Nowe zasady pisowni. W ostatniej chwili RJP wycofuje się z ważnej zmiany
Od 1 stycznia 2026 zaczną obowiązywać nowe zasady pisowni. Zamiast pisać “rzymianin”, napiszemy “Rzymianin”. Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN poinformowała jednak o wycofaniu się z jednej z zapowiadanych wcześniej zmian. Podajemy szczegóły.
- Nowe zasady pisowni i interpunkcji polskiej zostaną wprowadzone przez Radę Języka Polskiego PAN od 1 stycznia 2026 roku.
- Rada Języka Polskiego początkowo zaproponowała zmianę pisowni wielowyrazowych nazw geograficznych, co wycofano, pozostawiając dotychczasowy sposób zapisu.
- Jak RJP uzasadnia wycofanie zmiany?
Zmiany zasad pisowni i interpunkcji polskiej od stycznia 2026
Dokument „Zasady pisowni i interpunkcji polskiej” został opracowany przez Radę Języka Polskiego przy Prezydium Polska Akademia Nauk (PAN). Ma on, od 1 stycznia 2026, stać się jedynym obowiązującym, oficjalnym zbiorem norm ortograficznych i interpunkcyjnych. W praktyce oznacza to, że będziemy musieli przyzwyczaić się do kilku nowych zasad.
Zmiany z komunikatu z 10 maja 2024 r. dotyczą zasad użycia wielkich i małych liter, pisowni łącznej i rozdzielnej oraz łącznika. Mają ujednolicić reguły i ułatwić ich stosowanie. Rada nie zmienia i nie planuje zmieniać podstawowych zasad pisowni samogłosek i spółgłosek (m.in. rz/ż, ch/h, ó/u).
Nowa zasada pisowni nie wejdzie w życie. RJP wycofuje zmiany
Jedna ze zmian dotyczyła pisowni wielowyrazowych nazw geograficznych, w których drugi człon jest rzeczownikiem w mianowniku.
“Będzie się stosować jednolity zapis wielką literą wszystkich członów nazw własnych, w tym geograficznych w rodzaju Półwysep Hel, Wyspa Uznam oraz nazw obiektów topograficznych (np. Aleja Róż, Plac Zbawiciela, Park Kościuszki, Kopiec Wandy, Kościół Mariacki, Pałac Staszica, Zamek Książ, Most Poniatowskiego). Tylko wyraz ulica będzie – tak jak dotąd – pisany małą literą, np. ulica Józefa Piłsudskiego” – czytaliśmy w maju.
Teraz RJP obwieściła, że wycofuje się z tej modyfikacji. Oznacza to, że wbrew wcześniejszym zapowiedziom, zamiast "Wyspa Uznam" czy "Cieśnina Bosfor", będziemy nadal pisać "wyspa Uznam" i "cieśnina Bosfor".
“Decyzja o wycofaniu tej zmiany jest podyktowana troską o stabilność pisowni nazw geograficznych, zwłaszcza w obszarach podlegających standaryzacji urzędowej" – argumentuje RJP.
Jak należy pisać wielowyrazowe nazwy geograficzne?
Wszystkie człony nazwy właściwej piszemy wielką literą Dotyczy to każdego wyrazu, który należy do nazwy, np.: Nowy Sącz Biała Podlaska Morze Bałtyckie Zatoka Gdańska. W sytuacji, gdy przed nazwą jest określenie ogólne typu miasto, rzeka, jezioro, góra, przylądek, pierwszy wyraz piszemy małą literą (np. jezioro Śniardwy).
“Spory chaos”
Decyzję RJP skomentowała w mediach społecznościowych Aneta Korycińska, edukatorka znana w internecie jako Baba od Polskiego. Jak stwierdziła, o zmianach dowiadujemy się bardzo późno.
“Widać, że RJP miała problem z tą regułą, skoro najpierw w czerwcu nagle dopuszczono wariantywność (pierwsza zmiana w zmianach ortografii), a teraz, w listopadzie, całkowicie się wycofano z tej zmiany (druga zmiana w zmianach). Nie da się ukryć, że – niezależnie od tego, czy zmiana ta jest sensowna, czy nie – wprowadza spory chaos. O nowej doktrynie dowiadujemy się na 2 miesiące przed wejściem w życie reformy ortografii, w dodatku w momencie, gdy już naprawdę wytworzono sporo opracowań na temat reformy” – napisała.
Źródło: Radio ZET/pan.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET