskich, angielskich i arabskich, a także fragmentów ozdób srebrnych. Oprócz skarbów monetarnych w Trójcy znaleziono liczne odważniki, stosowane do ważenia srebra przez kupców korzystających z systemu miar i wag Skandynawów i Waregów. To według historyków kolejne dowody na istnienie w tym miejscu rozbudowanej osady rzemieślniczej i handlowej.
Zawichost-Trójca od lat jest miejscem odkryć archeologicznych. Znaczenie osady w Trójcy wynikało z jej strategicznego położenia przy przeprawie przez Wisłę, na przecięciu dwóch ważnych szlaków handlowych: południkowego, prowadzącego wzdłuż Wisły, łączącego Bałtyk z Kotliną Karpacką i Morzem Śródziemnym; równoleżnikowego, łączącego Ruś Kijowską z zachodnią Europą. Według archeologów osada zajmowała niemal 20 ha, co czyniło ją większą od Sandomierza po jego lokacji w 1286 r.
Źródło: Radio ZET/PAP
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
