Wszystkie dane w jednej e-Karcie. Eksperci postulują zmiany w systemie szczepień
Polska ma coraz więcej możliwości skutecznej profilaktyki, ale kolejnym krokiem musi być zbudowanie systemu, który ułatwi korzystanie ze szczepień - wskazują eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie bariery ma obecny system szczepień w Polsce.
- Jakie zmiany w systemie szczepień rekomendują specjaliści.
- Czym jest e-Karta Szczepień.
- Co powinno się zmienić w szczepieniach dla seniorów.
Zdaniem ekspertów Polska ma coraz więcej możliwości zapobiegania chorobom zakaźnym, ale pacjentom nadal przeszkadza sposób zorganizowania systemu szczepień. Wykonanie niektórych szczepień wymaga kilku wizyt i dodatkowych formalności, a informacje o profilaktyce nie są zgromadzone w jednym miejscu. Podczas zorganizowanego w Sejmie Vaccine Forum 2026 specjaliści przedstawili rozwiązania, które ich zdaniem powinny ułatwić pacjentom dostęp do szczepień.
Szczepienie podczas jednej wizyty w POZ
Jedną z najważniejszych rekomendacji jest umożliwienie przeprowadzenia całej procedury szczepienia podczas jednej wizyty w przychodni. Pacjent po otrzymaniu zalecenia od lekarza lub pielęgniarki mógłby na miejscu przejść kwalifikację i - jeżeli nie ma przeciwwskazań - od razu zostać zaszczepiony. Obecnie w przypadku części szczepień konieczne jest otrzymanie recepty, odebranie preparatu w aptece i ponowne zgłoszenie się do przychodni.
- Pacjent powinien móc zaszczepić się tam, gdzie otrzymuje rekomendację. Jeżeli podczas wizyty senior słyszy od zaufanego lekarza lub pielęgniarki, że warto wykonać szczepienie i odpowiada: „tak”, powinniśmy wykorzystać ten moment na zaszczepienie od razu. Każdy kolejny etap - recepta, apteka i powrót do przychodni - tworzy dodatkową barierę - wskazuje dr hab. n. med. Aleksander Biesiada z Polskiego Towarzystwa Medycyny Rodzinnej.
Jak wskazują eksperci, wprowadzenie takiego modelu wymagałoby zapewnienia szczepionek bezpośrednio w przychodniach oraz stworzenia sposobu ich finansowania i rozliczania. Jednym z proponowanych rozwiązań jest świadczenie obejmujące koszt preparatu i jego podania.
Specjaliści rekomendują także pełniejsze wykorzystanie kompetencji pielęgniarek i położnych. Miałyby one odgrywać większą rolę w edukowaniu pacjentów, kwalifikowaniu ich do szczepień oraz wykonywaniu szczepień.
Wszystkie dane w jednej e-Karcie Szczepień
Kolejna rekomendacja zakłada stworzenie jednego źródła informacji o wszystkich szczepieniach pacjenta. Jak wskazują specjaliści, obecnie dane są rozproszone w różnych miejscach, m.in. w systemie P1, strukturach Państwowej Inspekcji Sanitarnej i dokumentacji papierowej. Ich zdaniem e-Karta Szczepień powinna nie tylko rejestrować wykonane szczepienia, lecz także wskazywać, których z nich brakuje.
Eksperci proponują również, aby system umożliwiał stworzenie indywidualnego programu szczepień oraz wysyłał przypomnienia i zaproszenia za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta. Jak podkreślają, zebranie danych w jednym miejscu pozwoliłoby identyfikować regiony i grupy pacjentów o niskim poziomie zaszczepienia oraz odpowiednio wcześnie planować działania profilaktyczne.
Seniorzy potrzebują stabilnych zasad
Eksperci chcą również zapewnienia seniorom stabilnego dostępu do bezpłatnych szczepień. Jako przykład wskazują profilaktykę RSV. Zniesienie bariery finansowej zwiększyło zainteresowanie szczepieniami, jednak – jak zastrzegają – na ocenę efektów zdrowotnych i ekonomicznych programu potrzeba więcej niż jednego sezonu.
- W starzejącym się społeczeństwie celem powinno być nie tylko zapobieganie zakażeniom, ale przede wszystkim ciężkim przebiegom, hospitalizacjom i utracie samodzielności seniorów - podkreśla prof. Adam Antczak, przewodniczący Rady Naukowej Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych.
Zdaniem eksperta dostęp osób starszych do profilaktyki powinien być konsekwentnie rozszerzany. Wśród potrzebnych rozwiązań wymienił wysokodawkowe szczepionki przeciw grypie oraz wysokowalentne szczepionki przeciw pneumokokom.
Źródło: Radio ZET/mat. pras. Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
