Pierwszy przypadek od 25 lat. Zakaźna choroba znów pojawiła się w Polsce
Najnowszy raport Państwowej Inspekcji Sanitarnej pokazuje ponad czterokrotny wzrost liczby ognisk WZW typu A oraz więcej zachorowań na choroby odkleszczowe. Po raz pierwszy od 25 lat w Polsce odnotowano też przypadek groźnej choroby zakaźnej.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie są objawy i zagrożenia związane z błonicą.
- Dlaczego liczba ognisk WZW typu A wzrosła czterokrotnie.
- Co przyczyniło się do wzrostu chorób przenoszonych przez kleszcze.
- Które choroby zakaźne wyraźnie zmniejszyły zapadalność w 2025 roku.
Pierwszy przypadek błonicy gardła od 25 lat
Jednym z najbardziej niepokojących wydarzeń odnotowanych przez Państwową Inspekcję Sanitarną był pierwszy od 25 lat przypadek błonicy gardła. Chorobę rozpoznano w 2025 roku u sześcioletniego, niezaszczepionego dziecka.
Błonica jest ostrą chorobą zakaźną wywoływaną przez bakterie produkujące toksynę, która może uszkadzać m.in. serce i układ nerwowy. Choroba podlega obowiązkowej hospitalizacji. Leczenie obejmuje stosowanie antybiotyków oraz jak najszybsze podanie antytoksyny, jeśli potwierdzone zostaną właściwości toksynotwórcze szczepu bakterii. Jak podkreślono w raporcie, szybkie podanie antytoksyny może decydować o wyniku leczenia.
Najskuteczniejszą metodą zapobiegania błonicy pozostają szczepienia. W Polsce są one obowiązkowe dla dzieci i młodzieży od ukończenia 6. tygodnia do ukończenia 19. roku życia. Szczepienie przeciw błonicy wykonywane jest szczepionką skojarzoną chroniącą również przed tężcem i krztuścem.
Ponad cztery razy więcej ognisk WZW typu A
Raport pokazuje pogorszenie sytuacji także w przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu A. W 2025 roku w całym kraju zarejestrowano 115 ognisk WZW A. Rok wcześniej było ich 26, co oznacza ponad czterokrotny wzrost.
WZW typu A, nazywane również chorobą brudnych rąk, przenosi się przede wszystkim drogą pokarmową. Do zakażenia może dojść m.in. poprzez skażoną żywność lub wodę oraz w wyniku bezpośredniego kontaktu z osobą zakażoną.
Przeciwko WZW A dostępne jest szczepienie. Jest ono zalecane m.in. osobom podróżującym do krajów o wysokiej i pośredniej częstości zachorowań oraz osobom pracującym przy produkcji i dystrybucji żywności.
Rośnie liczba chorób przenoszonych przez kleszcze
Państwowa Inspekcja Sanitarna zwraca również uwagę na wzrost liczby przypadków boreliozy i kleszczowego zapalenia mózgu. Autorzy raportu wskazują, że większa liczba zachorowań wiąże się m.in. z postępującymi zmianami klimatycznymi.
W przypadku KZM można chronić się poprzez szczepienie. Podstawowy schemat obejmuje trzy dawki, a następnie dawki przypominające. Szczególnie narażone na zakażenie są osoby często przebywające w lasach i innych miejscach występowania kleszczy.
Przeciwko boreliozie nie ma obecnie dostępnej szczepionki dla ludzi, dlatego podstawą profilaktyki pozostaje ochrona przed ukąszeniami oraz dokładne oglądanie skóry po powrocie z terenów zielonych.
Więcej zakażeń HIV, kiły i rzeżączki
Niepokojące dane dotyczą również zakażeń przenoszonych drogą płciową. W 2025 roku wzrosła liczba nowo wykrytych przypadków, w tym kiły i rzeżączki. Niepokojące dane dotyczą również zakażeń przenoszonych drogą płciową. W 2025 roku wzrosła liczba nowych przypadków kiły i rzeżączki, a liczba wykrytych zakażeń HIV osiągnęła jeden z najwyższych poziomów w historii.
Od maja 2025 roku badanie w kierunku HIV można wykonać również w ramach podstawowej opieki zdrowotnej na koszt NFZ. Jak zaznaczono w raporcie, nie wiadomo jednak, ile takich testów rzeczywiście wykonano w przychodniach POZ.
Krztusiec mocno odpuścił. Rekordowo niska zapadalność na gruźlicę
Raport przynosi również dobre informacje. Po gwałtownym wzroście zachorowań na krztusiec sytuacja wyraźnie się poprawiła. W 2024 roku zarejestrowano 32 430 przypadków, natomiast w 2025 roku - 11 339. Oznacza to niemal trzykrotny spadek.
Spada również zapadalność na gruźlicę. Po raz pierwszy osiągnęła w Polsce poziom 9,9 przypadku na 100 tys. mieszkańców. Dzięki temu Polska została zaliczona do państw o niskiej zapadalności na gruźlicę - wcześniej znajdowała się w grupie krajów o średniej zapadalności. Raport podkreśla, że jest to efekt wieloletnich działań zmierzających do ograniczenia liczby zachorowań.
Raport Państwowej Inspekcji Sanitarnej za 2025 rok pokazuje więc dwa przeciwstawne trendy. Część chorób zakaźnych, takich jak krztusiec czy gruźlica, wyraźnie odpuszcza. Jednocześnie rośnie liczba zakażeń HIV, chorób przenoszonych drogą płciową, WZW typu A oraz chorób odkleszczowych, a po ćwierćwieczu ponownie odnotowano przypadek błonicy gardła.
Źródło: Radio ZET/gov.pl/gis
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
