Nowe powszechne badanie dla dzieci? Chcą je włączyć do bilansu 6-latka
Badanie pozwalające wykryć cukrzycę typu 1 przed wystąpieniem objawów może zostać włączone do bilansu sześciolatka. Za zmianą opowiada się Polskie Stowarzyszenie Diabetyków. Obecnie bezpłatny przesiew prowadzony jest tylko w województwach mazowieckim i śląskim.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie badanie może zostać włączone do bilansu sześciolatka.
- Na czym polega badanie autoprzeciwciał w kierunku cukrzycy typu 1.
- Gdzie dzieci mogą obecnie skorzystać z bezpłatnego badania.
Chcą rozszerzyć bilans sześciolatka o badanie na cukrzycę
Polskie Stowarzyszenie Diabetyków postuluje włączenie do bilansu sześciolatka badania przesiewowego w kierunku cukrzycy typu 1. Pozwala ono wykryć proces autoimmunologiczny jeszcze przed pojawieniem się typowych objawów choroby.
Temat trafił do Ministerstwa Zdrowia za sprawą zapytania posłanki i lekarki Alicji Chybickiej. Włączenie badania do bilansu pozwoliłoby objąć przesiewem dużą grupę dzieci bez organizowania dodatkowych wizyt. Podobne rozwiązanie zastosowano w 2025 r., gdy bilans sześciolatka rozszerzono o lipidogram służący wczesnemu wykrywaniu hipercholesterolemii rodzinnej.
Potrzebę wczesnego wykrywania cukrzycy typu 1 podkreślają również Polskie Towarzystwo Endokrynologii i Diabetologii Dziecięcej oraz Sekcja Pediatryczna Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. W 2026 r. organizacje opublikowały wspólne rekomendacje dotyczące diagnostyki choroby przed wystąpieniem objawów.
Wczesne wykrycie może uchronić dziecko przed kwasicą
Cukrzyca typu 1 bywa rozpoznawana dopiero wtedy, gdy dziecko zaczyna bardzo dużo pić, często oddaje mocz, chudnie, staje się senne i osłabione. Niekiedy dochodzi już wówczas do kwasicy ketonowej - groźnego powikłania niedoboru insuliny, które wymaga pilnego leczenia.
Klinika Diabetologii Dziecięcej WUM podkreśla, że badania przesiewowe zmniejszają częstość i ciężkość kwasicy ketonowej. Wczesne wykrycie choroby pozwala objąć dziecko obserwacją, przygotować rodzinę i rozpocząć leczenie w odpowiednim momencie.
To nie jest zwykłe badanie cukru
Badanie przesiewowe nie polega na pomiarze poziomu glukozy. Jak wyjaśniają specjaliści z Kliniki Diabetologii Dziecięcej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, we krwi poszukuje się autoprzeciwciał przeciwko komórkom trzustki produkującym insulinę. Mogą one zostać wykryte na długo przed wystąpieniem objawów cukrzycy typu 1.
Do przeprowadzenia testu wystarczy kilka kropli krwi pobranych z palca. Pierwszy dodatni wynik wymaga potwierdzenia w kolejnych badaniach. Nie oznacza też, że dziecko natychmiast rozpocznie insulinoterapię. Pozwala natomiast objąć je opieką diabetologiczną i monitorować rozwój choroby.
Bezpłatne badania są prowadzone w dwóch regionach
Badania pozwalające wykryć bezobjawową fazę cukrzycy typu 1 są prowadzone w ramach międzynarodowego projektu EDENT1FI. W Polsce realizują go Warszawski Uniwersytet Medyczny oraz Śląski Uniwersytet Medyczny. Punkty pobrań działają w województwach mazowieckim i śląskim, projekt nie obejmuje więc obecnie całego kraju.
Z przesiewu mogą skorzystać dzieci w wieku od 2 do 17 lat, u których wcześniej nie rozpoznano cukrzycy. Badanie jest bezpłatne i nie wymaga skierowania ani pozostawania na czczo. Potrzebna jest pisemna zgoda rodzica lub opiekuna. Przed zgłoszeniem się należy sprawdzić aktualną dostępność i skontaktować się z wybraną placówką. Część punktów zakończyła już nabór, a ośrodki na Śląsku wznowią przyjmowanie zgłoszeń po przerwie wakacyjnej.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Mężczyzna w garniturze i kobieta w żółtej bluzce rozmawiają w przyjaznej atmosferze.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/09/16/eca1dcd8/2477070-179x101-d0693125c2.png "Kadr z serialu "M jak miłość"")
