Seniorzy na celowniku wyłudzaczy. 150 tys. umów o tzw. dożywocie
Wciąż brak ustawowych reguł przekazywania przez osoby starsze prawa własności do nieruchomości w zamian za zapewnienie im dożywotniego utrzymania. Senator i były minister sprawiedliwości Adam Bodnar wskazuje, że przez lukę w prawie ucierpiało nawet 150 tys. seniorów, którzy padają ofiarą wyłudzaczy.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie są mechanizmy przekazywania nieruchomości przez seniorów za utrzymanie.
- Dlaczego brakuje regulacji w umowach o dożywocie dla seniorów.
- Co to jest odwrócona hipoteka i jak działa w Polsce.
Seniorzy oddają mieszkania w zamian za utrzymanie
Kwestie związane z przekazywaniem przez osoby starsze prawa własności do nieruchomości w zamian za zapewnienie im dożywotniego utrzymania wciąż nie zostały w Polsce jednoznacznie uregulowane. Choć takie rozwiązania funkcjonują na rynku od lat, co roku decyduje się na nie nawet kilkanaście tysięcy seniorów. Mechanizm ten ma przede wszystkim zapewniać osobom starszym stabilność finansową i lepsze warunki życia przy często bardzo niskich świadczeniach emerytalnych. Tzw. odwrócona hipoteka pozwala bowiem „uwolnić” kapitał zgromadzony w nieruchomości, która często jest już w pełni spłacona, i zamienić go na dodatkowe źródło dochodu.
Quiz: Quiz. Finanse, pieniądze i waluty w PRL-u. Test dla tych, którzy sami to przeżyli
Niestety brak precyzyjnych regulacji sprawia, że system bywa nadużywany, a część osób starszych trafia na nieuczciwych pośredników lub prywatne podmioty oferujące tego typu umowy. Uwagę na proceder zwrócił senator i były minister sprawiedliwości Adam Bodnar, który złożył w tej sprawie oświadczenie senatorskie skierowane do obecnego ministra Waldemara Żurka, ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego oraz do sekretarz stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i pełnomocnika rządu do spraw polityki senioralnej – Marzeny Okły-Drewnowicz.
Zwraca uwagę, że rocznie w Polsce zawiera się ponad 16 tys. umów o dożywocie. Tym samym w ciągu ostatnich 10 lat podpisało je ponad 150 tys. seniorów, którzy mogli paść ofiarą nieuczciwych osób. – W ciągu ostatnich 10 lat to było mniej więcej 150 tys. umów. Te umowy zazwyczaj były zawierane w stosunkach prywatnych, rodzinnych, jednak z biegiem czasu umowa o dożywocie zaczęła być wykorzystywana również w celach komercyjnych – zaznacza były minister sprawiedliwości.
Tylko jedno z rozwiązań doczekało się regulacji
Jak wylicza portalsamorzadowy.pl, w Polsce funkcjonują dwa rozwiązania odwróconej hipoteki. Pierwszy to model odwróconego kredytu hipotecznego oferowanego przez bank. Drugi – tzw. renta dożywotnia, oferowana na przykład przez fundusze hipoteczne. Tylko pierwsze z nich ma ramy formalne, przy czym żaden bank nie zdecydował się na wprowadzenie takiego produktu. Drugi z modeli jest nieuregulowany, przy czym ofert tego typu na rynku jest wiele i korzystają z nich tysiące emerytów, chcących poprawić swój byt.
Bodnar wskazuje, że ani apele Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, ani Komisji Nnadzworu Finansowego, ani nawet Związku Banków Polskich nie przyniosły żadnych działań w tej sprawie. Senator przypomina, że już 9 czerwca 2025 roku odbył się okrągły stół do spraw polityki senioralnej, na którym zadeklarowano wtedy przyjęcie rozwiązań regulujących zawieranie umów seniorów z instytucjami finansowymi. Były minister sprawiedliwości dopytuje, czy w rocznicę tamtych postanowień taki projekt ma szansę się pojawić. Póki co żaden z resortów nie udzielił odpowiedzi.
Źródło: Radio ZET/portalsamorzadowy.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET