Z tego artykułu dowiesz się:
- Jaką niezwykłą umiejętność wykształciła krowa Veronica z Austrii.
- Co mówią na ten temat naukowcy.
- Dlaczego to ważne odkrycie.
Krowa drapie się po plecach
Veronica to 13-letnia krowa rasy brązowej szwajcarskiej, która żyje na alpejskiej łące w Nötsch w południowej Austrii. Nie jest zwierzęciem hodowlanym, a domowym. Dziesięć lat temu jej właściciel, Witgar Wiegele, zauważył, że krowa drapie się kijem po plecach. Przyjaciel pana Wiegele nagrał nietypowe zachowanie i przesłał je Alice Auersperg, biolożce z wiedeńskiego Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej, autorce wydanej w 2025 roku książce „Der Erfindergeist der Tiere” (pomysłowość zwierząt).
Badaczka była ostrożna, obawiała się, że to AI albo wyćwiczona sztuczka, ale po wizycie na farmie z kolegą, Antonio Osuna-Mascaró, potwierdziła niezwykłe odkrycie. „Myśleliśmy, że będziemy musieli długo czekać, aby zaobserwować jej zachowanie” – wspomina Osuna-Mascaró, w materiałach opublikowanych na stronie Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu. „Ale gdy tylko patyk znalazł się w jej pobliżu, podniosła go i natychmiast zaczęła się drapać w sposób, który nas zaskoczył” – przyznał naukowiec.
Precyzyjna technika
Badacze opracowali eksperyment, żeby sprawdzić, czy zachowanie Veroniki spełnia kryteria „elastycznego użycia narzędzi”. Polega ono na użyciu przedmiotu do przedłużenia własnego ciała i wywarciu siły mechanicznej na celu. W serii prób Veronica otrzymała leżącą na podłodze miotłę z twardym włosiem. Orientacja włosia – z lewej lub prawej strony – była losowo zmieniana dla każdej próby. Za każdym razem dokumentowano zarówno wybór końcówki narzędzia (włosie lub trzonek), jak i obszar ciała, który drapała.
„Veronica wyraźnie preferowała szczeciniasty koniec, drapiąc twarde, szerokie obszary ciała, takie jak plecy. Jednak gdy chciała dotrzeć do bardziej miękkich, podatnych obszarów dolnej części ciała, takich jak wymię lub skóra brzucha, przełączała się na koniec z trzonkiem. Ku własnemu zaskoczeniu badacze odkryli również, że Veronica stosowała różne, specyficzne dla danego zadania techniki. Do drapania górnej części ciała używała miotły szerokimi, zamaszystymi ruchami, przypominającymi ruch szczotki do podłogi. Natomiast jej użycie trzonka na dolnej części ciała było kontrolowane, ostrożne i bardzo precyzyjne” – czytamy na stronie Uniwersytetu Medycyny Weterynaryjnej w Wiedniu.
„Naprawdę zaskoczyło mnie to, że nie chwyciła tylko za najbliższy koniec. Dostosowała końcówkę narzędzia i technikę do części ciała, nad którą chciała pracować. W tym momencie zdałem sobie sprawę, że tak naprawdę używa miotły jako prawdziwie wielofunkcyjnego narzędzia” – zauważył Osuna-Mascaró. „Veronica podważa nasze poglądy na temat inteligencji zwierząt” – podkreśliła Alice Auersperg. Artykuł naukowy na ten temat ukazał się w „Current Biology”.
Źródło: Radio ZET/vetmeduni.ac.at
-
- Czemu miotła w pysku Veroniki to nie tylko ciekawostka, ale ślad prawdziwego użycia narzędzia?
- „Narzędziami posługują się też niektóre gatunki zwierząt” — to ważny kontekst dla historii Veroniki, bo jej zachowanie wpisuje się w szersze zjawisko biologiczne, a nie wyłącznie w pojedynczą „sztuczkę”. Skoro zwierzę potrafi dobrać przedmiot do celu i wykorzystać go do pielęgnacji ciała, naukowcy mogą interpretować to jako przykład funkcjonalnego użycia narzędzia i porównywać z podobnymi zachowaniami u innych gatunków.
- Wikipedia: Narzędzie
-
- Co właściwie bada etologia, gdy naukowcy analizują tak niezwykłe zachowanie krowy?
- „Etologia (…) – dział zoologii badający zachowania zwierząt” — czyli badaczy interesuje nie tylko sam efekt, ale też to, czy działanie jest nabyte lub dziedziczone, jaką ma funkcję i czy pokazuje elastyczność zachowania. W przypadku Veroniki kluczowe jest więc nie samo drapanie, lecz dopasowanie narzędzia i techniki do konkretnej części ciała.
- Wikipedia: Etologia
-
- Dlaczego fakt, że Veronica jest zwierzęciem domowym, może mieć znaczenie dla całej historii?
- „Zwierzęta domowe – zwierzęta trzymane przez człowieka w domu dla osobistej przyjemności lub dla towarzystwa” — to odróżnia je od zwierząt utrzymywanych głównie dla produkcji lub użytkowości. W praktyce oznacza to zwykle częstszy kontakt z człowiekiem, większą obserwowalność i większą szansę, że nietypowe zachowanie zostanie zauważone, zapamiętane i udokumentowane.
- Wikipedia: Zwierzęta domowe
-
- Czy 13-letnia Veronica to już krowia seniorka — i dlaczego to takie ciekawe?
- „Długość życia sięga 20 lat, ale wartość hodowlana kończy się w wieku ok. 15 lat” — z tego wynika, że Veronica jest już dojrzałą, starszą krową, choć nie skrajnie wiekową. To ciekawe, bo opisywana pomysłowość dotyczy zwierzęcia z dużym doświadczeniem życiowym, a nie młodego osobnika dopiero eksplorującego otoczenie.
- Wikipedia: Bydło domowe
-
- Dlaczego okolice wymienia i brzucha mogły wymagać od Veroniki większej ostrożności?
- „Gruczoły mlekowe – zazwyczaj parzyste gruczoły (…) wydzielające mleko, które jest pokarmem dla młodych” — a więc chodzi o struktury o ważnej funkcji biologicznej. To pomaga zrozumieć, czemu krowa mogła wybierać delikatniejszy sposób drapania dolnych, wrażliwszych partii ciała niż szerokiego i twardszego grzbietu.
- Wikipedia: Gruczoł mlekowy
-
- Co dobrostan zwierząt mówi o potrzebie drapania się i samodzielnej pielęgnacji ciała?
- „Wolność ekspresji normalnych zachowań – przez dostarczenie wystarczającej przestrzeni, odpowiedniego wyposażenia i towarzystwa zwierząt tego samego gatunku” — to pokazuje, że możliwość wykonywania naturalnych czynności jest częścią nowoczesnego myślenia o dobrostanie. Drapanie, ocieranie się i samodzielna pielęgnacja ciała nie są więc błahostką, lecz elementem normalnego repertuaru zachowań zwierzęcia.
- Wikipedia: Dobrostan zwierząt