Sieć powiązań ministra Balczuna. Kulisy awansów w najważniejszych spółkach skarbu państwa
Osoby, z którymi obecny minister aktywów państwowych oraz prezes rządowej Agencji Rozwoju Przemysłu prowadzili wspólne interesy, teraz zajmują stanowiska w ARP lub podległych jej spółkach – ustalili autorzy podcastu „W związku ze śledztwem” Mariusz Gierszewski z Radia ZET i Dominika Długosz z „Newsweeka”. W tle pojawia się postać Bartłomieja Babuśki, prawej ręki ministra Wojciecha Balczuna i ważnego gracza układu towarzyskiego skupionego wokół szefa resortu.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jaka jest relacja zawodowa między Wojciechem Balczunem a Bartłomiejem Babuśką.
- Kim jest Marek Zaleśny i jakie ma powiązania z ministrem Balczunem.
- Jakich spółek dotyczy proceder.
Spółkami państwowymi zarządza dziś tandem Balczun-Babuśka. Ten pierwszy, Wojciech Balczun, jest ministrem aktywów państwowych i ma pod sobą 45 największych państwowych firm. Wśród nich jest Agencja Rozwoju Przemysłu, którą zarządza Bartłomiej Babuśka. Agencja posiada aktywa w 75 spółkach, w tym pakiety większościowe w 56 spółkach, które tworzą Grupę ARP. Dodatkowo ARP sprawuje nadzór nad kolejnymi 96 spółkami z udziałem Skarbu Państwa.
Według naszych rozmówców Babuśka twierdzi, że to on stoi za kandydaturą Balczuna na ministra aktywów. Babuśka był wtedy w Radzie Nadzorczej ARP, a Balczun prezesem ARP. Cztery dni po tym, jak Balczun 24 lipca 2025 roku awansował i został szefem Ministerstwa Aktywów Państwowych, Babuśka został wybrany na p.o. prezesa ARP. Od 26 sierpnia Babuśka jest prezesem agencji.
Wszyscy ludzie ministra Balczuna
W karierze zawodowej Wojciecha Balczuna ważne miejsce odgrywa też Marek Zaleśny. Wszyscy nasi rozmówcy podkreślają, że to fachowiec w dziedzinie kolejnictwa. Balczun kiedy szefował spółce PKP Cargo, ściągnął Zaleśniego z konkurencyjnej spółki. Podobnie było kilka lat później, kiedy Wojciech Balczun w latach 2016-2017 szefował kolejom ukraińskim. Zaleśny wszedł do zarządu UŻ – kolei ukraińskich. Minister nie ukrywa tej znajomości. W odpowiedzi na nasze pytania Ministerstwo Aktywów Państwowych napisało: „Marek Zaleśny jest doświadczonym menedżerem i przedsiębiorcą z ponad 30 letnim doświadczeniem w zarządzaniu firmami logistycznymi. Minister Wojciech Balczun pracował z Markiem Zaleśnym w zarządach PKP Cargo i kolei Ukraińskich.”
Po tym jak Balczun w marcu 2025 roku został wybrany prezesem Agencji Rozwoju Przemysłu, w maju Marek Zaleśny objął funkcję prezesa Fundacji ARP (został wybrany przez radę fundacji). Według KRS tuż przed tym obaj pełnili funkcje w prywatnej spółce kolejowej MW Rail. Balczun zasiadał w jej radzie nadzorczej, a Zaleśny był wiceprezesem. Przemysław Kuk Dyrektor Departamentu Komunikacji MAP w odpowiedzi na nasze pytania precyzuje: „Pan Marek Zaleśny został powołany do zarządu MW Rail 20 grudnia 2024 r., a zrezygnował 7 kwietnia 2025 r. Natomiast Pan Wojciech Balczun został powołany do rady nadzorczej MW Rail 14 kwietnia 2023 r., a zrezygnował 26 marca 2025 r. (w dniu powołania na prezesa Zarządu ARP).”
Balczun jest pośrednio związany z Zaleśnym także przez inną spółkę. Żona obecnego ministra aktywów państwowych od 2022 roku jest wspólniczką w spółce Cannaby Poland, w której wspólnikiem w latach 2020-2023 był Marek Zaleśny. Do dziś prezesem i wspólnikiem w Cannaby Poland jest syn Marka Zaleśnego – Michał. Z ministerstwa nie otrzymaliśmy odpowiedzi na pytanie: „jak Pan Wojciech Balczun ocenia pod względem etycznym tę sytuację”.
Sieć powiązań wokół Wojciecha Balczuna
Awanse w Funduszu Górnośląskim
Zaleśny przestał być prezesem fundacji ARP we wrześniu. 26 września został wiceprezesem rządowej agencji. Wcześniej, pod koniec lipca, wszedł do Rady Nadzorczej Fabryki Obrabiarek RAFAMET, której większościowym akcjonariuszem jest ARP.
