Vance jednak nie zastąpi Trumpa? „Może chcieć przeczekać”. Pogrążyły go słowa o Iranie?

6 min. czytania
19.11.2026 07:00
Obserwuj nas na Google

Choć JD Vance długo wydawał się oczywistym następcą Donalda Trumpa i nominatem Republikanów w następnych wyborach prezydenckich, ostatnio wokół niego pojawia się coraz więcej wątpliwości. Czy wiceprezydent USA, zdając sobie sprawę z obciążenia, jakim jest odgrywanie jednej z głównych ról w obecnej administracji, nie zechce przeczekać i dać sobie szansy dopiero za kilka lat? I czy jego szanse drastycznie zmalały po słowach o wojnie w Iranie?

Trump Vance
fot. Kylie Cooper/Reuters/Forum

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie były skutki przegranej Republikanów w wyborach połówkowych.
  • Których kandydatów rozważa się na następcę Donalda Trumpa w ramach Partii Republikańskiej.
  • Dlaczego JD Vance może nie wystartować w wyborach prezydenckich w 2028 roku.
  • Jakie konsekwencje miała krytyka Vance’a wobec wojny w Iranie. 

Klęska Republikanów w wyborach połówkowych. Co dalej?

Odbywające się 3 listopada, w połowie kadencji prezydenta, wybory uzupełniające do Kongresu USA zakończyły się druzgocącą klęską Partii Republikańskiej, która utraciła większość w obu Izbach na Kapitolu - zarówno w Izbie Reprezentantów, jak i w Senacie. Oznacza to, iż Demokraci będą mogli blokować politykę wewnętrzną prezydenta Donalda Trumpa i wszczynać dochodzenia w sprawach działań amerykańskiej władzy wykonawczej. Przedstawiciele Partii Demokratycznej będą reprezentować w Senacie nawet te stany, które od dawna uchodziły za bezpieczne „czerwone” bastiony, np. Karolinę Południową, Teksas czy Kansas.

I choć sam Trump przekonuje, że to tylko wypadek przy pracy, przypominając, że to on – jako głowa państwa – przez najbliższe dwa wciąż dzierżyć będzie w rękach większość władzy wykonawczej, to wśród Republikanów zapanowały chaos, frustracja i szukanie winnych. Taki rezultat wyborów sprzed tygodnia oznacza bowiem, że amerykańskie społeczeństwo nie akceptuje polityki rządzących w ostatnich kilkunastu miesiącach i obwinia ich za inflację, wysokie ceny żywności, energii i paliw oraz rozpętanie wojny z Iranem. 

Oglądaj

Nic więc dziwnego, że rozgorzała, nie tylko w partii, żywa dyskusja odnośnie tego, jaką strategię przybrać na kampanię wyborczą w 2028 roku, gdy Amerykanie – oprócz tradycyjnego odnowienia składu Izby Reprezentantów i jednej trzeciej Senatu – wybiorą nowego prezydenta. Wśród potencjalnych kandydatów na republikańskiego następce Trumpa wymienia się przede wszystkim sekretarza stanu Marco Rubio, odchodzącego z urzędu gubernatora Florydy Rona DeSantinsa, a przede wszystkim wiceprezydenta JD Vance’a. 

Czy wiceprezydent USA zawsze jest namaszczony?

I właśnie trzeci z nich wydaje się tu najciekawszym przypadkiem. Wydawałoby się przecież, że zastępca prezydenta to jego oczywisty sukcesor, nie bez powodu mianowany na to stanowisko, niejako w celu przygotowywania go do startu po zakończeniu ostatniej kadencji urzędującego przywódcy. Nie cofając się zanadto w przeszłość wystarczy wspomnieć o Harrym Trumanie, Richardzie Nixonie, George’u H.W. Bushu czy Joe Bidenie (dodajmy jeszcze Ala Gore’a, który był „wice” w administracji Billa Clintona, ale w 2000 roku przegrał walkę o Biały Dom z George’em Bushem juniorem). 

- Wiceprezydent zawsze jest w jakimś stopniu namaszczony i musi mieć poważny powód, żeby nie wystartować po zakończeniu kadencji swojego szefa. Tak było np. z Bidenem, który w 2016 zrezygnował z powodu śmierci syna. Tutaj nikt tego nie kwestionował, ale Biden i tak po prostu latach wrócił. Jest więc taka potrzeba, ze ten wiceprezydent będzie startował – mówi w rozmowie z RadioZET.pl dr Mateusz Piotrowski, amerykanista z Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych. 

Zwraca przy tym uwagę na nietypowy przypadek samego Vance’a – jego relatywnie młody wiek (obecnie 42 lata, 44 będzie miał w 2028 roku) oraz szybkie tempo jego politycznej kariery – w końcu zanim trafił na pozycję „drugiej osoby w państwie”, był tylko przez dwa lata senatorem z Ohio. - Nie ma zbyt wielu miejsc, do których może udać taki polityk. Oczywiście, bywało, że ktoś przechodził na inny poziom, np. z Kongresu na fotel gubernatora, ale to jednak były inne sytuacje – podkreśla ekspert. 

