Surowce krytyczne. Jakie zasoby ma Polska?
Surowce krytyczne to takie, które są kluczowe dla rozwoju gospodarki, a ich zasoby naturalne są stosunkowo niewielkie. Sprawdzamy, jakie pozycje znajdują się na liście i jakie zasoby ma Polska.
Co to są surowce krytyczne?
Surowce krytyczne (z ang. CRM – Critical Raw Materials) to takie, bez których „niemożliwa byłaby większa część życia społecznego, ponieważ znajdują się one w wielu sprzętach codziennego użytku i w produktach niezbędnych dla gospodarki”. Nad listą czuwa Komisja Europejska. „Początkowo wykaz CRM został ustanowiony jako działanie priorytetowe w ramach unijnej „Inicjatywy surowcowej” z 2008 r., a pierwsza lista CRM ukazała się w 2011 r. Początkowo zestawienie zawierało 14 surowców, które Komisja zobowiązała się aktualizować co 3 lata” – czytamy na stronie gov.pl.
Najnowsza lista surowców krytycznych pochodzi z 2023 roku. „Powrócił na nią hel, nieobecny przez ostatnie trzy lata, a nowymi surowcami krytycznymi stały się miedź, nikiel, skalenie i arsen. Ciekawym przypadkiem są miedź i nikiel, które wprawdzie nie spełniają progów CRM, ale znajdują się na liście zgodnie z Ustawą o surowcach krytycznych (Critical Raw Materials Act). Z tegorocznego zestawienia zniknął ind i kauczuk naturalny” – wyszczególniono na gov.pl.
Surowce krytyczne to:
- antymon,
- arsen,
- baryt,
- beryl,
- bizmut,
- bor/boran,
- fluoryt,
- fosfor,
- fosforyt,
- gal,
- german,
- glin,
- grafit naturalny,
- hafn,
- hel,
- kobalt,
- krzem metaliczny,
- lit,
- magnez,
- mangan,
- metale ciężkie ziem rzadkich,
- metale lekkie ziem rzadkich,
- miedź,
- nikiel,
- niob,
- platynowce,
- skaleń,
- skand,
- stront,
- tantal,
- tytan metaliczny,
- wanad,
- węgiel koksowy,
- wolfram.
A jeśli chodzi o polskie zasoby? Z wprowadzonych nowych surowców do listy CRM, w Polsce występują złoża kopalin i perspektywy dalszego ich udokumentowania, dla nw. surowców:
- surowce skaleniowe (w większości na Dolnym Śląsku, ale także – Małopolska),
- hel (Wielkopolska) – odzysk z gazu ziemnego,
- polimetaliczne złoża (głównie) miedzi – Dolny Śląsk i Ziemia Lubuska,
- arsen (Dolny Śląsk i jako pierwiastek współwystępujący w innych złożach na Górnym Śląsku),
- nikiel (Dolny Śląsk).
Źródło: Radio ZET, gov.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