Na tym nie koniec, bo drogi zawodowe Marka Zaleśnego mocno krzyżowały się też z obecnym jego szefem, prezesem ARP Bartłomiejem Babuśką. Według KRS przez kilka miesięcy w 2023 roku Zaleśny był wiceprezesem Funduszu Górnośląskiego (spółki założonej przez województwo śląskie), którego prezesem od lutego 2023 do października 2025 był właśnie Babuśka (obecnie znajduje się on w radzie nadzorczej funduszu).
Nasi informatorzy szczególną uwagę zwracają tu jednak na grudzień 2024 roku, kiedy to w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Śląskiego podpisano porozumienie o współpracy między Funduszem Górnośląskim a Agencją Rozwoju Przemysłu. Sygnowali je: ówczesny prezes ARP Michał Dąbrowski i Bartłomiej Babuśka jako prezes funduszu. W tym czasie ten drugi zasiadał też w radzie nadzorczej ARP. Z jednej strony pełnił więc funkcje kontrolne wobec agencji, a z drugiej strony podpisywał z nią umowę o współpracy.
Dla kogo posady w Agencji Rozwoju Przemysłu?
W otoczeniu obecnego prezesa ARP Bartłomieja Babuśki znajdziemy więcej osób, z którymi zasiadał w spółkach, a które trafiły w ostatnim czasie do firm należących do ARP. Np. w radzie fundacji Polsko-Ukraińskiego Instytutu Pomocy i Rozwoju, którego właścicielem i prezesem jest prezes Babuśka, zasiada Agnieszka Łabno. Od lipca tego roku jest też wiceprzewodniczącą Rady Nadzorczej Kopalni Soli „Kłodawa”, spółki zależnej ARP.
Oprócz tego Babuśka od 2005 roku do 2010 był prezesem, a do 2012 wspólnikiem w spółce Solaris Invest, która zmieniła nazwę na Tanie Papierosy. Wspólnikami w tej spółce w latach 2005-2008 był Jerzy Wiatr, a w latach 2005-2012 Maciej Morawski. Babuśka i Morawski spotkali się później we wspomnianym już Polsko-Ukraińskim Instytucie Pomocy i Rozwoju. Od 2015 Morawski zasiada w radzie fundacji instytutu.
Sieć powiązań w rządowych spółkach
Morawski od sierpnia tego roku jest też w radzie nadzorczej spółki Baltic Operator z Grupy Przemysłowej Baltic. Cała grupa należy do ARP. Wiceprezesem w niej od maja tego roku jest Jerzy Wiatr, drugi ze wspólników prezesa Babuśki sprzed lat.
Zmiany w PZU i Orlenie
Wojciech Balczun zastąpił na stanowisku szefa MAP Jakuba Jaworowskiego, który miał nie radzić sobie z zarządzaniem spółkami Skarbu Państwa. Według naszych rozmówców politycznymi patronami Babuśki i Balczuna mają być: Paweł Graś i Bartłomiej Sienkiewicz. Chociaż Balczun w kolejnych wywiadach powtarzał, że chce, by w państwowych spółkach było jak najmniej polityki, a jak najwięcej merytoryki.
Obecny minister aktywów państwowych doprowadził już do odwołania prezesa PZU Andrzeja Klesyka i wprowadził swojego człowieka - Przemysława Ciszaka, dyrektora generalnego w MAP - do Rady Nadzorczej Orlenu. Jak dowiadują się nieoficjalnie autorzy podcastu „W związku ze śledztwem”, na tym nie skończą się zmiany w radzie nadzorczej spółki, które mogą być wstępem do wymiany samego prezesa Ireneusza Fąfary.
Co ciekawe, do tej pory nie udało się Balczunowi odwołać ze swojego resortu wiceministra Roberta Kropiwnickiego. Wniosek o jego dymisję ma leżeć w kancelarii premiera od wielu tygodni. Kropiwnickiego mają według naszych rozmówców bronić: szef kancelarii premiera Jan Grabiec i szef MSWiA Marcin Kierwiński. Pytany o to Kropiwnicki odpowiada: „O powołaniu i odwołaniu sekretarzy stanu zawsze decyduje Premier. Pracuję od 13 grudnia 2023 roku wraz z zespołem ministerstwa nad jak najlepszymi wynikami spółek”. Minister Balczun zabrał jednak Kropiwnickiemu nadzór nad większością spółek. Zostawił mu jedną dużą – KGHM i same płotki: dwie kopalnie soli, jedną walcownię, jedną koksownię i spółkę będącą właścicielem jednej kopalni.
