Cieśnina Ormuz to punkt zapalny na mapie świata. Co to za miejsce?
Cieśnina Ormuz to najwęższy punkt na mapie pomiędzy Iranem a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi. Jej zamknięciem zagroził w czerwcu 2025 r. irański parlament. Eksperci oceniają, że blokada Cieśniny Ormuz to scenariusz gorszy „niż koronawirus i Putin razem wzięci”. Dlaczego to takie ważne miejsce?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Gdzie leży Cieśnina Ormuz.
- Jakie ma znaczenie geostrategiczne.
- Czym groziłaby blokada cieśniny.
Cieśnina Ormuz: gdzie leży?
Cieśnina Ormuz to jedyne połączenie pomiędzy Zatoką Perską a Oceanem Indyjskim. Na północy znajduje się Iran, na południu – Zjednoczone Emiraty Arabskie. W najwęższym miejscu cieśnina ma zaledwie 54 km szerokości.
Ruch w cieśninie Ormuz reguluje Konwencja Prawa Morza ONZ. Szlak transportowy ma zaledwie 10 km szerokości i jest podzielony na trzy pasy: dwa przeznaczone do nawigacji w przeciwne strony, natomiast środkowy służy separacji ruchu. Statki poruszają się po morzu terytorialnym Iranu i Omanu na podstawie prawa przejścia tranzytowego. W świetle prawa międzynarodowego przejście tranzytowe nie może być zawieszone dla żeglugi państw neutralnych (handlowej i wojennej) nawet w przypadku wojny, w której uczestniczy państwo położone nad cieśniną.
W czerwcu 2025 roku, w odpowiedzi na atak USA, Iran zagroził blokadą Cieśniny Ormuz. Ekspert ds. handlu prof. Gerrit Heinemann ocenił w rozmowie z niemieckim „Bildem”, że byłby to scenariusz gorszy, „niż koronawirus i Putin razem wzięci”. Co się stanie, jeśli Iran naprawdę zamknie Cieśninę Ormuz?
Cieśnina Ormuz: znaczenie
Cieśnina Ormuz to jedyny szlak morski pozwalający na transport ropy naftowej z Zatoki Perskiej. Przepływa nim blisko 18 mln milionów baryłek ropy dziennie, co stanowi 40% transportu drogą morską i 20% całego światowego przewozu ropy.
Ropę przez Cieśninę Ormuz transportują:
- Arabia Saudyjska,
- Irak,
- Iran,
- Kuwejt,
- Katar,
- Bahrajn,
- ZEA.
Jak pokreślił prof. Gerrit Heinemann w rozmowie z „Bildem” Cieśnina Ormuz ma „ogromny wpływ nie tylko na dostawy energii, ale też na przepływ towarów”. – W jednej chwili wróciłyby wszystkie kryzysy, które dopiero co przezwyciężyliśmy: kryzys energetyczny, inflacja, zakłócenia w łańcuchach dostaw, a teraz dochodzi jeszcze groźba masowego bezrobocia – ocenił ekspert.
Do tej pory eksperci uważali blokadę Cieśniny Ormuz „za mało prawdopodobną, ponieważ Iran ryzykowałby konflikty zarówno z sąsiednimi, żyjącymi z eksportu ropy, państwami, jak i z krajami, których gospodarka jest zależna od importu” – czytamy w opracowaniu pt. „Strategiczne znaczenie Cieśniny Ormuz i jego implikacje dla bezpieczeństwa energetycznego Europy w kontekście agresji Rosji na Ukrainę” Krzysztofa Kaczmarka i Ewy Marii Włodyki.
Głównymi odbiorcami ropy naftowej z Cieśniny Ormuz są:
- Chiny,
- Indie,
- Japonia,
- Stany Zjednoczone,
- Europa Zachodnia.
„Istnieją alternatywne szlaki transportowe – ale nie są one wystarczające. ZEA dysponują, poprowadzonym bezpośrednio z Abu Zabi do Zatoki Omańskiej, rurociągiem omijającym Cieśninę Ormuz od południa. Arabia Saudyjska transportuje ropę naftową rurociągiem poprowadzonym z Zatoki Perskiej do Morza Czerwonego. Omijanie Cieśniny Ormuz jest jednym ze sposobów zmniejszenia zależności geopolitycznej państw eksportujących ropę naftową. Jednak obecna przepustowość alternatywnych sposobów transportu jest niewielka, a zdaniem ekspertów istniejące zdolności nie są w stanie pokryć dziennego zapotrzebowania na ropę naftową Chin czy Japonii” – piszą Krzysztof Kaczmarek i Ewa Maria Włodyka.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET