Milionerzy z Narodowego Banku Polskiego. Sprawdziliśmy majątek m.in. byłego szefa ABW
Ogromne działki na Podkarpaciu, grunty pod Poznaniem i okazałe mieszkania w Warszawie. W ostatniej części śledztwa RadioZET.pl, dotyczącego ukrywanego majątku kierownictwa NBP, przyjrzeliśmy się nieruchomościom Piotra Pogonowskiego, Rafała Sury i Pawła Szałamachy. Ich łączny majątek wart jest ponad 10 milionów złotych.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie nieruchomości posiadają członkowie zarządu NBP: Piotr Pogonowski, Rafał Sura i Paweł Szałamacha.
- Kto z nich był najbardziej aktywny na rynku nieruchomości.
- Ile wart jest majątek Pogonowskiego, Sury i Szałamachy.
- Ile członkowie zarządu NBP zarobili w 2024 roku.
Nowelizacja tzw. ustawy antykorupcyjnej zobligowała wyższych rangą urzędników NBP do składania oświadczeń majątkowych, ale dała też furtkę umożliwiającą zatajenie ich przed obywatelami. Prawdopodobnie cały zarząd banku skorzystał z tej możliwości, nie licząc Pawła Muchy.
W przypadku członka zarządu NBP Piotra Pogonowskiego jesteśmy pewni, że jego oświadczenie zostało utajnione przez prezesa Glapińskiego. Były szef ABW przyznał się do tego na posiedzeniu komisji śledczej ds. Pegasusa, które odbyło się 2 grudnia 2024 roku. Oto zapis fragmentu posiedzenia:
“Poseł Patryk Jaskulski (KO): Pana oświadczenie majątkowe nie jest jawne. To też jest kolejne moje pytanie: Dlaczego pana oświadczenie majątkowe nie jest jawne, skoro jest pan funkcjonariuszem publicznym? Świadek Piotr Pogonowski: Ponieważ ustawa umożliwia nadanie klauzuli „zastrzeżone” na oświadczenia majątkowe.” Co takiego ukrywa Pogonowski przed obywatelami?
Dom, mieszkania i działki. Majątek warty ponad 3 mln zł
Piotr Pogonowski zaczął pracę w NBP 1 marca 2020 roku. Został powołany do zarządu banku przez prezydenta Andrzeja Dudę na wniosek prezesa Adama Glapińskiego. W latach 2016-2020 był szefem Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Zanim przejdziemy do tego, co udało się nam ustalić w księgach wieczystych, sprawdźmy, jakim majątkiem dysponował Piotr Pogonowski na koniec 2017 roku. Oświadczenie majątkowe ówczesnego szefa ABW nie jest już dostępne w sieci, ale zachował się artykuł Wirtualnej Polski opisujący majątek Pogonowskiego.
Dowiadujemy się z niego, że w 2017 roku Pogonowski zarobił 450 tysięcy złotych, a część tej kwoty pochodziła z działalności dydaktycznej i naukowej. Na koncie miał oszczędności w wysokości 300 tys. zł oraz 2 tys. euro. Ówczesny szef ABW wraz z żoną był właścicielem 230-metrowego domu oraz 55-metrowego mieszkania. Pogonowski miał też samochód Ford S-Max z 2011 roku.
Jak dziś wygląda majątek członka zarządu NBP z przeszłością w służbach specjalnych? Ze względu na utajnienie oświadczenia majątkowego nie wiemy, ile ma na koncie oszczędności, ani jakie posiada w garażu pojazdy. Wiemy za to dwie rzeczy: jakimi dysponuje nieruchomościami oraz ile pieniędzy zarobił w NBP w ubiegłym roku.
