Kolizja z udziałem Drogi Mlecznej. Astronomowie popełnili wielki błąd
Nasza galaktyka w swoim dotychczasowym "życiu" wielokrotnie zderzała się z różnymi obiektami. Okazuje się jednak, że naukowcy pomylili się, szacując, kiedy doszło do ostatniej z tych katastrof. Dzięki teleskopowi kosmicznemu Gaia, należącemu do Europejskiej Agencji Kosmicznej, badacze przekonali się, że przez lata byli w błędzie. Doszło do niej miliardy lat później, czyli wcale nie jak dawno, jak sądziliśmy.
Kolizja Drogi Mlecznej wcale nie tak dawno, jak zakładali astronomowie
W kosmosie znajdują się miliardy galaktyk, a naukowcy wciąż starają się wyjaśnić, co działo się we wszechświecie, że wygląda on tak, jak dziś. Jednocześnie starają się poznać mechanizmy, które rządzą zachodzącymi tu przemianami. Jednym z tematów są kolizje galaktyk, w których te większe pochłaniają mniejsze. To zresztą dotyczy także naszej Mlecznej Drogi. Jeszcze do niedawna astronomowi byli przekonani, że ostatnia z kolizji naszej galaktyki miała miejsce 8-11 miliardów lat temu. Wtedy też Droga Mleczna miała zderzyć się z karłowatą galaktyką, znaną jako GSE. Jednak nowe ustalenia pokazują, że mogło to być dużo później, bo "tylko" około 2,7 miliarda lat temu.
Teleskop kosmiczny Gaia dostarczył informacji, które skłaniają astronomów do zmiany dotychczasowych przekonań. Sonda bada historię naszej galaktyki poprzez badanie "zmarszczek", czyli zafalowań, które powstawały w wyniku zderzeń z innymi obiektami. Zmarszczki te wciąż marszczą się po różnych rodzinach gwiazd, wpływając na ich poruszanie się i zachowanie w przestrzeni. Ale z zmarszczkami galaktyk jest całkiem inaczej, niż z tymi u człowieka. Im jest starsza, tym zmarszczek mniej. Naukowcy żartobliwie mówią, że Droga Mleczna jest jak kosmiczny Benjamin Button i z czasem jest coraz mniej pomarszczona.
— Patrząc, jak te zmarszczki znikają w czasie, możemy prześledzić, kiedy Droga Mleczna doświadczyła ostatniego dużego zderzenia – i okazuje się, że stało się to miliardy lat później, niż nam się wydawało — informuje Thomas Donlon z Instytutu Politechnicznego Rensselaer i Uniwesytetu w Alabamie, będący głównym twórcą nowego teleskopu Gaia.
Droga Mleczna jest jak Benjamin Button
W popularnym filmie z Bradem Pittem pod tytułem "Ciekawy przypadek Benjamina Buttona" śledzimy losy człowieka, który rodzi się jako staruszek i w miarę upływu życia jest coraz młodszy. Wydaje się, że podobnie jest z Drogą Mleczną, która z czasem rozrasta się, tracąc swoje zmarszczki. W 2018 roku Gaia zbadała zmarszczki, określając dokładny czas ich powstania.
— Aby zmarszczki gwiazd były tak wyraźne, jak pojawiają się w danych Gai, musiały powstać niecałe trzy miliardy lat temu – co najmniej pięć miliardów lat później, niż wcześniej sądzono — tłumaczy współautorka Heidi Jo Newberg, również z Instytutu Politechnicznego Rensselaer. — Nowe zmarszczki gwiazd powstają za każdym razem, gdy gwiazdy poruszają się tam i z powrotem przez centrum Drogi Mlecznej. Gdyby powstały osiem miliardów lat temu, byłoby tak wiele zmarszczek obok siebie, że nie postrzegalibyśmy ich już jako odrębnych obiektów — wyjaśnia.
Radialna Fuzja Panny
Istnieją dowody na to, że fuzja GSE miała miejsce daleko w historii Drogi Mlecznej. Jednak w niedawnych pracach poddano w wątpliwość, czy rzeczywiście mogło to być tak dawno, jak sądzono. W 2020 roku Thomas Donlon przeprowadził badanie, w ramach którego zidentyfikowano zmarszczki gwiazd w Drodze Mlecznej i porównano je z symulacjami różnych możliwych połączeń.
— Dzięki symulowanym połączeniom możemy zobaczyć, jak kształty i liczba zmarszczek zmieniają się w czasie. Pozwala nam to określić dokładny czas, w którym symulacja najlepiej odpowiada temu, co widzimy obecnie w rzeczywistych danych Gai dotyczących Drogi Mlecznej. Tę metodę zastosowaliśmy również w tym nowym badaniu — wyjaśnia badacz. Właśnie dzięki temu udało się odkryć, że zmarszczki "prawdopodobnie powstały w wyniku zderzenia galaktyki karłowatej z Drogą Mleczną około 2,7 miliarda lat temu". To wydarzenie nazwane zostało Radialną Fuzją Panny.
Źródło: Radio ZET/academic.oup.com/esa.int
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
