Artykuł 5. NATO. Jakie zobowiązania mają sojusznicy Polski?
Artykuł 5. NATO to procedura przywoływana jako „gwarant bezpieczeństwa” Polski. Jak dokładnie brzmi treść artykułu? Jak wygląda jego zastosowanie w praktyce? Sprawdzamy.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co to jest artykuł 5. NATO.
- Jak dokładnie brzmi jego treść.
- Jakie ma zastosowanie w praktyce.
Artykuł 5. NATO: co oznacza? Treść artykułu
Artykuł 5. NATO to jeden z punktów Traktatu Północnoatlantyckiego, podpisanego 4 kwietnia 1949 r. w Waszyngtonie. „Strony niniejszego traktatu potwierdzają swą wiarę w cele i zasady Karty Narodów Zjednoczonych oraz pragnienie życia w pokoju ze wszystkimi narodami i wszystkimi rządami. Są zdecydowane ochraniać wolność, wspólne dziedzictwo i cywilizację swych narodów, oparte na zasadach demokracji, wolności jednostki i rządów prawa. Dążą do umacniania stabilizacji i dobrobytu na obszarze północnoatlantyckim. Są zdecydowane połączyć swe wysiłki w celu zbiorowej obrony oraz zachowania pokoju i bezpieczeństwa” - czytamy we wstępie.
Traktat podzielony jest na 14 artykułów. Artykuł 5. NATO reguluje kwestię pomocy krajowi, który doświadczył zbrojnej napaści. Nad całością czuwa Rada Bezpieczeństwa.
Artykuł 5. NATO - treść:
„Strony zgadzają się, że zbrojna napaść na jedną lub więcej z nich w Europie lub Ameryce Północnej będzie uznana za napaść przeciwko nim wszystkim i dlatego zgadzają się, że jeżeli taka zbrojna napaść nastąpi, to każda z nich, w ramach wykonywania prawa do indywidualnej lub zbiorowej samoobrony, uznanego na mocy artykułu 51 Karty Narodów Zjednoczonych, udzieli pomocy Stronie lub Stronom napadniętym, podejmując niezwłocznie, samodzielnie jak i w porozumieniu z innymi Stronami, działania, jakie uzna za konieczne, łącznie z użyciem siły zbrojnej, w celu przywrócenia i utrzymania bezpieczeństwa obszaru północnoatlantyckiego. O każdej takiej zbrojnej napaści i o wszystkich podjętych w jej wyniku środkach zostanie bezzwłocznie powiadomiona Rada Bezpieczeństwa. Środki takie zostaną zaniechane, gdy tylko Rada Bezpieczeństwa podejmie działania konieczne do przywrócenia i utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa”.
Artykuł 5. NATO uzupełnia artykuł 6. NATO, który precyzuje zakres napaści zbrojnej:
- na terytorium którejkolwiek ze Stron w Europie lub Ameryce Północnej, na algierskie departamenty Francji, na terytorium Turcji lub na wyspy znajdujące się pod jurysdykcją którejkolwiek ze Stron na obszarze północnoatlantyckim na północ od Zwrotnika Raka;
- na siły zbrojne, okręty lub statki powietrzne którejkolwiek ze Stron znajdujące się na tych terytoriach lub nad nimi albo na jakimkolwiek innym obszarze w Europie, na którym w dniu wejścia w życie traktatu stacjonowały wojska okupacyjne którejkolwiek ze Stron, lub też na Morzu Śródziemnym czy na obszarze północnoatlantyckim na północ od Zwrotnika Raka.
Kiedy dokładnie pomoc może zostać udzielona? W jakim zakresie?
Artykuł 5. NATO: jak działa? Zastosowanie w praktyce
Na stronie NATO czytamy, że pomoc wynikająca z artykułu 5. nie musi być militarna, a każdy kraj członkowski podejmuje w tej kwestii decyzje we własnym zakresie. „Powołując się na Artykuł 5, Sojusznicy mogą udzielić wszelkiej formy pomocy, jaką uznają za konieczną w danej sytuacji. Jest to indywidualny obowiązek każdego Sojusznika, który sam decyduje, co uzna za konieczne w danych okolicznościach. Pomoc ta jest udzielana we współpracy z innymi sojusznikami. Nie musi mieć ona charakteru militarnego i zależy od zasobów materialnych każdego kraju. Dlatego też decyzja o sposobie wniesienia wkładu leży w gestii każdego kraju członkowskiego” - wyszczególniono.
Artykuł 5. NATO został użyty tylko raz, po atakach terrorystycznych z 11 września 2001 roku.
Źródło: Radio ZET/bbn.gov.pl/nato.int
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Mężczyzna z długimi włosami, w koszuli w geometryczny wzór, siedzi przed wzmacniaczami muzycznymi.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/12/6eaf72d2/2497593-179x101-8adf946501.png "Córka Jana Borysewicza krytykuje produkcję Netflixa. "Moja mama nie miała nikogo"")