Odnaleźliśmy Piotra Pogonowskiego w wielu księgach wieczystych. Zacznijmy od działek. W sierpniu 2008 roku były szef ABW wraz z bratem kupił siedem działek (obaj mają po połowie udziałów) o łącznej powierzchni 7 239 metrów kwadratowych. To głównie grunty orne. Działki znajdują się nieopodal Warszawy, między Karczewem a Górą Kalwarią. Tuż obok gruntów znajduje się kilka firm z olbrzymimi magazynami. Ile dziś mogą być warte działki? Według najnowszego raportu GUS za pierwsze półrocze 2025 roku, średnia cena za hektar ziemi rolnej w województwie mazowieckim to 72 418 zł. Działki Pogonowskich mogą być warte ok. 52 tys. zł.
Grunty nie są objęte Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego. Natomiast ze Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego (dokument planistyczny określający wizję rozwoju gminy) wynika, że rejon, w którym działki Pogonowskich są położone, gmina zalicza do strefy aktywności gospodarczej z terenami usługowo-mieszkaniowymi. Wobec tego odrolnienie działek może przynieść duży wzrost ich wartości.
Były szef ABW w lipcu 2009 roku stał się także współwłaścicielem czterech działek rolnych we wsi nieopodal Rawy Mazowieckiej. Łącznie mają 8 176 metrów kwadratowych. Znajdują się tuż przy torach kolejowych. Pogonowski nabył cztery piąte udziałów w nieruchomościach. Zanim działki przeszły na własność Pogonowskiego, miesiąc wcześniej doszło do zawarcia umowy warunkowej sprzedaży z dotychczasowymi właścicielami nieruchomości.
To porozumienie, w ramach którego strony zobowiązują się do zawarcia transakcji pod pewnym warunkiem. O co mogło chodzić? Najczęściej taką umowę zawiera się w przypadku sprzedaży nieruchomości objętej prawem pierwokupu instytucji publicznej. Według GUS średnia cena za grunt orny w województwie łódzkim wynosi od 53 197 zł do 67 135 zł za hektar. Działki Pogonowskiego, których jest współwłaścicielem, mogą być warte ok. 43 tys. zł.
To wszystkie grunty, które posiada Pogonowski. A co z domami i mieszkaniami? 26 maja 2021 roku Pogonowski wraz z żoną kupił ponad prawie 81-metrowe mieszkanie w Świdnicy na Dolnym Śląsku. Lokal znajduje się w zabytkowej kamienicy na świdnickim rynku. Znaleźliśmy ogłoszenie biura nieruchomości o sprzedaży innego mieszkania w tej kamienicy. Pośrednik tak opisuje budynek: “Nieruchomość znajduje się w reprezentacyjnym centrum Świdnicy, z niezależnym wejściem od strony Zaułka Świętokrzyskiego – w pełni odrestaurowanego, kameralnego przejścia o średniowiecznym rodowodzie. To jedna z najbardziej klimatycznych części miasta, w sąsiedztwie restauracji, kawiarni, butików, punktów usługowych i instytucji kulturalnych”. Z ogłoszenia dowiadujemy się, że w pobliżu kamienicy planowana jest “nowoczesna inwestycja komercyjna, która w przyszłości może znacząco zwiększyć wartość tej nieruchomości”.
Lokal Pogonowskich posiada dwa pokoje, kuchnię i przedpokój. Jest też piwnica. Według portali z ogłoszeniami nieruchomości średnia za metr kwadratowy mieszkania w Świdnicy to 6 878 zł. Dziś Pogonowscy mogliby zarobić na sprzedaży mieszkania ok. 550 tys. zł. Tego samego dnia Pogonowski wraz z żoną kupił jeszcze jedną nieruchomość w Świdnicy - niespełna 76-metrowe mieszkanie tuż obok rynku miasta. Małżeństwo sprzedało je po ponad dwóch latach - 13 listopada 2023 roku. Pogonowscy mieli również udziały w posesji przylegającej do budynku. Sprzedali je wraz z mieszkaniem.
Pogonowski jest też współwłaścicielem 230-metrowego domu i działki o powierzchni 2794 metrów w podwarszawskiej miejscowości. Były szef ABW i jego żona pozyskali działkę w 2012 roku wraz ze starym 125-metrowym domem, podpisując umowę zamiany i sprzedaży. W ramach transakcji Pogonowscy zamienili swoje prawie 50-metrowe mieszkanie w Warszawie (o nim szerzej później) na podwarszawską nieruchomość.
Wówczas udziały w nieruchomości nabył też brat Piotra. Mężczyzna sprzedał je Piotrowi Pogonowskiemu i jego żonie w 2018 roku. Z archiwalnych zdjęć satelitarnych wynika, że Pogonowscy zaczęli budować na działce 230-metrowy dom między marcem a październikiem 2014 roku. W lutym 2016 roku w księdze wieczystej pojawił się wpis informujący o powstałym budynku. Z archiwalnych zdjęć wynika też, że 125-metrowy dom, który Pogonowscy kupili wraz z działką w 2012 roku, został zburzony między wrześniem 2016 roku a majem 2017 roku.
O 230-metrowym domu Pogonowski wspomniał w oświadczeniu majątkowym składanym za czasów pracy w ABW, ale nie ujawnił jego wartości. Ile dziś może być warta ta nieruchomość? Znaleźliśmy ogłoszenie sprzedaży podobnej wielkości domu, ale na prawie czterokrotnie mniejszej działce. Cena? Ponad 2,5 miliona złotych. Szukając Piotra Pogonowskiego w księgach wieczystych, odnaleźliśmy też jego dawne nieruchomości. 27 października 2011 roku Piotr Pogonowski wraz z żoną nabył prawie 50-metrowe mieszkania na warszawskiej Pradze. Do lokalu przynależy miejsce postojowe w podziemnym garażu. Niedługo później ta nieruchomość była częścią wspomnianej umowy zamiany i sprzedaży. Pogonowscy zostawili sobie udziały w terenie przylegającym do bloku, w którym mieściło się ich mieszkanie.
To wszystkie nieruchomości, jakie przeszły przez ręce Piotra Pogonowskiego. Łączną wartość jego majątku w nieruchomościach szacujemy na ok. 3,2 mln zł. A co z jego finansami? Z informacji upublicznionej przez NBP wiemy, że Pogonowski jako członek zarządu banku zarobił w 2024 roku 922 646,45 zł brutto. Kadencja Pogonowskiego w NBP kończy się w przyszłym roku, 28 lutego.
Zaciszne Podkarpacie. Okazała nieruchomość Rafała Sury
Rafał Sura został powołany do zarządu NBP przez prezydenta Dudę 28 lipca 2022 roku. Wcześniej z nadania PiS był członkiem Rady Polityki Pieniężnej i sędzią Trybunału Stanu. Sura to jeden z bardziej aktywnych członków zarządu NBP na rynku nieruchomości. Zacznijmy od działek.
Sura w listopadzie 1997 roku dostał darowiznę w postaci działki o powierzchni 7 700 metrów kwadratowych. Grunt rolny położony jest w podkarpackiej wsi pod Przemyślem. W maju 2016 roku podarował go bratu i bratowej. W zamian otrzymał od nich, również jako darowiznę, prawie hektar sąsiadującej ziemi rolnej. Kilka lat później, w październiku 2021 r. pozbył się gruntu, przekazując go jako darowiznę innemu z braci.
To nie wszystko. Od stycznia 2013 roku Rafał Sura i jego żona są właścicielami dwóch działek o łącznej powierzchni 2 152 metrów kwadratowych w tej samej wsi na Podkarpaciu, w której znajdowały się dotychczas opisane grunty. W księdze wieczystej nieruchomości widnieje zapis o zmianie przeznaczenia gruntów: z rolnych na mieszkaniowe. Wpisy datowane są na lipiec i sierpień 2019 roku. Jednak z archiwalnych zdjęć satelitarnych wynika, że budowa niespełna 259-metrowego domu musiała zacząć się między majem 2015 a lipcem 2017 roku. Na zdjęciu z tego drugiego okresu widoczny jest ukończony dach budynku. Podwórko przypomina plac budowy. Dopiero dwa lata później posesja zaczyna wyglądać na uporządkowaną. W 2022 roku na dachu domu pojawiły się panele słoneczne.
W 2016 Surowie dokupili sąsiedni grunt rolny o powierzchni 1 337 metrów kwadratowych. Znajduje się na nim ogród ze starannie wytyczonymi alejkami. Łączna powierzchnia posesji małżeństwa Surów to prawie 3,5 tys. metrów kwadratowych.
Trudno precyzyjnie wycenić okazały dom i dużą działkę Surów. Niewiele jest ogłoszeń sprzedaży nieruchomości w tej wsi. Znaleźliśmy jedno, które może posłużyć jako punkt odniesienia. Za 730 tys. zł można kupić niespełna 168-metrowy dom na działce o powierzchni niewiele ponad 1 tys. metrów kwadratowych. Nieruchomość jest więc znacznie mniejsza od tej Surów. Cena za metr kwadratowy wystawionej na sprzedaż nieruchomości wynosi 4 358,73 zł. Zatem nieruchomość Rafała Sury i jego żony może być warta przynajmniej 1,1 mln zł.
W tej samej wsi Rafał Sura ma więcej gruntów. We wrześniu 2021 roku kupił dwa sąsiadujące ze sobą grunty rolne o łącznej powierzchni 4 800 metrów kwadratowych. Nieopodal znajduje się kolejna działka, której właścicielem jest Sura. W październiku 2021 roku otrzymał ją w darowiźnie od swojego brata. Grunt rolny ma 8 800 metrów kwadratowych. Do tego terenu przylega jeszcze jedna działka, której właścicielem jest Rafał Sura. Zakupiony we wrześniu 2021 roku grunt rolny ma 1 300 metrów kwadratowych.
Ile mogą być warte grunty Rafała Sury? Według GUS średnia cena za hektar gruntów ornych na Podkarpaciu w I półroczu 2025 roku to 48 225 zł. Sura ma łącznie 1,49 hektara ziemi, więc mógłby zarobić na sprzedaży ok. 72 tys. zł.
To wszystkie działki Rafała Sury. A co z mieszkaniami? Rafał Sura w 2006 roku stał się właścicielem niespełna 59-metrowego spółdzielczego mieszkania na obrzeżach Lublina. Kredyt Bank zabezpieczył mieszkanie hipoteką w wysokości 144 tys. zł. Sura sprzedał lokal w lipcu 2016 roku.
Surowie byli również właścicielami prawie 85-metrowego mieszkania w Przemyślu, ale w sierpniu 2022 roku pozbyli się go. Lokal został sprzedany siostrze żony Rafał Sury i jej mężowi. W tym samym budynku małżeństwo Surów miało też inny lokal - niespełna 45-metrowe mieszkanie. 19 lipca 2016 roku mieszkanie zostało sprzedane teściowej Rafała Sury.
Ostatnie mieszkanie Rafała Sury odnajdujemy w księdze wieczystej prowadzonej przez warszawski sąd. To właśnie w historycznej części Starego Mokotowa małżeństwo Surów ma ostatnią nieruchomość. Niespełna 54-metrowe mieszkanie mieści się zabytkowym budynku z 1913 roku. W jego skład wchodzą dwa pokoje, kuchnia, przedpokój, łazienka i toaleta. Surowie kupili ten lokal w grudniu 2022 roku. Ile dziś jest warte mieszkanie? Według portalu SonarHome potencjalny kupiec mógłby zapłacić ponad 1 mln zł.
Łączną wartość majątku Sury w nieruchomościach szacujemy na ok. 2,2 mln zł. Nie wiemy, ile ma oszczędności na koncie, ale wiemy, że w NBP w 2024 roku zarobił 930 636,35 zł brutto. Kadencja Rafał Sury w NBP kończy się 28 lipca 2028 roku.
Majątek Szałamachy warty ponad 5 milionów złotych
Paweł Szałamacha to jedyny członek zarządu NBP, nie licząc prezesa, który zajmuje stanowisko drugą kadencję. Do zarządu powołany został przez prezydenta Andrzeja Dudę 6 października 2016 roku. Sześć lat później jego kadencja została przedłużona do 2028 roku. Wcześniej przez niespełna rok (2015-2016) był ministrem finansów w rządzie Beaty Szydło. W latach 2005-2007, gdy rządził PiS, pracował w Ministerstwie Skarbu Państwa. Oświadczenie majątkowe Pawła Szałamachy zostało prawdopodobnie zastrzeżone przez prezesa NBP, bo nie ma go na stronach banku. Dlatego przeszukaliśmy księgi wieczyste. Oto co znaleźliśmy.
W grudniu 1999 roku Szałamacha otrzymał w darowiźnie działkę rolną o powierzchni 897 metrów kwadratowych w Suchym Lesie pod Poznaniem. W 2012 roku podarował ją swojemu bratu. Z kolei w sierpniu 2008 roku brat przekazał w darowiźnie Pawłowi Szałamasze działkę o powierzchni 382 metrów kwadratowych położoną na obrzeżach Poznania.
Mimo że wpisy w księdze wieczystej informują, że jest to działka niezabudowana, to w rzeczywistości od wielu lat stoi tam dom. Czy należy do Pawła Szałamachy? Ze względu na braki w księdze wieczystej nie jesteśmy w stanie tego potwierdzić. W sieci dostępne jest wciąż oświadczenie majątkowe Szałamachy, które składał jako minister finansów. Wykazał w nim 155-metrowy dom położony na działce o powierzchni 375 metrów kwadratowych. Mimo że wielkość gruntu nieco się różni, to wydaje się, że chodzi o dom położony na obrzeżach Poznania. Szałamacha w 2015 roku określił wartość nieruchomości na 775 tys. zł. Według portali sprzedażowych dziś średnia cena za metr kwadratowy domu w Poznaniu wynosi 8,5 tys. zł. Wobec tego poznański dom Szałamachy może być wart ok. 1,3 mln zł.
Szałamacha dysponuje również niewielką częścią udziałów w działce w Suchym Lesie. Większość udziałów w gruncie o powierzchni 366 metrów kwadratowych posiadają jego rodzice. Paweł Szałamacha ma też nieruchomości w Warszawie. W marcu 2018 roku wraz z żoną kupił niespełna 67-metrowe mieszkanie w Śródmieściu. Lokal składa się z dwóch pokoi, kuchni, wnęki sypialnej, przedpokoju, łazienki i toalety. Mieści się w zabytkowej kamienicy z 1930 roku. Według portalu SonarHome mieszkanie jest warte ok. 1,5 mln zł.
Już miesiąc później małżeństwo Szałamachów kupiło kolejną nieruchomość na warszawskim Śródmieściu, nieopodal brzegu Wisły. W 94-metrowym lokalu znajdują się trzy pokoje, kuchnia, przedpokój i łazienka. Mieszkanie mieści się w kamienicy z 1936 roku. Budynek nie został zniszczony w czasie wojny. Ile dziś jest warte mieszkanie Szałamachów? Według szacunków SonarHome ok. 2,2 mln zł. Łączną wartość majątku Szałamachy w nieruchomościach szacujemy na ok. 5 mln zł. Paweł Szałamacha w 2024 roku zarobił w NBP 941 525,91 zł brutto. Z tego względu, że w zarządzie NBP nie można zasiadać dłużej niż dwie kadencje, Szałamacha pożegna się z NBP w październiku 2028 roku.
Podczas pracy nad tym trzyczęściowym śledztwem kilkukrotnie zwracaliśmy się do Narodowego Banku Polskiego z pytaniami dotyczącymi oświadczeń majątkowych członków zarządu. Bank centralny nie odpowiedział na żadne z nich.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
