Kim są Inuici? Zamieszkują nie tylko Grenlandię
Inuici to rdzenna ludność Arktyki. Kojarzymy ich z Grenlandią, ale zamieszkują też inne kraje. Co o nich wiemy?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kim są Inuici.
- Skąd przybyli.
- W jakich krajach żyją.
Inuici: historia, pochodzenie
Inuici (dawniej: eskimosi; dziś to obraźliwe określenie) to rdzenni mieszkańcy Arktyki. Przybyli ze wschodu przez zamarzniętą Cieśninę Beringa około 10 tysięcy lat temu. „Dzieje mieszkańców Arktyki to historia pomysłowości człowieka postawionego wobec najcięższych warunków środowiska” – podaje encyklopedia PWN.
Wśród najważniejszych elementów przystosowania wymienia się:
- Umiejętność ubrania się ze skór zwierząt arktycznych (m.in. anorak).
- Umiejętność zbudowania sobie schronienia (niegdyś igloo).
- Umiejętność polowania w trudnych warunkach (harpun, kajak).
Dziś Inuitów kojarzymy głównie jako mieszkańców Grenlandii. Gdy pierwsi europejscy odkrywcy dotarli na wyspę w XVIII w., Inuici już tam byli.
Inuici na Grenlandii
W XVI wieku, na mocy unii realnej, Grenlandia, Islandia i Wyspy Owcze stały się terytoriami podległymi Królestwu Danii i Norwegii. W 1814 roku, po przegranej wojnie, Dania oddała Szwecji Norwegię, zachowując zwierzchnictwo nad Grenlandią, Islandią i Wyspami Owczymi. Do 1950 roku Dania izolowała Grenlandię od świata. „Izolowanie Grenlandii miało na celu ochronę rdzennej ludności przed wyzyskiem ekonomicznym, umożliwiając jej powolną adaptację do obcych wpływów kulturowych” – pisze Reid Mitenbuler w książce pt. „Najciekawszy człowiek na świecie. Ekscentryczne życie Petera Freuchena”. Dziś, w kontekście wieloletniej przymusowej kontroli narodzeń w latach 60.–90. XX wieku, za co we wrześniu 2025 roku oficjalnie przeprosiła premier Danii Mette Frederiksen, wiemy już, że „ochrona” zaszła za daleko.
Dziś Inuici rządzą wyspą, wpierani przez rząd Danii. Władze wyspy odpowiadają za politykę wewnętrzną i klimatyczną, a Dania – za politykę zagraniczną i kwestie bezpieczeństwa. Czy chcą być niepodlegli? „Ponad 88 proc. społeczeństwa opowiada się za niepodległością – ale sami Grenlandczycy wiedzą, że jeszcze nie czas. Chodzi o zasoby kadrowe, edukacyjne, likwidowanie zależności finansowej od budżetu duńskiego. Do niepodległości daleka droga” – oceniła w rozmowie z Radiozet.pl Kinga Dudzińska, analityczka ds. państw bałtyckich i nordyckich Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych.
Inuici na świecie: Kanada, Alaska, Rosja
„Grenlandczycy” to termin odnoszący się do Inuitów mieszkających na Grenlandii. Inuici mieszkają bowiem nie tylko na Grenlandii. W Kanadzie od 1999 roku funkcjonuje Terytorium Nunavut, utworzone dzięki wieloletnim staraniom Inuitów. Inuici są pierwotnymi mieszkańcami Kanady. Żyje tam około 25 tysięcy Inuitów. Inuici zamieszkują też subarktyczne obszary Alaski i syberyjską część Rosji.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
