Punkty krytyczne klimatu. Za tą granicą nie ma już odwrotu
Jest taka granica wytrzymałości planety, za którą rozpościera się nowa era. Pięć tysięcy lat temu taka historia wydarzyła się w Afryce.
Zmiany klimatyczne: starożytny Egipt
„Około pięć i pół tysiąca lat temu Sahara rozszerzyła się, a lasy, łąki i jeziora w Afryce Północnej zniknęły. Ludzie musieli wycofać się w góry i w okolice delty Nilu. Tak powstała jedna z pierwszych dużych cywilizacji na świecie: starożytny Egipt” – piszą prof. Martin H. Trauth z Uniwersytetu w Poczdamie, prof. Asfawossen Asrat z Uniwersytetu w Addis Abebie i prof. Mark Marslin z UCL na łamach „The Conversation”. „Przejście z afrykańskiego okresu wilgotnego do suchej Afryki Północnej to najbardziej jaskrawy przykład zmiany klimatu w najnowszej historii geologicznej” – zauważają eksperci.
Z najnowszego badania opublikowanego w „Nature Communications” wynika, że zanim północna Afryka wyschła, jej klimat przez jakiś czas „migotał” pomiędzy dwoma klimatami. W sumie zaobserwowano co najmniej 14 faz suchych, z których każda trwała od 20 do 80 lat i powtarzała się w odstępach co około 160 lat. Później nastąpiło siedem faz wilgotnych o podobnym czasie trwania i częstotliwości. Wreszcie około 5,5 tys. lat temu na dobre zapanował suchy klimat.
Czy w podobnym momencie jesteśmy teraz?
Klimatyczne punkty krytyczne
Na słońcu nie sposób wytrzymać, wiatr wyrywa drzewa z korzeniami, ulewa zatapia domy, śnieżyce paraliżują komunikację. Zjawiska pogodowe dotychczas postrzegane jako „ekstremalne”, dziś stały się normą.
Jak wskazują naukowcy, po przekroczeniu globalnego ocieplenia o 1,5˚C najbardziej prawdopodobne punkty krytyczne to:
- zapadnięcie się pokryw lodowych na Grenlandii lub Antarktydzie,
- wymarcie tropikalnych raf koralowych,
- rozmrożenie wiecznej zmarzliny w Arktyce.
Potem klimat zmieni się na dobre – nie będzie już powrotu do „starego świata”.
Źródło: Radio ZET, The Conversation
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Uśmiechnięta starsza kobieta z krótkimi, ciemnymi włosami. Na tle lekko rozmyte tło.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/15/e2d005b1/2501668-179x101-55b858448d.png "Kadr z serialu "Daleko od szosy"")