Bartłomiej Babuśka odpowiada
Szereg pytań zadaliśmy także Bartłomiejowi Babuśce. Poprosiliśmy o przesłanie odpowiedzi do piątku, 24 października. W poniedziałek ponowiliśmy naszą prośbę. Odpowiedzi przyszły tuż przed publikacją tekstu, przedstawiamy je zatem w całości:
- Jakiego rodzaju kontakty łączą Pana Prezesa Bartłomieja Babuśkę z Panami Maciejem Morawskim, Jerzym Wiatrem i Panią Agnieszką Łabno? Ile się Państwo znają?
Pan Prezes Bartłomiej Babuśka, jak każda osoba publiczna, ma rozległe kontakty zawodowe. Nie miał żadnego wpływu na powołanie wymienionych osób do organów spółek zależnych ARP S.A. Nastąpiło to przed objęciem przez niego funkcji Prezesa Zarządu 26 sierpnia 2025 roku.
- Jak Pan Prezes Bartłomiej Babuśka ocenia wspólne projekty biznesowe to jest spółkę Solaris Invest dziś Tanie Papierosy, Tanie Papierosy III czy Polsko Ukraiński Instytut Pomocy i Rozwoju?
Inicjatywy biznesowe, które Pan Prezes prowadził przed wieloma laty, są odległym epizodem w kontekście jego obecnej, strategicznej roli w ARP S.A. i nie mają żadnego związku z bieżącymi działaniami Grupy Kapitałowej.
- Czy Pan Prezes Bartłomiej Babuśka miał jakikolwiek wpływ na powołanie Pana Jerzego Wiatra na prokurenta a później prezesa Baltic Operator, prokurenta Stoczni Gdańskiej, prokurenta Energomontaż-Północ?
Pan Prezes Bartłomiej Babuśka nie miał żadnego wpływu na wymienione powołania. Odbyły się bez jego udziału - nie był jeszcze wtedy Prezesem Zarządu ARP S.A.
- Czy Pan Prezes Bartłomiej Babuśka miał jakikolwiek wpływ na powołanie Pana Macieja Morawskiego do Rady Nadzorczej Baltic Operator?
Pan Prezes nie uczestniczył w procesie powołania Pana Macieja Morawskiego do Rady Nadzorczej Baltic Operator.
- Czy Pan Prezes Bartłomiej Babuśka miał jakikolwiek wpływ na powołanie Pani Agnieszki Łabno do Rady Nadzorczej Kopalni Soli Kłodawa?
Bartłomiej Babuśka nie pełnił wówczas funkcji Prezesa Zarządu ARP S.A., więc nie mógł mieć żadnego wpływu na tę decyzję.
- Czy powołanie Pani Łabno i Panów Wiatra i Morawskiego w sytuacji wcześniejszej współpracy biznesowej do organów spółek podległych Panu Prezesowi ARP było etyczne?
Wszystkie powołania w Grupie Kapitałowej ARP dokonywane są z zachowaniem najwyższych standardów ładu korporacyjnego, a wymienione osoby zostały wybrane ze względu na swój udokumentowany dorobek i eksperckie kompetencje – Pan Maciej Morawski jest cenionym prawnikiem i prezesem TBS Kwatera, zaś Pan Jerzy Wiatr uznanym ekspertem w sektorze transportu i logistyki.
- W grudniu 2024 roku w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Śląskiego podpisano porozumienie o współpracy między Funduszem Górnośląskim a Agencją Rozwoju Przemysłu. Podpisał je w imieniu Funduszu Bartłomiej Babuśka, który równocześnie w tym samym czasie zasiadał w Radzie Nadzorczej ARP. Czy nie stawiało to Pana Bartłomieja Babuśkę w sytuacji konfliktu interesów?
Działalność Pana Bartłomieja Babuśki w przeszłości była w pełni transparentna i w każdym przypadku uzyskiwała pozytywną opinię Rady do spraw spółek przy Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, co stanowi najlepszy dowód na to, że nie dochodziło do żadnego konfliktu interesów, a wszystkie działania były w pełni zgodne z prawem.
- Czy Pan Bartłomiej Babuśka w 2024 roku pobierał uposażenie z tytułu prezesowania Funduszowi Górnośląskiemu i pobierał uposażenie z tytułu zasiadania w Radzie Nadzorczej ARP?
Otrzymywanie wynagrodzenia z tytułu pełnionych funkcji było w pełni zgodne z umowami i obowiązującymi przepisami, oraz - podobnie jak wspomniałam wcześniej - zostało pozytywnie zaopiniowane przez właściwe organy nadzoru.
Więcej o współpracownikach ministra aktywów państwowych i układach w państwowych spółkach w podcaście „W związku ze śledztwem” na Youtube Radia ZET, na stronie Newsweek.pl i na Onet Audio.
Źródło Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
