Hejt, przemoc i rekordowy wzrost stresu wśród uczniów. Eksperci biją na alarm
Z raportu „Młodzież 2025" wynika, że ponad połowa badanych doświadczyła przynajmniej jednej formy przemocy rówieśniczej. – Ostatnie tragiczne wydarzenia w polskich szkołach skłaniają do refleksji nad bezpieczeństwem uczniów, ich zdrowiem psychicznym oraz skalą przemocy, z jaką mierzą się młodzi ludzie – mówi dr n. med. Bogusława Bukowska, dyrektor Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego dziewczęta częściej doświadczają negatywnych emocji.
- Które formy przemocy rówieśniczej są najczęstsze.
- Co wpływa na ryzyko wystąpienia depresji wśród uczniów.
„Młodzież 2025" to raport z badań ilościowych zrealizowanych przez Fundację CBOS. Badanie zostało sfinansowane przez Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Główne wnioski są niepokojące. Przykładowo, odnotowany został rekordowy wzrost stresu wśród uczniów przy jednoczesnym spadku poczucia bycia docenianym, szczególnie u dziewcząt. Ponad połowa badanych doświadczyła przynajmniej jednej formy przemocy rówieśniczej, z czego najczęstszą jest wykluczenie oraz cyberprzemoc. Zdaniem ekspertki z KCPU nie można bagatelizować takich sygnałów.
Większość badanych doświadczyła przemocy rówieśniczej
Wnioski z przeprowadzonego badania są niepokojące, szczególnie jeśli chodzi o dobrostan psychiczny młodzieży. Samopoczucie uczniów ostatnich klas szkół ponadpodstawowych określone na podstawie częstości przeżywania różnych stanów emocjonalnych jest wyraźnie gorsze niż ogółu dorosłych.
„Wchodzący w dorosłość młodzi ludzie zdecydowanie częściej doświadczają negatywnych, nieprzyjemnych przeżyć, w tym także stanów depresyjnych i myśli samobójczych. Szczególnie często negatywne emocje przeżywają dziewczęta – być może po części wynika to z tego, że lepiej potrafią rozpoznawać swoje stany emocjonalnie i bardziej otwarcie przyznają się do ich odczuwania" – czytamy w raporcie. Jakby tego było mało, odnotowano rekordowy wzrost stresu wśród uczniów, a ponad połowa badanych doświadczyła przemocy rówieśniczej. Najczęściej w grę wchodzi cyberprzemoc i wykluczenie.
Raport
Ponad dwie piąte uczniów – czyli ponad czterokrotnie częściej niż w generalnej populacji dorosłych Polaków – doświadcza umiarkowanych lub bardziej nasilonych symptomów depresji. Podobnie jak w przypadku samopoczucia, objawów depresji częściej doświadczają dziewczęta niż chłopcy, a także osoby znajdujące się w gorszej sytuacji materialnej. Wyższy poziom ryzyka wystąpienia depresji współwystępuje także z długim czasem spędzany w ciągu dnia w internecie.
„Nie możemy ignorować niepokojących sygnałów"
– Ostatnie tragiczne wydarzenia w polskich szkołach skłaniają do refleksji nad bezpieczeństwem uczniów, ich zdrowiem psychicznym oraz skalą przemocy, z jaką mierzą się młodzi ludzie. Nie powinniśmy pochopnie przesądzać o przyczynach konkretnych zdarzeń, jednak nie możemy ignorować niepokojących sygnałów dotyczących kondycji psychicznej młodzieży – przyznała dr n. med. Bogusława Bukowska, dyrektor Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.
Raport
Przypomnijmy, że 8 października w szkole podstawowej w Leszczydole-Nowinach (woj. mazowieckie) 15-latek zaatakował trzy osoby, w tym 37-letnią pracownicę placówki, która zmarła. Dzień wcześniej w Zespole Szkół Zawodowych nr 4 w Ostrołęce 19-latek zaatakował nożem dziewięć osób, w tym pięcioro uczniów i dwoje nauczycieli. Miał również plecak z materiałem wybuchowym domowej roboty. Policjanci udaremnili też prawdopodobny atak w szkole w Sierpcu. Zatrzymany 17-latek groził, że „zrobi coś złego”.
Tymczasem, zdaniem eksperta, rodzice boją się zajrzeć do telefonu dziecka, choć może ono doświadczać przemocy albo krzywdzić innych. – Odpowiedzialności za wychowanie nie możemy zostawić sieci – powiedział PAP terapeuta uzależnień Daniel Dziewit. Jego zdaniem młodzi potrzebują granic, autorytetów i uwagi dorosłych.
Ekspertka: Hejt nie może być bagatelizowany
Badanie „Młodzież 2025" wskazuje również, że doświadczanie przemocy wiąże się z gorszym samopoczuciem psychicznym i większym nasileniem objawów depresyjnych. – Wykluczanie, poniżanie czy hejt w internecie nie mogą być bagatelizowane ani traktowane jako naturalny element dorastania – podkreśla dr n. med. Bogusława Bukowska.
– Każdy młody człowiek powinien mieć poczucie bezpieczeństwa i wiedzieć, że w sytuacji kryzysu może liczyć na pomoc dorosłych. Dlatego tak ważne jest wczesne rozpoznawanie niepokojących sygnałów, reagowanie na wszelkie przejawy przemocy oraz zapewnienie uczniom dostępu do wsparcia psychologicznego – dodaje. Zdaniem dyrektor KCPU bezpieczeństwo w szkole to nie tylko ochrona przed przemocą fizyczną, ale również troska o dobrostan psychiczny i relacje między uczniami.
Wykonawcą badania jest Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej. Zostało zrealizowane w dniach 31 października – 28 listopada 2025 r. Metodą badawczą był wywiad audytoryjny, który trwał 45 minut. W badaniu wzięli udział uczniowie ostatnich klas 65 szkół ponadpodstawowych wszystkich typów szkół dziennych, w 56 lokalizacjach.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET