1500 plus z „ograniczonym efektem”? „Dziećmi powinna zająć się rodzina”
Aż 85 proc. dzieci w wieku poniżej 3 lat nie korzysta z żadnej innej opieki poza rodzicielską – wynika z badania Polskiego Instytutu Emerytalnego. Autorzy raportu pod znakiem zapytania stawiają skuteczność programów rządowych, które mają na celu aktywizację zawodową kobiet.
- 85 proc. dzieci do 3. r.ż nie uczęszcza do żłobka i nie korzysta z innych form opieki instytucjonalnej
- 75 proc. Polaków jest przekonanych, że to rodzina powinna sprawować wyłączną opiekę nad dziećmi w tym wieku
- Autorzy raportu PIE zwracają uwagę na białe plamy na mapie żłobków i (nie)skuteczność rządowego programu
Brak żłobków to nie wszystko. Dlaczego matki rezygnują z pracy
W najnowszym „Tygodniku Gospodarczym” eksperci PIE zastanawiają się, dlaczego większość dzieci do 3 r.ż pozostaje (zwykle z matką) w domu. Odsetek dzieci nieuczęszczających do żłobka wynosi 85 proc., podczas gdy średnia unijna to 61 proc. Istotnym, aczkolwiek niejedynym problemem okazuje się dostępność placówek.
Jak wskazano, w 2023 r. jedynie 54 proc. gmin dysponowało żłobkiem lub klubem dziecięcym (w tym tylko 38 proc. gmin wiejskich). Co więcej, nawet jeśli żłobek w danej gminie funkcjonuje, to nie zawsze są w nim wolne miejsca. Rodzice często stają przed wyborem: albo dowozić dziecko do żłobka oddalonego od miejsca zamieszkania czy pracy, albo pozostać w domu. Barierą w przypadku żłobków mogą okazać się koszty czy też godziny funkcjonowania takich placówek.
Część z tych barier likwiduje rządowy program np. „Aktywnie w żłobku”. Mowa o świadczeniu w wysokości do 1500 zł miesięcznie (lub do 1900 zł w przypadku dziecka z niepełnosprawnością), które skierowane jest do rodziców, których dziecko uczęszcza do żłobka / klubu dziecięcego lub pozostaje pod opieką dziennego opiekuna. Pieniądze te zostają przekazane bezpośrednio placówce, dzięki czemu w wielu przypadkach jedynym „żłobkowym” kosztem rodzica jest wyżywienie dziecka.
Autorzy raportu jako powód rezygnacji z pracy na rzecz opieki nad dzieckiem podają także normy społeczne, które „faworyzują model rodzinny”. „75 proc. Polaków uważa, że to rodzina powinna przede wszystkim sprawować opiekę nad dziećmi. Zaledwie 16 proc. respondentów wskazało na instytucje publiczne, a 7 proc. na podmioty prywatne” – wynika z badania.
W raporcie wskazano także podział obowiązków domowych. Większość Polaków (60 proc.) uważa, że matki i ojcowie są jednakowo predysponowani do codziennej opieki nad dziećmi. Dla porównania, w najbardziej progresywnych w tym zakresie społeczeństwach – we Francji i Norwegii – aż 80 proc. obywateli podziela ten pogląd. Wśród Polaków 72 proc. deklaruje, że matka i ojciec powinni dzielić się codzienną opieką po równo, ale już tylko 51 proc. sądzi, że rodzice powinni w równym stopniu odpowiadać za finansowe utrzymanie rodziny. Jak jednak wynika z badania, w praktyce to matki częściej niż ojcowie zajmują się w domu dziećmi kosztem życia zawodowego.
Społeczny odbiór i stereotypy wokół wychowania dzieci w połączeniu z niedostateczną opieką żłobkową sprawiają, że poziom aktywizacji zawodowej kobiet nadal pozostawia wiele do życzenia. „W Polsce zwiększenie dostępności opieki nad dziećmi pozytywnie wpłynęło na zatrudnienie matek, ale efekt ten był silniejszy w mniej konserwatywnych regionach i słabł w bardziej konserwatywnych” – czytamy w raporcie. Eksperci z PIE podsumowują, iż wobec powyższego „efekty programów wspierających rozwój opieki instytucjonalnej mogą więc pozostawać ograniczone”.
Źródło: RadioZET.pl/PIE
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
