Tu nowy rok świętuje się kilka razy. Niezwykły region na mapie Polski
Podlasie to miejsce pełne magii. To tutaj mieszkają szeptuchy, czyli ludowe uzdrowicielki. Kraina Otwartych Okiennic z misternie zdobionymi, kolorowymi domami i błękitnymi cerkwiami wygląda zimą jak ilustracja z bajki. Żywa magia przetrwała setki lat i do dziś przyciąga turystów z całego świata. Obowiązują tu trzy różne kalendarze, a według jednego z nich nowy rok dopiero nadejdzie.
- Województwo podlaskie to region o dużej różnorodności narodowościowej i religijnej, gdzie mieszkańcy używają różnych kalendarzy.
- Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny używa kalendarza juliańskiego, przez co prawosławne święta, takie jak Boże Narodzenie, są obchodzone 13 dni później niż według kalendarza gregoriańskiego. Polscy Tatarzy, korzystający z kalendarza księżycowego, zaczną rok 1448 w czerwcu.
- Podlasie to nie tylko różnorodność kulturowa, ale też niezwykła przyroda i folklor. Dlaczego warto odwiedzić to miejsce?
Dla nich 2026 rok jeszcze się nie zaczął. Na Podlasiu czas płynie inaczej
Województwo podlaskie jest uważane za region najbardziej zróżnicowany narodowościowo i religijnie. Są tu największe w kraju skupiska prawosławnych oraz polskich wyznawców islamu. Mieszkańcy województwa podlaskiego, w zależności od wyznania, używają w życiu religijnym różnych kalendarzy. Oprócz gregoriańskiego, w którym rozpoczął się 2026 rok, są to również kalendarze: juliański i księżycowy. Według tych kalendarzy, nowy rok dopiero nadejdzie.
Formalnie Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny (PAKP) korzysta w roku liturgicznym z kalendarza juliańskiego, czyli tzw. starego stylu. Jak szacują prawosławni hierarchowie, ponad 90 proc. cerkiewnych parafii obchodzi święta religijne właśnie według tego kalendarza. Oznacza to, że święta wiernych tego Kościoła (ale np. nie Wielkanoc, której data wyliczana jest w nieco inny sposób, a w tym roku wypadnie tydzień później niż u katolików) są o trzynaście dni przesunięte w stosunku do powszechnego kalendarza gregoriańskiego.
Dlatego prawosławna wigilia Bożego Narodzenia według tzw. starego stylu przypada w kalendarzu gregoriańskim 6 stycznia (czyli 24 grudnia w kalendarzu juliańskim), a ostatni dzień starego roku juliańskiego i pierwszy nowego – odpowiednio 13 i 14 stycznia.
Z tego powodu przynajmniej część prawosławnych w województwie podlaskim, w nocy ze środy na czwartek, czyli z 31 grudnia na 1 stycznia, nie uczestniczyła w okolicznościowych imprezach sylwestrowych i świętowała skromnie lub wcale, bo wciąż trwa u nich post przygotowujący do Świąt Bożego Narodzenia, które są dopiero przed nimi.
Muzułmański kalendarz polskich Tatarów. Rok 1448 zacznie się w czerwcu
W jeszcze innym terminie przypada początek roku w kalendarzu księżycowym, którego w życiu religijnym używają polscy wyznawcy islamu, a wśród nich – polscy Tatarzy. Największe ich skupiska także są w województwie podlaskim. Kalendarz księżycowy wywodzi się z ucieczki Mahometa z Mekki do Medyny w 622 r. według kalendarza gregoriańskiego. Rok w kalendarzu księżycowym jest krótszy od tradycyjnego (ma 354 dni), więc główne święta islamskie i sam początek roku ulegają ciągłym przesunięciom względem kalendarza powszechnego.
Jak podał Muzułmański Związek Religijny w RP (MZR), najbliższy muzułmański Nowy Rok przypadnie 16 czerwca. Będzie oznaczał rozpoczęcie 1448 roku według kalendarza księżycowego.
Wszystkie te daty nowego roku uwzględnia wielokulturowy i wielowyznaniowy kalendarz wydawany przez miasto Białystok. Są w nim oznaczone nie tylko święta państwowe, ale też religijne: katolickie, prawosławne, muzułmańskie i żydowskie.
Prawosławie jest drugim, co do liczby wiernych, wyznaniem w Polsce. Hierarchowie PAKP liczbę wiernych w kraju szacują na 450-500 tys. W Narodowym Spisie Powszechnym przeprowadzonym w 2021 roku przynależność do Kościoła prawosławnego w Polsce zadeklarowało (pytanie o wyznanie było dobrowolne, można było odmówić na nie odpowiedzi) niecałe 151,7 tys. osób.
Władze MZR szacują, że do związku należy ok. 5 tys. osób. W ostatnim spisie powszechnym przynależność do tego związku wyznaniowego zadeklarowało 2,2 tys. osób.
Dziewicza przyroda, duchy i kolorowe cerkwie. Dlaczego warto odwiedzić Podlasie?
Województwo podlaskie to miejsce, w któym czas dosłownie się zatrzymał - idealny kierunek dla osób lubiących folklor i magię. Słynie z przepięknej, dzikiej i różnorodnej natury. Tutejsze lasy są domem dla ponad 60 gatunków zwierząt. Nic dziwnego, że ludowe legendy są przesiąknięte naturą. Niegdyś wierzono, że lasy i bagna mają swoich opiekunów. Nocą na Podlasiu można spotkać m.in. błękitne ogniki, czyli niewielkie światełka, pod postacią których dusze zmarłych odwiedzają nasz świat. Bedąc w pobliżu, warto zajrzeć do Krainy Otwartych Okiennic, słynącej z kolorowych chat i cerkwi. To trzy bajkowe, podlaskie wsie: Trześcianka, Soce i Puchły. Starsi mieszkańcy tych terenów mówią w języku, który powoli zanika. To unikalna mieszanka gwary białoruskiej, ukraińskiej i polskiej.
Źródło: Radio ZET/PAP/Wikipedia/magiapodlasia.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Arcydzieła malarstwa, które każdy Polak musi znać bardzo dobrze. Zgadniesz tytuły wszystkich obrazów? [Quiz]](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/16/b59bf39b/2502063-179x101-7425141cac.png "Arcydzieła malarstwa, które każdy Polak musi znać bardzo dobrze. Zgadniesz tytuły wszystkich obrazów? [Quiz]")