JD Vance jednak nie wystartuje w 2028? Ekspert wskazuje dwa powody

Piotrowski zauważa jednak dwa inne aspekty, wokół których analizować i interpretować będzie można polityczną przyszłość wiceszefa państwa. Pierwszy to rodzina. - W wakacje urodziło mu się czwarte dziecko, z pozostałych najstarsze ma 9 lat. A rozmawiając o kampanii wyborczej musisz brać pod uwagę perspektywę dekady - dwóch lat kampanii i potencjalnie kolejnych 8 lat jako prezydent. Taki masz horyzont. I to jest dylemat dla Vance’a i jego żony jako rodziców: czy jesteśmy gotowi na to, że nasze dzieci będą przez 10 lat na świeczniku, będą dorastać w oczach opinii publicznej. a media prawdopodobnie będą się na nich rzucać. Ciężko będzie je utrzymać z boku, poza światłem reflektorów. To są poważne pytania, może niedoceniane politycznie, ale na które dorośli ludzie, którzy wychowują potomstwo, muszą sobie jakoś odpowiedzieć – tłumaczy. 

Drugą kwestią jest wspomniany już wiek Vance’a. Być może jako 45-latek (tyle lat rocznikowo będzie miał w momencie końca prezydentury Trumpa) będzie chciał strategicznie wycofać się z rywalizacji i „przeczekać” cztery lata aż do 2032 roku (jeśli oczywiście w 2028 wygra Demokrata). - Odejść na bok i zobaczyć, co się wydarzy, a jednocześnie nadal pozostać istotną figurą polityczną, próbując wpływać na to, jak Partia Republikańska funkcjonuje. Z jego perspektywy być może nie ma sensu „spalać” swojej kandydatury już za dwa lata, tylko wyczekać bardziej dogodnego momentu – wyjaśnia analityk PISM. 

Redakcja poleca

Nie da się ukryć, że po klęsce w wyborach połówkowych w ciągu najbliższych miesięcy konserwatywni wyborcy w USA zaczną sobie odpowiadać na pytanie, w którą stronę popieranie przez nich Republikanie powinni teraz pójść. Czy w stronę wartości w duchu MAGA, których realizację obiecano w 2024 roku (a której to obietnicy Trump i jego ekipa w większości nie zrealizowali)? Czy jednak w zupełnie innym kierunku, kwestionującym trumpizm? - Wszystko zależy od tego, kto postanowi w wyborach w 2028 roku wystartować i jaki kształt, jaką dynamikę przyjmie ta kampania. Bo to trochę chodzi o jednostki i o to, w którą one stronę ewentualnie tę kampanię - i mówiąc szerzej: całą Partię Republikańską – pociągną. Gdyby to był Vance, na pewno ustawiłby się w pozycji bezpośredniego kontynuatora myśli politycznej Trumpa – zauważa Piotrowski. 

Trump odsunął Vance'a od negocjacji z Iranem. Czy to przesądza sprawę?

Niedługo po wyborach z 3 listopada wiceprezydent pozwolił sobie na krytykę polityki obecnej administracji, której jest przecież fundamentem. Przyznał m.in. że błędem, który doprowadził do porażki Republikanów, była wojna w Iranie. "Jeśli chcecie argumentować, że utrata Senatu na kolejne sześć lat była tego warta, to róbcie to. (…) Ale wszyscy wiedzą, dlaczego przegraliśmy. I każda uczciwa rozmowa o tym, dokąd stąd pójdziemy, musi zacząć się od tego" - zaznaczył Vance w swoim wpisie w mediach społecznościowych sprzed dwóch tygodni.  

Czy mógł w ten sposób podpaść Trumpowi i zaprzepaścić swoje szanse na prezydenturę? Zdaniem Piotrowskiego widać już skutki tego „wyjścia przed szereg” – Vance został odsunięty od spraw międzynarodowych, m.in. od pilotowania procesu pokojowego w relacjach z Iranem. - A jeśli ten konflikt w ogóle miałby szansę na pokojowe rozwiązanie, to dzięki niemu. On przynajmniej jednego dnia nie siadał do stołu negocjacyjnego, żeby dzień później straszyć bombardowaniem. Miał ograniczone, ale jednak zaufanie ze strony władz w Teheranie. I nagle Trump odsuwa go od tej sprawy, przekonując, że wcale nie chce porozumienia. A to nieprawda, bo to porozumienie jest potrzebne, bo tej wojny nie da się ciągnąć w nieskończoność. Ona donikąd nie zmierza – argumentuje ekspert PISM. 

Według niego ewentualny pokój na Bliskim Wschodzie byłby świetnym punktem startowym w nadchodzącej kampanii prezydenckiej, w której Vance mógłby grać kartą geopolityczną. - A w pewnym sensie Trump przeszkadza Vance’owi w osiągnięciu tego kamienia milowego. Zresztą, nie wyobrażam sobie obecnego prezydenta jako osoby, która pomaga w prowadzeniu kampanii w taki sposób, że angażuje swojego „wice” w rzeczy konstruktywne, które pomagają mu napędzać swoją kampanię. Wręcz przeciwnie, to nie znaczy, że pozostanie też neutralny, tylko – jak to Trump - będzie dbał o to, żeby nadal na nim samym skupiała się przede wszystkim uwaga mediów i opinii publicznej – podsumowuje rozmówca RadioZET.pl. I pytanie, czy ostatecznie ten fakt nie zdecyduje o rezygnacji Vance’a. Być może na tym etapie łatwo byłoby „spalić” nie tylko swoją kandydaturę, a ale i cały polityczny potencjał u człowieka, którego kariera może potrwać jeszcze nawet trzy dekady. 

Źródło: Radio ZET