Chorzy bez dostępu do ważnego świadczenia z NFZ. Czekają tysiące osób
Ponad 5,5 tys. chorych czeka na pomoc pielęgniarki w domu. Kolejki mogą się jeszcze bardziej wydłużyć, bo placówki wciąż czekają na rozliczenie przez NFZ dodatkowej opieki, którą zapewniły pacjentom w ubiegłym roku. Najbardziej mogą ucierpieć seniorzy i osoby, które z powodu choroby nie radzą sobie bez pomocy.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym jest pielęgniarska opieka długoterminowa domowa na NFZ.
- Dlaczego kolejki do opieki pielęgniarskiej w domu mogą się wydłużyć.
- Komu przysługuje bezpłatna opieka pielęgniarki w domu.
NFZ nie rozliczył dodatkowej opieki. Ponad 5,5 tys. chorych czeka na pielęgniarkę
Osoby przewlekle chore, które nie są w stanie samodzielnie o siebie zadbać, mogą korzystać z bezpłatnej pomocy pielęgniarki we własnym domu. To tzw. pielęgniarska opieka długoterminowa domowa, finansowana przez NFZ. Obejmuje m.in. zmianę opatrunków, pielęgnację ran i odleżyn oraz inne zabiegi, których chory nie może wykonać samodzielnie. Dla wielu pacjentów to sposób, by otrzymać potrzebną pomoc bez konieczności wyjazdu do przychodni.
Niestety dostęp chorych do takiej opieki jest coraz trudniejszy. Pod koniec stycznia 2026 roku na objęcie nią czekało ponad 5,5 tys. osób - wynika z danych NFZ. Tymczasem placówki mają problemy z rozliczeniem opieki zapewnionej chorym w ubiegłym roku, co może jeszcze bardziej utrudnić przyjmowanie nowych pacjentów.
- Coraz bardziej ograniczana dostępność do specjalistycznej opieki domowej oznacza większe obciążenie dla rodzin, a także wyższe koszty dla systemu ochrony zdrowia. Brak profesjonalnej opieki to większe ryzyko pogorszenia stanu zdrowia i hospitalizacji - podkreśla Magdalena Osińska-Kurzywilk, prezes Koalicji „Na pomoc niesamodzielnym”.
W 2025 roku placówki przyjmowały także pacjentów ponad limity zapisane w umowach z NFZ. Do listopada nierozliczone pozostawało ponad 90 proc. wartości tej dodatkowej opieki. Zaległości udało się rozliczyć jedynie w województwie zachodniopomorskim, a kilkaset placówek nadal nie otrzymało nawet propozycji rozliczenia wykonanej pracy.
Przedłużająca się niepewność finansowa utrudnia placówkom zatrudnianie pielęgniarek i planowanie kolejnych wizyt. W efekcie coraz trudniej przyjmować nowych pacjentów, którzy mogą jeszcze dłużej czekać na potrzebną pomoc.
Coraz mniej placówek zapewnia opiekę w domu
Problemy z dostępem do opieki domowej nie pojawiły się w ostatnich miesiącach. W 2016 roku pielęgniarską opiekę długoterminową zapewniały 1133 placówki, a w 2025 roku już tylko 936. W ciągu dziewięciu lat ich liczba zmniejszyła się o blisko 17 proc.
Tymczasem z raportu Ministerstwa Finansów „Przegląd wydatków na opiekę długoterminową” wynika, że w latach 2020-2024 kolejka osób oczekujących na taką pomoc w zwykłym trybie wydłużyła się o 31 proc. Coraz mniej placówek musi więc mierzyć się z rosnącym zapotrzebowaniem na opiekę.
Na problemy z dostępem do opieki domowej zwraca uwagę również Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych. Jak podkreśla samorząd, jest to specjalistyczna pomoc, która wymaga odpowiednio wykwalifikowanego personelu i regularnych wizyt u pacjentów, a bez stabilnego finansowania coraz trudniej zapewnić chorym taką opiekę.
Kto może dostać bezpłatną opiekę pielęgniarki w domu?
Z pielęgniarskiej opieki długoterminowej domowej mogą korzystać osoby przewlekle chore, które nie radzą sobie samodzielnie z podstawowymi codziennymi czynnościami i wymagają regularnej pomocy pielęgniarki. Nie trzeba mieć ukończonych 65 lat. Liczy się stan zdrowia i stopień samodzielności chorego. Jednym z podstawowych warunków jest uzyskanie nie więcej niż 40 punktów w skali Barthel. To ocena, która pozwala sprawdzić, czy pacjent potrafi samodzielnie jeść, ubierać się, poruszać i korzystać z toalety.
Pielęgniarka odwiedza chorego w domu co najmniej cztery razy w tygodniu. Wykonuje potrzebne zabiegi, a także pomaga rodzinie przygotować się do codziennej opieki.
Aby skorzystać z tego świadczenia na NFZ, potrzebne jest skierowanie od lekarza przyjmującego w ramach publicznej opieki zdrowotnej oraz karta oceny pacjenta według skali Barthel. Z dokumentami należy zgłosić się do placówki, która ma umowę z NFZ.
Źródło: Radio ZET/PAP/pacjent gov.pl