Koniec z kontrowersyjnym "zakazem" w wielu miejscach pracy. Może naruszać przepisy BHP
Zmuszanie pracowników do wielogodzinnej pracy w pozycji stojącej może naruszać przepisy BHP. Ta sytuacja dotyczy wielu miejsc pracy, w których obowiązuje nieformalny "zakaz" siadania. Posłanka Razem Marta Stożek złożyła w tej sprawie interpelację poselską, a do tematu odniosła się Agnieszka Dziemianowicz-Bąk.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie są obowiązki pracodawcy w zakresie zapewnienia pracownikom miejsc do siedzenia
- Dlaczego kwestia pracy w pozycji stojącej jest uciążliwa dla pracowników
- Co pokazują kontrole Państwowej Inspekcji Pracy w kontekście praw pracowników
- Które aspekty przepisów BHP mogą wymagać doprecyzowania według CIOP-PIB
Interpelacja poselska w sprawie "zakazu siadania" w pracy
Zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami pracodawcy mają obowiązek zapewnienia pracownikom możliwości siedzenia lub odpoczynku w pobliżu stanowiska pracy. O to, jak prawo ma się do realiów, zapytała w swoich interpelacjach poselskich posłanka Razem Marta Stożek. 12 stycznia 2026 roku skierowała ona pismo do ministry rodziny, pracy i polityki społecznej, w którym zwraca uwagę na nasilające się praktyki "organizowania pracy w sieciach handlowych i usługowych w sposób polegający na zmuszaniu pracowników do stałej pozycji stojącej przez 8–12 godzin dziennie, często przy ograniczonych przerwach i dodatkowo wzmacnianej wewnętrznymi "standardami wizerunkowymi" oraz kontrolą kamer".
Stożek przekonuje, że praktyka ta pozostaje w sprzeczności m.in. z paragrafem 49 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, który nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia możliwości siedzenia lub odpoczynku w pozycji siedzącej odpowiednio do charakteru pracy.
Dziemianowicz-Bąk: skarg nie było, ale konrole PIP pokazują naruszenia
Ministra Agnieszka Dziemianowicz-Bąk w swojej odpowiedzi przyznaje, że "praca w pozycji stojącej jest niewątpliwie czynnikiem uciążliwym, mogącym powodować złe samopoczucie czy nadmierne zmęczenie pracownika", dlatego kwestie te są regulowane w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 roku w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Jednocześnie ministra przyznaje, że problem ten jest realny, bowiem choć Państwowa Inspekcja Pracy nie dysponuje zbiorczymi danymi dotyczącymi skarg w odniesieniu do naruszenia paragrafu 49 ww. rozporządzenia, to jednak kontrole, przeprowadzone przez inspektorów pracy w latach 2023-2025 pokazują liczne nieprawidłowości w tym zakresie.
Ministra zauważa jednak, że dotąd do resortu nie wpływały pisma, w których sygnalizowano by wątpliwości dotyczące interpretacji paragrafu 49 i zwraca uwagę, że "wydanie zaleceń nie byłoby skutecznym sposobem na zapewnienie egzekwowania obowiązujących już w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przepisów".
Eksperci CIOP-PIB" przepisy są zbyt ogólne
Kierownictwo Centralnego Instytutu Ochrony Pracy-Państwowego Instytutu Badawczego zwraca uwagę, że przepis dotyczący zapewnienia pracownikom pracującym w pozycji stojącej możliwości "siedzącego" odpoczynku w pobliżu miejsca jej wykonywania jest bardzo ogólny. W kontekście doniesień o przypadkach nieprzestrzegania wymogów prawo może wymagać doprecyzowania w zakresie maksymalnego czasu pracy w pozycji stojącej oraz minimalnego czasu odpoczynku w pozycji siedzącej.
Zdaniem członków Instytutu należałoby również doprecyzować wymagania ergonomiczne dotyczące siedziska lub pozycji siedzącej oraz wielkości i kształtu siedziska, a także warunków podparcia stóp i pleców. Jednocześnie CIOP-PIB zauważa, że zapewnienie pracownikom bezpiecznych i zdrowych warunków pracy powinno być postrzegane raczej pozytywnie i wpływać korzystnie na wizerunek firmy.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie prowadzi obecnie prac nad zmianami w omawianym zakresie, jednak ministra wskazuje, że w przypadku dalszych wątpliwości w MRPiPS podjęte zostaną odpowiednie działania.
Dane z lat 2023-2025 w tym kontekście są jednoznaczne: w 2023 roku na 182 kontroli wydano 190 decyzji bhp oraz 5 wniosków w wystąpieniach, w 2024 roku w następstwie 159 kontroli wydano 170 decyzji bhp oraz 5 wniosków w wystąpieniach, natomiast przed rokiem w wyniku 181 kontroli wydano 180 decyzji bhp oraz 10 wniosków w wystąpieniach. To pokazuje, że ze zjawiskiem wymuszanego stania i "zakazem siadania" mamy do czynienia mimo przepisów, które wyraźnie to regulują. Zmiany w tym zakresie wydają się być zatem kwestią czasu.
Źródło: Radio ZET/sejm.gov.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Kobieta z krótkimi włosami w czarnej kurtce, patrzy z zamyśleniem w dal. Czarno-białe zdjęcie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/14/38b586e6/2500473-179x101-ee76096b38.png "Kadr z filmu "Beata"")
![Mężczyzna z krótkimi włosami, skupioną miną, ubrany w ciemną kurtkę. Tło lekko rozmyte.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/15/0d0755f6/2501453-179x101-84674b63ec.jpg "Bogusław Linda w "Dekalog VII"")
