Czarny Piątek to ogrom okazji także dla oszustów. Nie daj się nabrać
Czarny Piątek to dzień wyjątkowy, kuszący zniżkami i przecenami. Wśród morza okazji pojawiają się też niestety fałszywe oferty przygotowane przez przestępców czyhających na nasze pieniądze. Jak nie stać się okazją dla kradnących pieniądze? Należy przestrzegać zasad zebranych przez OLX.
Black Friday to święto nie tylko łowców okazji, lecz także przestępców. Tego dnia oczekujemy bowiem nadzwyczajnych przecen i wyprzedaży, a w poszukiwaniu najlepszych ofert łatwo stracić głowę. Możliwość zakupu upatrzonego produkty za połowę ceny nie dziwi, jest wręcz oczekiwane, co oznacza raj dla oszustów. Wystarczy, że będą mamić okazjami wyglądającymi na lepsze od prawdziwych, żeby chętnych na zawarcie transakcji nie brakowało. Warto pamiętać o tym, że przestępcy już zasadzili się na nasze pieniądze i zabezpieczyć się przed ich utratą wiedzą, na co zwracać szczególną uwagę, żeby nie nabrać się na jedną ze skutecznych sztuczek.
Czarny Piątek. Zasady bezpiecznych zakupów
Zwykle oferty „zbyt piękne, żeby mogły być prawdziwe” budzą uzasadnione podejrzenia. Czarny Piątek ma jednak polegać na wysypie takich właśnie okazji. W morzu kuszących zniżek na pewno znajdą się ogłoszenia będące próbami oszustwa – Black Friday to także święto przestępców. Trzeba o tym pamiętać, polując na promocje. OLX podzieliło się swoimi doświadczeniami z walki z oszustami próbującymi okraść użytkowników tego największego w Polsce portalu z ogłoszeniami. Czujność powinny zachować zarówno osoby kupujące, jak i sprzedające.
OLX podało, że od początku 2023 roku zgłosiło do zamknięcia niemal 7000 stron udających serwis. Witryny, które podszywają się pod markę, służą do ataków phishingowych, polegających na wyłudzaniu danych – na przykład numerów kart lub loginów i haseł do serwisów transakcyjnych w bankach. 5000 podejrzanych stron wykryto dzięki użytkownikom korzystającym z narzędzia do sprawdzania odnośników, czyli link checkera. Po wklejeniu do niego adresu otrzymanego od potencjalnego kontrahenta można szybko sprawdzić, czy kieruje on do prawdziwej strony, czy do atrapy, której zadaniem jest przechwycenie wpisywanych danych.
Najważniejszą zasadą, jaką należy kierować się podczas zakupów, jest korzystanie z narzędzi i możliwości oferowanych przez stronę: wewnętrznego systemu wiadomości oraz wewnętrznego systemu płatności. OLX zaobserwowało, że oszuści namawiają do przejścia z rozmową na przykład do komunikatora WhatsApp. W ten sposób będą mogli przysyłać link, który nie będą weryfikowany przez platformę sprzedażową, a użytkownicy nie zobaczą ostrzeżenia przed potencjalnym zagrożeniem.
Taki alert dotyczący potencjalnego niebezpieczeństwa został w tym rok wyświetlony przez OLX już 550 mln razy – ostrzeżenie pojawia się między innymi przy każdorazowym uruchamianiu aplikacji oraz przy próbie wysłania przez chat danych osobowych. Gdy zobaczy się taki komunikat, warto poświęcić chwilę na przeanalizowanie, czy szczegóły, o które prosi rozmówca, na pewno są potrzebne do zawarcia transakcji.
