Jak powstaje burza? Najpierw widzisz światło, a później słyszysz grzmot
Burze pojawiają się zazwyczaj sezonowo, a potrafią wyrządzić ogromne szkody. By rozwinęła się burza, muszą zostać spełnione pewne warunki: przede wszystkim musi być odpowiednia temperatura i wilgotność powietrza. Jak dokładnie powstaje burza i skąd się biorą pioruny?
Czym jest burza? Potrafi być naprawdę groźna
O burzy mówimy wtedy, gdy następuje jedno lub kilka nagłych wyładowań atmosferycznych, inaczej piorunów. Burzy towarzyszą także intensywne opady deszczu często z gradobiciem oraz porywisty wiatr.
Burza przychodzi znienacka, choć jest kilka zwiastunów w pogodzie, które mogą dawać znać o zagrożeniu. Zwiastunem burzy jest między innymi potężna chmura, która niemal całkowicie zasłania słońce. Przed burzą panuje też dziwny spokój, wiatr przestaje wiać i znikają odgłosy przyrody. Gdy nagle zrobi się ciemno, a serce przeszyje niepokój, można się spodziewać nadejścia burzy.
Jak powstają burze? Poznaj tajemnice nawałnic
Aby powstała burza, potrzebne jest zderzenie mas ciepłego i zimnego powietrza. Ciepłe i wilgotne powietrze unosi się i zderza z masą zimnego, suchego powietrza, co je ochładza i powoduje wytworzenie pary wodnej, która przekształca się w krople wody (kondensacja).
Schłodzone powietrze opada, ale w niższych warstwach atmosfery ponownie się nagrzewa i znów unosi. Wznoszenie i opadanie mas powietrza nazywa się konwekcją. Na skutek tego zjawiska powstają chmury konwekcyjne, m.in. kłębiaste i kłębiasto-deszczowe. Te ostatnie, ogromne, gęste chmury burzowe tzw. Cumulonimbusy mogą powodować gwałtowne ulewy, silny wiatr, opady gradu, pioruny. W tych gęstych chmurach zachodzą wyładowania atmosferyczne, co sprzyja wystąpieniu burzy.
Błyskawice i grzmoty: jak powstają pioruny?
Piorun uderza wtedy, gdy w chmurze zachodzi zjawisko naelektryzowania, co ma miejsce wyłącznie w chmurach burzowych. Gorące powietrze unosi się, jednocześnie niosąc ze sobą cząsteczki wody na duże wysokości, gdzie dochodzi do powstania kropel wody i kryształków lodu. Zbierają one ładunki elektryczne znajdujące się w powietrzu i pyle. W końcu ilość wytworzonych ładunków jest tak duża, że następuje potężne wyładowanie elektryczne — to właśnie piorun. Co ciekawe, najpierw widzimy tylko błyskawicę, a dopiero później słyszymy grzmot. Wszystko dlatego, że światło powstałe podczas wyładowania elektrycznego przemieszcza się z dużo większą prędkością niż dźwięk, który towarzyszy temu wyładowaniu.
Pioruny, choć wyglądają widowiskowo, są bardzo groźne. Niosą w sobie ogromną energię: prąd powstający przy napięciu to ładunek nawet kilkuset milionów woltów, więc ich uderzenia mogą bez problemu uszkadzać domy, łamać drzewa, wywoływać pożary, a nawet uszkadzać urządzenia elektryczne. Warto wiedzieć, że piorun przemieszcza się po najkrótszej drodze łączącej chmurę z ziemią, by jak najszybciej doprowadzić do wyładowania, więc urządzenia elektryczne i duże metalowe konstrukcje mogą go przyciągać, ponieważ są przewodnikami prądu.
Źródło: Radio ZET/ UCAR CENTER FOR SCIENCE EDUCATION/ fizyka.uni.opole.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
