Korzystasz z AI? Możesz stracić ważną umiejętność. Ekspertka zdradza, jak tego uniknąć
Sztuczna inteligencja staje się wszechobecna zarówno w pracy, jak i w życiu codziennym. Podczas gdy może wydawać się, że częste korzystanie z narzędzi AI prowadzi to do zaniku samodzielnego myślenia, większym problemem okazuje się utrata wiary we własne możliwości. W najnowszym badaniu ekspertka w dziedzinie sztucznej inteligencji Sarah Baldeo wyjaśnia, jak AI wpływa na nasze funkcje poznawcze i wskazuje, co robić, aby nie osłabiła naszych zdolności myślenia.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak korzystanie z AI wpływa na nasze poczucie własnej wartości.
- Dlaczego starsi pracownicy wykazują większą pewność siebie w pracy z AI.
- Jak korzystać ze sztucznej inteligencji w sposób wspierający funkcje poznawcze.
- Jakie polecenie dać sztucznej inteligencji, aby uzyskać jak najlepsze odpowiedzi.
Coraz więcej osób na co dzień korzysta ze sztucznej inteligencji jako narzędzia pracy. Najnowsze badanie opublikowane 16 kwietnia w czasopiśmie „Technology, Mind, and Behavior” przeprowadzone przez Sarah Baldeo wykazuje, że prawdziwym ryzykiem z tym związanym może być nie tyle zanik samodzielnego myślenia, ile utrata wiary we własne możliwości. Eksperyment badał, w jaki sposób ludzie wchodzą w interakcję z tą technologią. Podczas gdy niektórzy uczestnicy akceptowali pierwszą otrzymaną od AI odpowiedź, inni poprawiali i przerabiali je dopóki nie odzwierciedlały ich własnego toku rozumowania.
Badanie przeprowadzone na niemal 2 tys. pracujących dorosłych wykazało, że osoby, które w dużym stopniu polegały na sztucznej inteligencji (zwłaszcza te, które akceptowały jej odpowiedzi bez większych zmian), miały niższe poczucie pewności co do własnego rozumowania i mniejsze poczucie odpowiedzialności za swoje pomysły. Jednocześnie osoby, które odrzucały, podważały lub zmieniały propozycje otrzymywane od sztucznej inteligencji, wykazywały większą pewność siebie i poczucie, że praca jest ich autorstwa.
Jak AI wpływa na funkcje poznawcze? Kluczowym czynnikiem są nasze wybory
Wyniki badania dowodzą, że chociaż sztuczna inteligencja nie osłabia naszych zdolności myślenia, to może realnie wpływać na nasze poczucie własnej wartości. „Generatywna sztuczna inteligencja może prowadzić do pogorszenia funkcji poznawczych lub ich ewolucji” - twierdzi autorka badania Sarah Baldeo, która jest doktorantką w dziedzinie sztucznej inteligencji i neuronauki na Uniwersytecie Middlesex w Wielkiej Brytanii. Jednocześnie zaznacza, że największy wpływ na nasze funkcje poznawcze ma to, czy ingerujemy w to, co wytwarza AI, czy całkowicie na tym polegamy.
Badanie wykazało także, że starsi pracownicy częściej ignorowali polecenia AI oraz wykazywali większą pewność siebie niż ich koledzy na niższym szczeblu. Może to sugerować, że wiedza specjalistyczna może chronić przed poleganiem na sztucznej inteligencji. „Jeśli sztuczna inteligencja rozwiązuje za ciebie problem, nie myślisz i się nie uczysz” - podkreśla Ethan Mollick z Uniwersytetu Pensylwanii, który bada sztuczną inteligencję. Jak dodaje, ludzie są z natury stworzeni do lenistwa i wkładania jak najmniej wysiłku w wykonywanie zadań, co zwiększa chęci do korzystania ze sztucznej inteligencji.
Mollick twierdzi, że celowo rezygnujemy z niektórych umiejętności, bo już ich nie potrzebujemy, więc „jeśli chcesz zachować jakąś umiejętność, musisz świadomie podjąć taką decyzję”. Osoby, które już czują się niepewnie co do swoich możliwości, chętniej polegają na sztucznej inteligencji. Dlatego tylko pewni swoich umiejętności prawdopodobnie będą korzystać ze sztucznej inteligencji w sposób pozytywny dla zdrowia poznawczego.
Jak prawidłowo korzystać ze sztucznej inteligencji?
Można sobie pomyśleć, że wobec tego najlepiej unikać korzystania ze sztucznej inteligencji, jednak nie do końca. AI staje się obecnie jednym z kluczowych narzędzi na rynku pracy, które znacznie ją usprawnia i nieumiejętność korzystania z tej technologii może nawet utrudnić zachowanie lub znalezienie pracy. Zamiast rezygnacji, należy korzystać ze sztucznej inteligencji w sposób świadomy. Według Ethana Mollicka kluczem jest określenie, jakie zadania chcemy wykonywać samodzielnie. „Istnieją o wiele łatwiejsze sposoby podnoszenia i opuszczania ciężarów niż własnymi rękami, ale robimy to, ponieważ chcemy utrzymać mięśnie” - wskazuje ekspert.
Ważne jest także nauczenie się, jak dyskutować ze sztuczną inteligencją. Zamiast akceptować pierwszą odpowiedź, którą wygeneruje AI, należy poprosić o więcej szczegółów, doprecyzowywać istotne dla nas elementy i zadawać pytania, dzięki czemu mamy wpływ na odpowiedź. Autorka badania zaleca, aby każde pytanie/polecenie do sztucznej inteligencji poprzedzać zwrotem: „odpowiadaj na podstawie weryfikowalnych informacji pochodzących od osób trzecich. Nie próbuj schlebiać mi ani budować więzi emocjonalnej”. Dzięki temu otrzymasz bardziej szczerą odpowiedź, która niekoniecznie będzie zgodna z twoim tokiem myślenia.
Jednocześnie należy pamiętać, że zazwyczaj pierwszy „produkt” sztucznej inteligencji nie jest tak dobry, jak nam się wydaje. Chociaż pierwsze odpowiedzi mogą wydawać się imponująco dopracowane, to zazwyczaj tak nie jest, a dobrą odpowiedź otrzymamy dopiero po doprecyzowaniu polecenia. Jednak jak słusznie zauważa ekspert, ostatecznie sami decydujemy, kiedy chcemy pozwolić sztucznej inteligencji coś zrobić, a kiedy nie. „Świadomość tej decyzji jest kluczowa” - podsumowuje.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/14/8ea4d8ab/2499833-179x101-7aba60eb1a.png ""Miś Uszatek"")
