Myślał, że to kupa złomu, a znalazł największy skarb wikingów

3 min. czytania
07.09.2026 14:01
Obserwuj nas na Google

Właściciel posesji w duńskim Rebild przygotowywał się do budowy tarasu w swoim grodzie, a przypadkiem odkrył wikiński skarb. 18,5 kilogramów srebra zdawało się być kupą złomu.

skarb wikingów znaleziony w ogrodzie
fot. Arkæologi Nordjyske Museer

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie przedmioty znajdowały się w skarbie wikingów sprzed ponad tysiąca lat.
  • Dlaczego odkrycie z Rebild jest największym skarbem tego typu w Danii.
  • Jak działa duńskie prawo dotyczące cennych znalezisk archeologicznych.
  • Ile może otrzymać znalazca skarbu od państwa.

Miał budować taras. Znalazł srebro sprzed 1100 lat

Miały być zwykłe prace przy domu i przygotowanie miejsca pod nowy taras. Zamiast tego właściciel posesji w duńskim Rebild dokonał odkrycia, które przeszło do historii archeologii. Pod ziemią znajdował się skarb sprzed ponad tysiąca lat. Podczas usuwania ziemi, kamieni i żwiru pod planowany taras mężczyzna uderzył widłami w coś twardego. Dźwięk wskazywał na metal. Początkowo sądził, że znalazł kawałki starego żelaza albo ceramiki. Kiedy zaczął rozgarniać ziemię rękami, zobaczył jednak srebrne przedmioty, monety i sztabki.

Redakcja poleca

Odkrycie szybko trafiło do archeologów. Okazało się, że pod ziemią znajdował się jeden z najcenniejszych depozytów z epoki wikingów. Skarb waży około 18,5 kg i składa się z około 700 przedmiotów oraz ich fragmentów. Są wśród nich srebrne sztabki, bransolety, biżuteria, monety, pocięte kawałki srebra oraz niewielki młot Thora. Część znaleziska, około 320 elementów ważących łącznie 6,4 kg, nadal znajdowała się w glinianym naczyniu.

– To znalezisko ma ogromne znaczenie dla naszego zrozumienia epoki wikingów w Danii. Nie tylko ze względu na swoje rozmiary, ale także dlatego, że skarb tak wyraźnie pokazuje, jak srebro pełniło funkcję bogactwa i środka płatniczego w epoce wikingów. To jak znalezienie sejfu z epoki wikingów– stwierdziła Torben Sarauw, kierowniczka ds. dziedzictwa kulturowego w Muzeach Północnej Jutlandii.

Największy taki skarb znaleziony w Danii

Jak poinformowało Nordjyske Museer, archeolodzy datują znalezisko na X wiek. Wśród monet są m.in. arabskie dirhamy oraz anglosaskie pensy, w tym dwa wybite za panowania Edwarda Starszego, który rządził Wesseksem w latach 899–924. Na jednej ze srebrnych sztabek zachował się również krótki napis wykonany runami.

Skala odkrycia robi olbrzymi wrażenie. Eksperci wskazują, że to największy taki skarb w historii kraju. Dotychczas największe takie znalezisko z epoki wikingów w Danii znaleziono w Terslev, jednak było to zaledwie około 6,5 kg srebra. To zatem zalewie 30 proc. obecnego.

Redakcja poleca

Naukowcy nie wiedzą jeszcze, dlaczego ktoś ukrył tak dużą ilość srebra i nigdy po nią nie wrócił. Wiadomo natomiast, że okolice Rebild były ważnym miejscem w epoce wikingów. 

Zgodnie z duńską ustawą o muzeach przedmioty z przeszłości wykonane z wartościowego materiału albo mające szczególną wartość historyczną, których własności nie można udowodnić, są uznawane za danefæ i należą do państwa. Znalazca ma obowiązek przekazać je do Nationalmuseet, ale w zamian może otrzymać wynagrodzenie. Jego wysokość ustala muzeum, biorąc pod uwagę m.in. wartość materiału, wyjątkowość znaleziska oraz sposób, w jaki znalazca zabezpieczył przedmioty.

Tylko w 2025 roku duńskie muzeum wypłaciło znalazcom łącznie około 4,4 mln zł w ramach takich nagród, a rok wcześniej było to około 3,2 mln zł. Nie wiadomo jeszcze, ile otrzyma właściciel posesji, który odkrył skarb w Rebild, ale można przypuszczać, że znalazca zbuduje sobie za to niemały taras.

Źródło: Radio ZET/theartnewspaper.com/europesays.com

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET