Dodatkowe pieniądze dla seniorów w 2025 roku. Zacznie się już w styczniu
Zacznie się mocnym uderzeniem, a potem świadczenia będą rosnąć – 2025 będzie interesującym rokiem dla seniorów. Jakie będą mieć powody do zadowolenia, co może pozostawić poczucie niedosytu? Widoki na najbliższą przyszłość emerytów i rencistów przedstawi nam dr Tomasz Lasocki z Politechniki Warszawskiej.
- Od lipca 2025 roku seniorzy będą mogli skorzystać z nowego świadczenia – renty wdowiej, pozwalającej na łączenie renty rodzinnej po zmarłym małżonku z własną emeryturą.
- Rząd planuje rozwiązać problem emerytur czerwcowych, przyznawanych w latach 2009-2019, które w wielu przypadkach były zaniżone
- W 2026 roku w życie ma wejść Bon senioralny – nowe świadczenie, które pomoże w zapewnieniu opieki osobom powyżej 75. roku życia
Aktywny rodzic. Wsparcie dla rodziców i opiekunów najmłodszych
Program Aktywny rodzic, którego jedna ze składowych potocznie nazywana jest babciowym, to świadczenie dla rodziców dzieci, które nie uczęszczają do żłobka lub przedszkola. - To jest wyjątkowe świadczenie, bo nie idzie się do niego jako senior do ZUS-u, nie idzie się do żadnego urzędu, tylko do rodziców swojego wnuka – zauważył dr Lasocki. Pieniądze otrzymuje rodzic i to on decyduje, na co je przeznaczy – na opłacenie żłobka, przedszkola, niani lub innej osoby opiekującej się dzieckiem. Babciowe nie jest świadczeniem dedykowanym wyłącznie babciom, ale może być przez nie pobierane, jeśli rodzice zdecydują się przekazać im część pieniędzy.
Zdaniem dr. Lasockiego program Aktywny rodzic to cenne wsparcie dla rodziców, którzy nie mają dostępu do żłobka lub przedszkola. Program ten pomaga również w aktywizacji zawodowej rodziców. Istnieją jednak głosy, że program ten powinien być rozszerzony o możliwość dofinansowania opieki nad dziećmi chorymi. Dr Lasocki wskazuje na przykład sytuacje, w których dziecko nagle zachoruje i rodzic musi znaleźć kogoś do opieki na kilka dni.
Na programie skorzystać – i to na kilku różnych płaszczyznach – mogą seniorzy. Po pierwsze, mogą zainkasować pieniądze za opiekę nad wnukami. Po drugie, jeśli zdecyduję się na zawarcie przy tym odpowiedniej umowy, państwo sfinansuje im do tego składki emerytalne, więc ich świadczenia po przeliczeniu wzrosną. Po trzecie zaś, co jest wartością bezcenną, będą mogli spędzać całe dnie z wnukami.
Renta wdowia. Dodatkowe pieniądze dla owdowiałych seniorów
Od 1 lipca 2025 roku seniorzy będą mogli skorzystać z nowego świadczenia – tzw. renty wdowiej. Świadczenie to pozwoli na łączenie renty rodzinnej po zmarłym małżonku z własną emeryturą (lub rentą). Wcześniej seniorzy mogli pobierać tylko jedno z tych świadczeń. - Renta wdowia to tak naprawdę prawo do połączenia dwóch świadczeń – wyjaśnił dr Lasocki.
Renta wdowia. Warunki:
- ukończenie 55 lat przez kobietę lub 60 lat przez mężczyznę w chwili owdowienia
- pozostawanie we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka
- niepozostawanie w nowym związku małżeńskim
- posiadanie prawa do dwóch świadczeń: własnego świadczenia emerytalno-rentowego i renty rodzinnej po zmarłym małżonku
- Łączna kwota świadczeń (własne świadczenie + renta rodzinna) nie może przekroczyć trzykrotności najniższej emerytury. W 2025 roku kwota ta wyniesie ok. 5400 zł brutto
Seniorzy będą wybrać:
- 15 procent własnego świadczenia + 100 procent renty rodzinnej
- 15 procent renty rodzinnej + 100 procent własnego świadczenia
Od 1 stycznia 2027 roku wysokość drugiego świadczenia (15 procent) wzrośnie do 25 procent. Wnioski o rentę wdowią będzie można składać od 1 stycznia 2025 roku, a świadczenie będzie wypłacane od 1 lipca 2025 roku. Wnioski będzie można składać papierowo w placówce ZUS lub elektronicznie przez Platformę Usług Elektronicznych (PUE ZUS).
Zwrot podatku od 13. i 14. emerytury
W lutym 2025 roku część seniorów będzie mogła liczyć na zwrot podatku od 13. i 14. emerytury. Zwrot podatku będzie dotyczył przede wszystkim osób, których łączna roczna kwota emerytury (wraz z „trzynastką” i „czternastką”) wyniesie około 30 000 zł. Jeśli będzie niższa, pobrana zaliczka zostanie zwrócona w całości, jeśli przekroczy kwotę wolną nieznacznie, seniorzy wciąż będą mogli liczyć na odzyskanie części zapłaconego podatku.
Zdaniem dr. Lasockiego, lepszym rozwiązaniem niż jednorazowa wypłata 13. i 14. emerytury byłoby włączenie tych świadczeń do podstawowej emerytury. - Z dwóch powodów: po pierwsze regularnie mam wyższe dochody więc mogę sobie lepiej rozplanować moje wydatki, a druga rzecz jak już będę się zwijał z tego świata i się zwinę przed miesiącem w którym miałbym dostać 13 albo 14 to te miesiące poprzednie już mogłem sobie z tego trochę skorzystać, prawda? – przekazał dr Lasocki. Ekspert zauważył również, że włączenie „trzynastki” i „czternastki” do podstawowej emerytury dałoby emerytom większe korzyści z tytułu waloryzacji.
