Tajemnicze kręgi obrosły legendami. "Pomorskie Stonehenge" było archeologiczną sensacją

3 min. czytania
04.07.2025 12:07
Obserwuj nas na Google

To miejsce nazywane jest "pomorskim Stonehenge". Tajemnicze kamienne kręgi, będące pozostałością po dawnych czasach, rozpaliły wyobraźnię archeologów. Przez lata konstrukcja obrosła legendami. Niektóre mówiły o kosmitach, inne o duchach. Obecnie jest to jedno z najbardziej interesujących dla turystów miejsc w Borach Tucholskich.

Kamienne Kręgi w Odrach
fot. Wikimedia Commons / Adam Kumiszcza / Wieslaw M. Zielinski/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Kto zdaniem archeologów stworzył kamienne kręgi w Odrach.
  • Jakie legendy związane są z tym miejscem.
  • Co sądzą o nim odwiedzający je turyści.

Kamienne Kręgi w Odrach

Odry to niewielka miejscowość otoczona leśnym kompleksem Borów Tucholskich. To tereny gminy Czersk, a od miasta wieś jest oddalona o nieco ponad 10 km. Taka lokalizacja sprawia, że miejsce to jest atrakcyjnym kierunkiem dla turystów. Tym bardziej, że skrywa jedną z najbardziej tajemniczych konstrukcji w tej części Polski. Kamienne Kręgi w Odrach zasłynęły jako archeologiczna sensacja, zyskując przydomek "pomorskiego Stonehenge".

Teren ten jest częścią rezerwatu przyrody Kamienne Kręgi w Odrach i jest największym w Polsce i drugim w Europie skupiskiem kamiennych kręgów i kurhanów. Badający te tereny archeolodzy określili ich wiek na I-II w. n.e. Tajemnicze konstrukcje przez lata rozpalały wyobraźnię nie tylko archeologów, ale też okolicznych mieszkańców i pasjonatów historii. Wokół kręgów narodziło się wiele teorii i legend.

Redakcja poleca

Duch i kosmici, czyli legendy o kamiennych kręgach

Jedna z opowieści głosi, że kamienne kręgi związane są z kosmitami. "Świadkowie twierdzą, iż obserwowali tu między innymi dziwne zjawiska na nocnym niebie i nie tylko. »Przemieszczanie się« całych gwiazdozbiorów czy chwilowe zniknięcia i pojawienia się osób, to tylko niektóre z nich" - czytamy na oficjalnym portalu turystycznym województwa pomorskiego.

Według innej z legend w jednym z kurhanów w bursztynowej trumnie pochowano słowiańskiego księcia. Cenna trumna miała przyciągać poszukiwaczy skarbów. Książę sam więc postanowił strzec swojego pochówku i jako duch odstrasza tych, którzy chcieliby pokusić się o kradzież.

Co archeolodzy odkryli w Odrach?

Prawda jest jednak nieco inna. Kamienne kręgi są pozostałością po Gotach i Gepidach, którzy osiedlili się tutaj podczas wędrówki ze Skandynawii nad Morze Czarne. To cmentarzysko rozciągające się na powierzchni 8 ha. Jest tu łącznie 10 kamiennych kręgów i 30 kurhanów. W nich znajduje się około 600 grobów. "Można przypuszczać, że, podobnie jak w analogicznych kręgach w Skandynawii, odbywały się w nich wiece starszyzny rodowej, tzw. tingi. Tam zapadały ważne dla plemienia decyzje. Kręgi na ogół były pozbawione pochówków, chociaż w Odrach groby występowały, charakteryzowały się jednak ubogim wyposażeniem lub jego brakiem" - czytamy na stronie Muzeum Historyczno-Etnograficznego w Chojnicach.

W kręgach badacze odkrywali ślady palenisk czy fragmenty rozbitych naczyń. To z kolei pozwoliło wysnuć teorię, że mogły się w nich odbywać np. stypy pogrzebowe, a same kręgi były miejscami kultu. "Niewykluczone więc, że pojedyncze, pozbawione darów groby w kręgach to pochówki rytualne (ofiary z ludzi), złożone w celu zdobycia przychylności bóstw" - wyjaśnia chojnickie muzeum.

Turystyczna perełka Borów Tucholskich

Kamienne Kręgi w Odrach są prawdziwą turystyczną perełką w tych okolicach. Odwiedzający nie kryją, że jest to jedno z ciekawszych miejsc, jakie można tu zobaczyć. "Jedno z bardziej niezwykłych miejsc. Trochę tajemnicze, ale piękne"; "Miejsce magiczne i tajemnicze, bardzo dobrze oznakowane i wyeksponowane"; "Miejsce pod każdym względem wyjątkowe. Warto tutaj przyjechać, aby się wyciszyć i poznać kulturę ludów zamieszkujących te tereny prawie dwa tysiące lat temu" - czytamy w opiniach Google.

Źródło: Radio ZET / pomorskie.travel / czersk.pl / chojnicemuzeum.pl / czersk.torun.lasy.gov.pl

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET