"Polski Czarnobyl" w Poznaniu. Opuszczona elektrociepłownia jak z horroru
Elektrociepłownia Garbary w Poznaniu została zbudowana w 1929 roku na Ostrowie Tumskim. Kiedyś stanowiła jeden z najważniejszych obiektów dla miasta, ponieważ zapewniała energię elektryczną oraz ogrzewanie. Dziś teren obiektu jest w rękach dewelopera, a zabytkowe budynki niszczeją i straszą. W planach właściciela działki jest budowa luksusowego osiedla.
- 5 zdjęć Zobacz galerię
Elektrociepłownia Garbary w Poznaniu
Obiekt znajduje się na Ostrowie Tumskim w Poznaniu i jest jednym z najbardziej imponujących przykładów modernistycznej architektury przemysłowej okresu międzywojennego. Kompleks budynków powstał w 1929 roku i od samego początku pełnił kluczową rolę w dostarczaniu energii elektrycznej mieszkańcom Poznania. Budowa elektrowni była znaczącym osiągnięciem inżynieryjnym i architektonicznym, stając się symbolem nowoczesności. Usytuowanie przy rzece Warcie i torach kolejowych nie było przypadkowe - miało to ułatwić transport węgla oraz zapewnić dostęp do wody niezbędnej do chłodzenia turbin.
Elektrownia Garbary była projektem warszawskiej spółki "Siła i Światło", a jej architektem był Stefan Cybichowski - uznany poznański projektant. Kompleks został oficjalnie otwarty 23 listopada 1929 roku w obecności ówczesnego prezydenta miasta Cyryla Ratajskiego, który podkreślił symboliczne znaczenie elektrowni dla miasta, nazywając ją "świątynią pracy". Była ona jedną z największych i najnowocześniejszych inwestycji energetycznych w Polsce, a jej budowa przebiegała w kilku etapach, obejmując instalację pomp, kotłowni, turbin oraz rozdzielni prądu.
W latach 60. elektrownia została przekształcona w elektrociepłownię, co pozwoliło na produkcję zarówno energii elektrycznej, jak i cieplnej. Moc cieplna zakładu wynosiła 165 MW, co czyniło Garbary kluczowym elementem systemu energetycznego miasta. Elektrociepłownia przez dziesięciolecia zaopatrywała mieszkańców Poznania w ciepło, jednak z czasem zaczęła tracić swoje znaczenie w obliczu nowoczesnych technologii i rozwoju nowych zakładów.
Zamknięcie elektrociepłowni i rozbiórka
Wraz z budową nowej Elektrociepłowni Karolin w latach 70., rola Garbar zaczęła maleć. Ostatecznie po niemal 90 latach funkcjonowania elektrociepłownia zakończyła swoją działalność w 2016 roku. W 2019 roku 10-hektarowy teren kupiła firma ROBYG, która chce wybudować w tym miejscu osiedle mieszkaniowe. 15 listopada 2020 roku wyburzono około 100-metrowy komin, który od wielu lat górował nad Poznaniem.
"Są to duże i ważne przedsięwzięcia na terenie Ostrowa Tumskiego i w bezpośrednim otoczeniu wyspy. Będzie to największa inwestycja infrastrukturalna historycznie w Poznaniu dokonana przez prywatnego inwestora" - zapowiadał w 2020 roku deweloper. Wiadomo, że część budynków zabytkowego obiektu musi pozostać, ponieważ taką decyzję podjął konserwator zabytków.
Źródło: Radio ZET/Wikipedia