Świadek koronny a mały świadek. Kto może się ubiegać o status?

2 min. czytania
Aktualizacja 04.11.2024
04.11.2024 15:24
Obserwuj nas na Google

Świadek koronny to status wynikający z Ustawy o świadku koronnym, a „mały świadek” – z art. 60 kodeksu karnego. Czym się różnią? Jakie warunki trzeba spełnić, żeby ubiegać się o dany status? Jakie dają przywileje?

Sąd
fot. Jakub Walasek/REPORTER/East News

Świadek koronny a mały świadek: różnice

Świadek koronny to status wynikający z Ustawy o świadku koronnym z dn. 25 czerwca 1997 roku. – Ustawa powstała jako instrument do rozbijania dużych grup przestępczych lat 90. Była to przestępczość bardzo zbrutalizowana, a jednocześnie bardzo hermetyczna. Pojawił się pomysł, żeby sięgnąć do rozwiązań z innych krajów, takich jak Włochy czy Stany Zjednoczone, i stworzyć instytucję świadka koronnego. Z założenia miał to być ktoś ze środka grupy przestępczej, kto decyduje się na wyjście z tej grupy. Trzeba było namierzyć taki słaby punkt, a potem trochę nad nim trochę popracować, pokazując korzyści wyjścia z grupy – mówi prof. Ewa Gruza z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

Korzyści, o jakich mowa, to brak odpowiedzialności karnej oraz, w razie potrzeby, przystąpienie do Programu Ochrony Świadka, gwarantującego relokację, pomoc finansową oraz ochronę dla siebie i bliskich. Jak czytamy w „Gazecie Policyjnej” (88/2012): „Jest ona kosztowna i czasem trudna. Budzi liczne kontrowersje, jednak zdaniem przedstawicieli organów ścigania korzyści ze świadka koronnego są niewspółmiernie większe niż koszty”. Świadkiem koronnym nie może być jednak osoba, która popełniła lub usiłowała popełnić przestępstwo największego kalibru: zbrodnię zabójstwa lub kierowała zorganizowaną grupą przestępczą.

Natomiast osoba, która dysponuje ważnymi informacjami, które mogą przyczynić się do ujawnienia przestępstw innych osób, ale nie musi działać w zorganizowanej grupie przestępczej, może ubiegać się o status tzw. małego świadka koronnego, zgodnie z art. 60 kodeksu karnego. – Zorganizowaną grupę przestępczą definiujemy jako określoną strukturę, z udziałem co najmniej trzech osób, która ma swojego szefa. W największym skrócie: jest to schemat organizacji korporacyjnej, która skupia ludzi popełniających przestępstwa w określonej hierarchii, z określonymi zadaniami. W przypadku małego świadka mowa tylko o tym, że jest to osoba współdziałająca z innymi osobami popełniającymi przestępstwa – wyjaśnia prof. Ewa Gruza z WPiA UW. Mały świadek koronny może liczyć wyłącznie na nadzwyczajne złagodzenie kary. Taki status otrzymał niedawno Tomasz Mraz, były dyrektor Funduszu Sprawiedliwości.

Źródło: Radio ZET

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET