Pogrzeb papieża będzie inny niż zwykle? "Franciszek odrzucił tę symbolikę"
Papież Franciszek zmarł w poniedziałek, 21 kwietnia. Ojciec Święty miał inne podejście niż jego poprzednicy do wielu kwestii. Inny niż zwykle będzie również jego pogrzeb. Według życzenia głowy Kościoła zmienione zostanie m.in. miejsce jego pochówku oraz ubiór. O tym, jakich zmian możemy się spodziewać na pogrzebie papieża Franciszka, opowiedział w rozmowie z RadioZET.pl watykanista prof. Arkadiusz Stempin.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym jest okres "sade vacante"?
- Jakich zmian w pochówku zażyczył sobie Franciszek?
- Jaki harmonogram zdarzeń czeka wiernych po śmierci papieża?
Kiedy pogrzeb papieża Franciszka?
Gdy umiera papież, następuje okres nazywany "sede vacante", czyli okres Kościoła bez papieża. Rytualnie najpierw trzeba jednak stwierdzić zgon urzędującej głowy Kościoła. Jak tłumaczy prof. Arkadiusz Stempin, watykanista z Uczelni Korczaka w Warszawie i Uniwersytetu we Freiburgu, teraz w pierwszej kolejności odpowiadają oczywiście za to lekarze, ale według tradycji zgon stwierdzał kamerling, czyli jeden z kardynałów. Robił to, pukając papieżowi w czoło srebrnym młoteczkiem i zadając pytanie, czy śpi, zwracając się do niego świeckim imieniem.
- Czyli w przypadku Jana Pawła II pytano: "Karolu, czy śpisz?". Gdy po raz trzeci nie padała odpowiedź, potwierdzano zgon - mówi prof. Stempin. Jak zaznacza, jest to tradycja, która odchodzi już do przeszłości. Przy papieżu Benedykcie XVI już jej nie stosowano. Większość zasad wciąż utrzymana jest jednak w konwencji tradycjonalistycznej.
Pogrzeb papieża Franciszka. Kilka zmian w tradycji
Na początku ciało papieża wystawia się publicznie na marach, czyli na łożu śmierci. - W ten sposób pokazuje się, że papież nie żyje, żeby nikt nie miał wątpliwości, że np. głowa Kościoła ukrywa się. Jest to tradycja, która wywodzi się jeszcze ze średniowiecza, z analogowego świata. Dziś doskonale wiemy, że obraz o niczym nie świadczy, można go cyfrowo zmienić – mówi w rozmowie z RadioZET.pl prof. Arkadiusz Stempin. Papież Franciszek zdecydował o tym, że po śmierci jego ciało będzie wystawione w trumnie.
Papieża ubiera się w szaty liturgiczne, pontyfikalne, czyli w strój, w którym odprawiałby mszę. Zmarłej głowie Kościoła zakłada się też charakterystyczne czerwone buty. Jak wyjaśnia ekspert, weszły one do tradycji Kościoła ze względu na czerwoną skórę, która w czasach przed rewolucją przemysłową, czyli do początku XIX wieku, była bardzo rzadka, a co się z tym wiąże - bardzo kosztowna i pracochłonna w wytworzeniu. Na buty z czerwonej skóry mogła pozwolić sobie więc jedynie arystokracja. - Jednak papież Franciszek odrzucił tę symbolikę. Uznał się za reprezentanta ubogiego Kościoła, ubogich ludzi. Będzie pochowany w czarnych butach – wyjaśnia watykanista.
Oprócz ornat zmarły papież ma jeszcze pastorał, czyli laskę zakończoną krzyżem, mitrę, czyli nakrycie głowy i krzyż na piersi. Są to symbole, emblematy władzy biskupiej. Do nich należy także pierścień, który jest wkładany każdemu biskupowi z chwilą konsekracji. Ten element również wiąże się z kulturą arystokratyczną.
- W pierścieniu znajduje się herb, którym kiedyś w czasach analfabetyzmu pieczętowano dokumenty. Rytuał posiadania pierścienia przeszedł do Kościoła, bo biskupi byli częścią świata feudalnego, arystokratycznego – mówi ekspert. Dodaje, że pierścień w teologii jest także symbolem zaślubin z Kościołem, symbolem wyższych święceń biskupich. Z chwilą potwierdzenia śmierci papieża jego pierścień łamie się.
Gdzie będzie pochowany papież Franciszek?
Według konstytucji apostolskiej pogrzeb papieża Franciszka powinien odbyć się między 4. a 6. dniem od jego śmierci. W pogrzebowej mszy świętej uczestniczą wszyscy kardynałowie, a także reprezentacje zaproszonych państw, ponieważ papież jest jednocześnie głową państwa watykańskiego. - Na tej mszy kończy się pontyfikat papieża – mówi w rozmowie z RadioZET.pl watykanista prof. Stempin.
Papieże zazwyczaj chowani są w grotach watykańskich pod Bazyliką św. Piotra, ale nie jest to reguła. Niektórzy - zgodnie z ich wolą - spoczęli w innych kościołach, a nawet w innych miastach. - Papież Franciszek będzie pochowany w Bazylice Santa Maria Maggiore w Rzymie, poza Watykanem. Tak wybrał – mówi prof. Stempin. Po mszy pogrzebowej dziekan kolegium kardynalskiego ogłasza konklawe, podczas którego kardynałowie z całego świata wybierają nową głowę Kościoła.
Papież Franciszek zmarł 21 kwietnia o godz. 7.35. Zmarł w czasie rekonwalescencji po ciężkim zapaleniu płuc. Jeszcze dzień wcześniej, w Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego, udzielił błogosławieństwa z balkonu bazyliki Świętego Piotra w Watykanie.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