Waloryzacja emerytur w 2025. Jaką podwyżkę dostaną seniorzy?
W marcu 2025 roku emerytury i renty zostaną zwaloryzowane. Wysokość waloryzacji będzie uzależniona od wskaźników inflacji i wzrostu płac, które poda Główny Urząd Statystyczny (GUS). Z obecnych zapowiedzi wynika, że waloryzacja ma wynieść 5,82 procent.
Dr Lasocki podkreślił, że to jeszcze nie jest ostateczna wartość, bo „po pierwsze czekamy na to, jakie będą ostateczne wskaźniki”. Możliwe, że wskaźnik uwzględniający realny wzrost płac zostanie podniesiony z 20 procent do 50 procent. Jeżeli tak się stanie, waloryzacja emerytur w 2025 roku będzie wyższa od zapowiadanej.
Emerytury czerwcowe. Czy będzie rekompensata?
Osoby, które przeszły na emeryturę w czerwcu w latach 2009-2019, w wielu przypadkach otrzymywały niższe świadczenia niż osoby przechodzące na emeryturę w innych miesiącach. - Problem polegał na tym, że emerytura z czerwca obliczana w wielu latach, poczynając od 2009 aż do 2019 […] była niższa niż w maju. A to już jest coś, co nie powinno mieć miejsca – zauważył dr Lasocki.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zapowiedziało, że problem „czerwcowych emerytur” zostanie rozwiązany. Na początku 2025 roku ma pojawić się projekt ustawy, który przewiduje ponowne przeliczenie emerytur osobom poszkodowanym.
Otwarta pozostaje kwestia, czy emeryci otrzymają wyrównanie za okres, w którym pobierali zaniżone świadczenie. Ekspert stwierdził, że wyrównanie byłoby sprawiedliwe, ale powinno być ograniczone do 3 lat wstecz. Dr Lasocki podkreślił, że sprawiedliwość wymagałaby przyznania rekompensaty za lata, w czasie których wypłacane było zaniżone świadczenie. - Natomiast jeżeli nie będzie wyrównania, nie będzie to sprzeczne z konstytucją. Myślę, że prawniczo może to przejść – dodał. Ostateczne decyzje w tej sprawie poznamy, gdy projekt ustawy zostanie przedstawiony.
13. i 14. emerytura. Dodatkowe świadczenia pieniężne dla seniorów
W kwietniu 2025 roku emeryci i renciści otrzymają 13. emeryturę, czyli dodatkowe świadczenie roczne. 13. emerytura przysługuje wszystkim, niezależnie od wysokości pobieranego świadczenia. Będzie wypłacana w kwocie równej najniższej emeryturze.
We wrześniu lub październiku 2025 roku emeryci i renciści otrzymają 14. emeryturę, czyli kolejne dodatkowe świadczenie roczne. Wysokość 14. emerytury będzie zróżnicowana i uzależniona od wysokości podstawowej emerytury. Osoby z emeryturami powyżej 2900 zł brutto otrzymają 14. emeryturę w niższej kwocie.
Dr Lasocki skrytykował mechanizm przyznawania 14. emerytury, który jego zdaniem jest niesprawiedliwy i premiuje osoby, które wniosły mniej do systemu emerytalnego i dostaje z tego powodu niższą emeryturę. Ekspert dodał, że 14. emerytura ma mechanizm autodestrukcji, który będzie powodował, że z roku na rok coraz mniej seniorów będzie do niej uprawnionych.
Wcześniejsze emerytury. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego
W 2025 roku możliwe jest wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie wcześniejszych emerytur. Chodzi o osoby, które przeszły na emeryturę wcześniejszą, a następnie po osiągnięciu wieku emerytalnego otrzymały docelowe świadczenie. W 2013 roku wprowadzono przepis, który nakazywał odliczenie od nowo obliczonej emerytury kwoty wcześniej pobranej emerytury. Trybunał Konstytucyjny uznał, że przepis ten jest niekonstytucyjny w stosunku do części emerytów – przede wszystkim kobiet z rocznika 1953.
Dr Lasocki wyjaśnił, że problem ten jest efektem „wielokrotnego przechodzenia na emeryturę” i „nieumiejętnego wprowadzenia przepisu”. Ekspert skrytykował również fakt, że Trybunał Konstytucyjny zwlekał z wydaniem wyroku w tej sprawie i wrócił do sprawy dopiero po zmianie rządu, wcześniej ją ignorując. Wiele wskazuje na to, że osoby, których dotyczy wyrok, otrzymają wyrównanie, ale nie wiadomo, jakiej wysokości będzie to wyrównanie i jaki okres obejmie.
Bon senioralny. Nowa forma wsparcia od 2026 roku
Od 2026 roku seniorzy będą mogli skorzystać z nowego świadczenia – bonu senioralnego. Świadczenie to ma pomóc w zapewnieniu opieki osobom starszym, które jej potrzebują.
Bon senioralny to świadczenie w formie bonu, który będzie można przeznaczyć na opłacenie usług opiekuńczych. Wysokość bonu wyniesie do 2150 zł brutto. Usługi opiekuńcze będą zapewniały samorządy. Dr Lasocki stwierdził, że bon senioralny to bardzo ważne świadczenie, które pomoże w zapewnieniu opieki osobom starszym. Zwrócił jednak uwagę, że wprowadzenie tego programu będzie trudne i czasochłonne, ponieważ wymaga stworzenia całego systemu opieki.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
