Nowa definicja otyłości. Przez lata decydowało BMI, teraz liczy się coś jeszcze
Przez lata otyłość rozpoznawano przede wszystkim na podstawie BMI. Teraz naukowcy proponują inne podejście. Okazuje się, że można mieć otyłość, nawet jeśli BMI nie przekracza 30. Z kolei wysoki wynik nie zawsze oddaje rzeczywistą ilość tkanki tłuszczowej w organizmie. Badanie ponad 844 tys. osób pokazało, dlaczego dotychczasowy sposób oceny może wprowadzać w błąd.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak zmienia się definicja otyłości i dlaczego samo BMI nie wystarczy.
- Czy można mieć otyłość, jeśli BMI jest poniżej 30.
- Czym różni się otyłość kliniczna od przedklinicznej.
Nowa definicja otyłości. Sama waga już nie wystarczy
Dwie osoby mogą mieć taki sam wzrost, wagę i BMI, a mimo to różnić się ilością tkanki tłuszczowej i stanem zdrowia. U jednej nadmiar tłuszczu może już powodować problemy zdrowotne, podczas gdy u drugiej nie stwierdza się jeszcze takich zaburzeń. Według tradycyjnej klasyfikacji obie mogą jednak trafić do tej samej kategorii. Właśnie dlatego eksperci proponują zmianę sposobu rozpoznawania otyłości.
Dotychczas podstawowym kryterium był wskaźnik BMI, obliczany na podstawie wzrostu i masy ciała. Wynik 30 lub więcej wskazuje na otyłość, lecz nie informuje o tym, ile tkanki tłuszczowej rzeczywiście znajduje się w organizmie ani gdzie się ona gromadzi. Międzynarodowa komisja ekspertów zaproponowała więc nowe kryteria. Oprócz BMI lekarze powinni brać pod uwagę obwód talii i inne pomiary, a także sprawdzać, czy nadmiar tkanki tłuszczowej wpływa już na zdrowie pacjenta.
Co to oznacza w praktyce? Otyłość można rozpoznać również u osoby z BMI poniżej 30, jeśli dodatkowe pomiary potwierdzą nadmiar tkanki tłuszczowej. Z kolei wynik powyżej tej granicy nie zawsze wystarcza do postawienia diagnozy.
BMI może wprowadzać w błąd. Pokazało to badanie 844 tys. osób
Naukowcy postanowili sprawdzić, jak nowe kryteria sprawdzają się w praktyce. Przeanalizowali dane ponad 844 tys. dorosłych z Chin, Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych i Hiszpanii. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Nature”.
Okazało się, że u 5,2-8,6 proc. badanych BMI nie wskazywało na otyłość, choć dodatkowe pomiary ją potwierdzały. Zdarzało się również odwrotnie. U 1,2-3,1 proc. osób BMI sugerowało otyłość, której nie potwierdzono po uwzględnieniu obwodu talii. Oznacza to, że część osób może mieć nadmiar tkanki tłuszczowej, mimo że ich BMI nie przekracza granicy otyłości. Inni natomiast mogą zostać zakwalifikowani do tej grupy wyłącznie na podstawie wyniku, który nie oddaje rzeczywistej ilości tłuszczu w organizmie.
Badacze sprawdzili także, czy nowe kryteria pozwalają lepiej ocenić zagrożenie dla zdrowia. Tu szczególnie ważne okazało się rozróżnienie dwóch postaci otyłości.
Otyłość kliniczna i przedkliniczna. Czym się różnią?
Według nowej klasyfikacji nie każda osoba z nadmiarem tkanki tłuszczowej znajduje się w takiej samej sytuacji zdrowotnej. Eksperci proponują więc podział na otyłość kliniczną i przedkliniczną.
Otyłość kliniczna oznacza, że nadmiar tkanki tłuszczowej już zaburza funkcjonowanie organizmu. Może powodować m.in. problemy z oddychaniem, pracą serca czy nerek, a także utrudniać poruszanie się i wykonywanie codziennych czynności.
Z kolei otyłość przedkliniczna występuje wtedy, gdy tkanki tłuszczowej jest zbyt dużo, ale nie stwierdzono jeszcze związanych z nią zaburzeń pracy narządów. Taki stan zwiększa jednak ryzyko problemów zdrowotnych w przyszłości.
Jak duża jest różnica? W badaniu osoby z otyłością kliniczną miały o 69 proc. wyższe ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny niż osoby bez otyłości i związanych z nią zaburzeń funkcjonowania narządów. Przy otyłości przedklinicznej ryzyko było wyższe o 19 proc.
Co ciekawe, od 77 do 91 proc. osób z otyłością przedkliniczną nie rozwinęło jej klinicznej postaci w ciągu dziesięciu lat obserwacji. Pokazuje to, że nadmiar tkanki tłuszczowej nie u wszystkich prowadzi do problemów zdrowotnych w takim samym tempie.
Co nowa definicja otyłości oznacza dla pacjentów?
Wyniki badania wskazują, że przy rozpoznawaniu otyłości warto patrzeć szerzej niż tylko na wagę i BMI. Ważny jest również obwód talii, rozmieszczenie tkanki tłuszczowej oraz to, czy jej nadmiar już odbija się na zdrowiu. Dzięki temu lekarze mogliby lepiej oceniać, którzy pacjenci potrzebują intensywnego leczenia, a u których najważniejsze będzie zapobieganie rozwojowi powikłań. W zależności od stanu zdrowia może to oznaczać zmianę codziennych nawyków, regularne kontrole, farmakoterapię lub inne metody leczenia.
Źródło: Radio ZET/nature.com
