Diagnostyka cukrzycy typu 1 na NFZ. Dwa kluczowe badania mogą być bezpłatne
Pacjenci z podejrzeniem cukrzycy typu 1 mogą uzyskać łatwiejszy dostęp do bezpłatnych badań diagnostycznych. Badania przeciwciał w kierunku cukrzycy typu 1 mogą trafić do koszyka świadczeń gwarantowanych, co oznacza szansę na finansowanie ich przez NFZ.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie badania diagnistyczne na cukrzycę typu 1 mają znaleźć się w koszyku gwarantowanym.
- Kto może skorzystać z refundowanych badań na cukrzycę typu 1.
- Dlaczego wczesna diagnostyka cukrzycy typu 1 jest kluczowa.
- Jakie korzyści przyniosą pacjentom nowe regulacje dotyczące diagnostyki cukrzycy.
Diagnostyka cukrzycy typu 1: te badania mogą być na NFZ
Pacjenci z podejrzeniem cukrzycy typu 1 mogą zyskać łatwiejszy dostęp do specjalistycznych badań diagnostycznych. Rada Przejrzystości Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) pozytywnie oceniła włączenie oznaczeń dwóch przeciwciał wykorzystywanych w diagnostyce cukrzycy typu 1 do koszyka świadczeń gwarantowanych. Oznacza to, że badania mogłyby być finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. O jakie badania chodzi?
- przeciwciała anty-IA2 (przeciwciała przeciwko fosfatazie tyrozynowej),
- przeciwciała anty-ZnT8 (przeciwciała przeciwko transporterowi cynku 8)
Obecnie oznaczenia przeciwciał związanych z cukrzycą typu 1 mogą być wykonywane w ramach diagnostyki finansowanej przez NFZ tylko w określonych sytuacjach i na zlecenie specjalisty prowdzącego diagnostykę (najczęściej diabetologa). Oznaczenia przeciwciał anty-IA2 i anty-ZnT8 nie funkcjonują jako odrębnie wyszczególnione procedury finansowane w ramach koszyka świadczeń gwarantowanych. Oznacza to, że zasady ich wykonywania i rozliczania nie są jednolite w całym kraju. Pozytywna rekomendacja AOTMiT ma otworzyć drogę do formalnego uregulowania dostępu do tych badań w ramach Funduszu.
Kto skorzysta z refundowanych badań?
Według AOTMiT świadczenia byłyby przeznaczone dla dzieci i dorosłych z podejrzeniem cukrzycy o podłożu autoimmunologicznym, zwłaszcza w przypadku:
- cukrzycy o nietypowym przebiegu,
- podejrzenia cukrzycy typu 1 u dorosłych,
- różnicowania cukrzycy typu 1 i typu 2,
- różnicowania cukrzyc monogenowych,
- rozpoznawania bezobjawowych stadiów choroby.
Na razie pomysł został zarekomendowany przez agencję. Kolejnym krokiem będzie decyzja Ministerstwa Zdrowia oraz odpowiednie zmiany w przepisach dotyczących świadczeń gwarantowanych. Dopiero wtedy badania będą mogły być finansowane przez NFZ na jednolitych zasadach w całym kraju.
Coraz więcej dzieci choruje na cukrzycę typu 1
Dzięki łatwiejszemu dostępowi do badań diagnostycznych pacjenci szybciej otrzymają diagnozę i podejmą leczenie. Sepcjaliści zwracają uwagę, że autoprzeciwciała mogą pojawiać się nawet kilka lat przed wystąpieniem pierwszych objawów cukrzycy typu 1. Badania na tym etapie pozwalają zidentyfikować osoby znajdujące się w grupie wysokiego ryzyka jeszcze zanim dojdzie u nich do znacznego uszkodzenia trzustki.
Lekarze podkreślają, że długo nierozpoznana lub nieleczona cukrzyca typu 1 prowadzi do kwasicy ketonowej - stanu bezpośrednio zagrażającego życiu. Wczesna diagnistyka ma szczególne znaczenie u dzieci, u których choroba często rozwija się szybko, a pierwszym objawem bywa ciężki stan wymagający hospitalizacji. Według danych AOTMiT zapadalność na cukrzycę typu 1 wśród dzieci systematycznie rośnie. W 2022 r. w grupie poniżej 14. roku życia osiągnęła 30,45 przypadków na 100 tys. osób rocznie. Oznacza to ponad czterokrotny wzrost w porównaniu z wcześniejszymi dekadami.
Źródło: Radio ZET/aotm.gov.pl/diabetyk.org.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/14/8ea4d8ab/2499833-179x101-7aba60eb1a.png ""Miś Uszatek"")
