Rude koty są wyjątkowe i wiemy już, dlaczego. Naukowcy rozwiązali zagadkę
O tym, że rude koty są jedyne w swoim rodzaju, najlepiej wiedzą ich właściciele. Zdaniem naukowców, odpowiada za to genetyczna mutacja, która występuje tylko u tych zwierząt.
- Naukowcy zidentyfikowali genetyczną mutację, która sprawia, że koty są rude – informuje pismo “Current Biology”.
- Mutacja ta jest sprzężona z płcią i występuje w chromosomie X.
- W planach są dalsze badania: być może uda się odkryć inne tajemnice niezwykłych zwierząt.
Dlaczego koty są rude? Ciekawe ustalenia naukowców
Pomarańczoworude ubarwienie występuje u wielu ssaków, m.in. tygrysów, golden retrieverów czy ludzi. Jednak tylko u kotów jest to powiązane z płcią: rude są głównie samce. Naukowcy z USA odkryli trudno uchwytną mutację genetyczną, która sprawia, że koty są rude. Co ciekawe, nie występuje ona u żadnego innego ssaka.
„U wielu gatunków, które mają żółty lub pomarańczowy pigment, mutacje te występują niemal wyłącznie w jednym z dwóch genów, a żaden z tych genów nie jest sprzężony z płcią. To wyjątek genetyczny, który zauważono ponad sto lat temu. Ta zagadka genetyczna zmotywowała nas do zainteresowania się rudym kolorem sprzężonym z płcią” – powiedział dr Christopher Kaelin z Stanford University School of Medicine (USA), genetyk i główny autor badania.
Fakt, że rude są przede wszystkim samce, wskazywał na obecność zmutowanego genu w chromosomie X. Jak u większości ssaków, kocie samice mają chromosomy płci XX, a samce XY. Każdy samiec z "rudym" genem sprzężonym z płcią będzie całkowicie rudy, ale ruda kotka musi odziedziczyć ten gen po chromosomach X obu rodziców, co jest mniej prawdopodobne. To dlatego rude kocice są tak rzadko spotykane.
Samice z jedną kopią rudego genu sprzężonego z płcią wydają się częściowo rude – mają sierść rudo- czarną lub rudo-brazową (kot szylkretowy) albo trójkolorową (czarno-biało-rudą lub brązowo -biało-rudą), zwaną kaliko (calico).
Wynika to ze zjawiska zwanego losową inaktywacją chromosomu X (jeden chromosom X jest inaktywowany w każdej komórce, w wyniku czego powstaje mozaika komórek pigmentowych, z których niektóre wyrażają kolor rudy sprzężony z płcią, a inne nie).
Punkt wyjścia do zrozumienia innych sekretów zwierząt
Arhgap36, czyli zmutowany gen, był znany wcześniej. Badano go m.in. w kontekście raka. Jest on normalnie aktywny w tkankach neuroendokrynnych, gdzie jego nadmierna ekspresja może prowadzić do guzów. Nic dotychczas nie wskazywało, że ma on związek z pigmentacją.
"Arghap36 nie jest wyrażany w komórkach pigmentowych myszy, w komórkach pigmentowych ludzi ani w komórkach pigmentowych kotów o umaszczeniu innym niż rude. Mutacja u rudych kotów wydaje się włączać ekspresję Arghap36 w typie komórek, gdzie normalnie nie jest wyrażana – w komórkach pigmentowych" – zaznaczył Kaelin.
Autorzy badania podkreślają, że wyniki badania pomogą dowiedzieć się, w jaki sposób domowe koty nabywają różne kolory i wzory, są punktem wyjścia do zrozumienia powstawania innych cech fizycznych: od plam geparda po opływowe ciała delfinów. Kolor rudy sprzężony z płcią jest nowym przykładem tego, jak ewolucja zachodzi na skalę molekularną.
Źródło: Radio ZET/sciencefocus.com/PAP
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
