Tak będą wyglądać kontrole L4 w 2026 roku. Prezydent zdecydował
Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę, która rewolucjonizuje L4 w Polsce. Zmiany mają skrócić czas oczekiwania na decyzje ZUS, wprowadzić nowe zasady kontroli zwolnień lekarskich i dokładnie określić, kiedy można stracić zasiłek chorobowy.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak zmienią się procedury orzecznictwa lekarskiego w ZUS.
- W jakich sytuacjach ZUS będzie mógł kontrolować zwolnienia lekarskie.
- Kiedy ubezpieczony może utracić prawo do zasiłku chorobowego.
L4 po nowemu. Nawrocki podpisał ustawę
Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę, która w istotny sposób zmienia funkcjonowanie zwolnień lekarskich oraz system orzecznictwa w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Nowe przepisy mają jednocześnie usprawnić pracę ZUS, skrócić czas oczekiwania na decyzje i precyzyjniej określić, w jakich sytuacjach ubezpieczony może stracić prawo do zasiłku chorobowego.
Jak poinformowała w środę Kancelaria Prezydenta RP, celem reformy jest rozwiązanie narastających problemów kadrowych w ZUS oraz uproszczenie procedur, które od lat budziły kontrowersje zarówno wśród lekarzy, jak i samych ubezpieczonych. Zmiany obejmują zarówno sposób wydawania orzeczeń lekarskich, jak i zasady korzystania ze zwolnień L4.
Orzecznictwo lekarskie w ZUS po zmianach
Jednym z kluczowych elementów reformy jest przebudowa systemu orzecznictwa lekarskiego. Orzeczenia wydawane przez ZUS są podstawą do przyznania m.in. rent z tytułu niezdolności do pracy, dodatków pielęgnacyjnych czy rent socjalnych, a także do kontroli prawidłowości wystawiania zwolnień lekarskich.
Nowe przepisy przewidują, że lekarze orzecznicy będą mogli wybierać formę zatrudnienia – umowę o pracę lub umowę cywilnoprawną. Jednocześnie kluczowe stanowiska, takie jak naczelny lekarz ZUS, główny lekarz orzecznik czy lekarze nadzoru, pozostaną obsadzane wyłącznie na etatach. Zmianom towarzyszy nowy sposób ustalania wynagrodzeń, który – według resortu pracy – przełoży się na około 25-procentowy wzrost płac lekarzy orzeczników.
Ustawa dopuszcza także zatrudnianie lekarzy bez tytułu specjalisty oraz rozszerza katalog osób uprawnionych do wydawania orzeczeń w określonych sprawach. W wybranych przypadkach będą to mogli robić również fizjoterapeuci oraz pielęgniarki i pielęgniarze, zgodnie z posiadanymi kompetencjami.
Reforma zakłada wprowadzenie jednoosobowego orzekania zarówno w pierwszej, jak i w drugiej instancji. Dopiero w sprawach szczególnie skomplikowanych możliwe będzie skierowanie ich do trzyosobowego składu lekarzy. To istotna zmiana, ponieważ dotychczas druga instancja zawsze oznaczała komisję lekarską, co wydłużało postępowania.
Zmieni się również struktura organizacyjna orzecznictwa. Zadania związane z wydawaniem orzeczeń i nadzorem nad nimi mają zostać skonsolidowane w specjalnych centrach orzeczniczych tworzonych w oddziałach ZUS. W założeniu ma to poprawić spójność decyzji i skrócić czas ich wydawania.
Kontrola L4 na nowych zasadach
Ustawa wprowadza także istotne zmiany dotyczące zwolnień lekarskich. Nowe regulacje mają z jednej strony ułatwić ZUS kontrolowanie L4, a z drugiej – odejść od nadmiernie restrykcyjnych interpretacji, które były wielokrotnie podważane przez sądy.
ZUS zyska prawo do kontrolowania nie tylko osób objętych ubezpieczeniem chorobowym, ale również tych, którym ubezpieczenie już ustało. W trakcie kontroli instytucja będzie mogła żądać dokumentacji medycznej od lekarza wystawiającego zwolnienie lub od placówki medycznej. Sprawdzane będzie, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z jego celem. W przypadku zasiłku opiekuńczego kontrola obejmie również ustalenie, czy w gospodarstwie domowym nie ma innych osób, które mogłyby zapewnić opiekę choremu członkowi rodziny.
Kiedy można stracić zasiłek chorobowy
Nowe przepisy dokładnie wskazują sytuacje, w których ubezpieczony może utracić prawo do zasiłku. Dotyczy to przede wszystkim wykonywania pracy zarobkowej podczas zwolnienia, podejmowania aktywności sprzecznej z celem L4 lub działań, które mogą przedłużać chorobę – na przykład forsownych podróży w czasie rekonwalescencji.
Jednocześnie ustawodawca wprowadza pewną liberalizację. Dopuszczalne będą drobne, codzienne czynności, takie jak zakupy, a także incydentalne działania wymuszone ważnymi okolicznościami, jeśli ich zaniechanie mogłoby narazić pracodawcę na straty. Nowością jest również możliwość pracy u jednego pracodawcy przy jednoczesnym korzystaniu ze zwolnienia w innym miejscu – pod warunkiem, że stan zdrowia na to pozwala i lekarz wyraźnie zaznaczy to w zwolnieniu. To rozwiązanie szczególnie istotne dla osób pracujących na dwóch etatach.
Większość przepisów zacznie obowiązywać po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia ustawy. Jak podkreślają przedstawiciele Kancelarii Prezydenta, reforma ma wprowadzić więcej klarowności zarówno dla ubezpieczonych, jak i dla ZUS, ograniczając pole do sporów interpretacyjnych i przyspieszając rozstrzyganie spraw.
Źródło: Radio ZET/PAP
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Arcydzieła malarstwa, które każdy Polak musi znać bardzo dobrze. Zgadniesz tytuły wszystkich obrazów? [Quiz]](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/16/b59bf39b/2502063-179x101-7425141cac.png "Arcydzieła malarstwa, które każdy Polak musi znać bardzo dobrze. Zgadniesz tytuły wszystkich obrazów? [Quiz]")