Oto 5 najważniejszych przykazań przezornego kupującego i sprzedawcy przygotowany przez OLX:
- Bądź ostrożny w przypadku ofert, które są podejrzanie atrakcyjne – także w Czarny Piątek
- Prowadź rozmowy w ramach czatu OLX
- Nie klikaj w żadne zewnętrzne linki umożliwiające płatność
- Gdy to możliwe, korzystaj z wysyłki za pobraniem lub Przesyłek OLX. W razie odbioru osobistego zachowaj odpowiednie środki ostrożności
- Używaj przycisku „Kup z Przesyłką” tylko na stronie ogłoszenia umieszczonego na olx.pl
Dlaczego te zasady są ważne? Prowadzenie rozmowy z wykorzystaniem narzędzi platformy pozostawia ślad: użytkownik, z którym się kontaktujemy, musiał się zarejestrować i podać swoje dane. Rejestrowane jest także kiedy i skąd się loguje, a żeby móc korzystać z wbudowanych przesyłek i płatności, musiał podać prawdziwe dane (nawet, jeśli były to dane podstawionej osoby).
W sieci można płacić za pomocą zewnętrznych operatorów, wykonując przelew czy korzystając z BLIK-a. Podanie odnośnika do takiej opcji zapłaty nie zawsze wydaje się więc podejrzane – zazwyczaj jednak jest pułapką. Fałszywa strona służy przestępcom do przechwytywania danych: login i hasło wpisane na podrobionej stronie wpisywane są przez nich na prawdziwej stronie banku, gdzie zlecają inny przelew. Jeśli podczas zatwierdzania transakcji nie zweryfikujemy, czy kwota się zgadza – możemy stracić wszystkie pieniądze.
Płatności oferowane przez platformy sprzedażowe, w tym OLX, opracowano z myślą o bezpieczeństwie obu stron transakcji. Pieniądze nie są od razu przekazywane sprzedającemu, tylko zapisywane na jego koncie w platformie. Odblokowanie środków następuje dopiero po potwierdzeniu przez kupującego otrzymania produktu zgodnego z ofertą. Sprzedający jest chroniony, bo jeszcze przed wysyłką towaru widzi, że pieniądze zostały przelane i już na niego czekają.
Tak Przesyłka OLX działa w praktyce:
- Przy wybranym ogłoszeniu klikasz w przycisk „Kup z Przesyłką OLX”
- Uzupełniasz dane, wybierasz punkt odbioru paczki, płacisz za zamówienie
- Pieniądze nie trafiają od razu do sprzedającego! Musi zaakceptować Twoją ofertę, a potem poczekać, aż odbierzesz paczkę
- Śledzisz drogę swojej przesyłki w zakładce „Twoje Przesyłki” / „Kupujesz”. Status przesyłki zmienia się na „Gotowa do odbioru” – możesz ją wtedy zabrać z wybranego przez siebie punktu
- Na swoim koncie OLX (w zakładce z Twoimi przesyłkami) możesz kliknąć przycisk „Przedmiot jest OK” lub „Zgłoś”, w przypadku jeśli doszło do oszustwa – masz na to 24 godziny
Oszuści działają coraz bardziej profesjonalnie, stosując skuteczne sztuczki mające uśpić czujność i skłonić do złamania podanych wyżej zasad bezpiecznego kupowania i sprzedawania w sieci. Trzeba pamiętać o tym, że na nasze pieniądze czyha przestępczość zorganizowana, najczęściej operująca – w celu utrudnienia namierzenia – z terenu innego kraju. Często ich działalność ma międzynarodowy charakter.
Szczególną ostrożność powinny budzić z tego powodu otrzymywane wiadomości i komunikaty, w których występują błędy stylistyczne lub gramatyczne – to może być znak, że mamy do czynienia z treścią wprost z internetowego translatora. Działające w Polsce instytucje komunikują się poprawną polszczyzną i nigdy by sobie nie pozwoliły na wysłanie korespondencji z błędem.
Przed skorzystaniem z otrzymanego odnośnika warto wkleić go do weryfikatora linków, znajdującego się na stronie OLX w zakładce Centrum pomocy. Jeśli link podświetli się na czerwono – jest fałszywy. Takie działanie chroni nie tylko nas, lecz także innych użytkowników, którzy będą przed podobnymi atakami ostrzegani w przyszłości.
