Dlaczego seniorom ciągle zimno? Organizm może tracić ważną zdolność
Jedni czują się komfortowo, inni nawet w ogrzewanym pomieszczeniu potrzebują dodatkowego swetra. Na zimno szczególnie często skarżą się osoby starsze. Naukowcy odkryli mechanizm, który może wyjaśniać, dlaczego z wiekiem organizm coraz gorzej radzi sobie z niskimi temperaturami. Co ciekawe, problem nie sprowadza się do utraty tkanki tłuszczowej. Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie „Nature”.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego osoby starsze częściej odczuwają zimno.
- Jaki mechanizm odpowiada za wytwarzanie ciepła w organizmie.
- Czy naukowcy znaleźli sposób na poprawę tolerancji zimna u seniorów.
Dlaczego starsze osoby bardziej odczuwają zimno?
Za utrzymywanie odpowiedniej temperatury ciała odpowiada kilka mechanizmów. Jednym z nich jest działanie brunatnej tkanki tłuszczowej, która pełni funkcję naturalnego ogrzewania organizmu. W przeciwieństwie do białej tkanki tłuszczowej, magazynującej energię, brunatna wykorzystuje ją do produkcji ciepła. Gdy temperatura otoczenia spada, komórki brunatnego tłuszczu zaczynają intensywniej pracować. Zużywają w tym celu m.in. glukozę i tłuszcze, dzięki czemu organizm może się ogrzewać bez charakterystycznych dreszczy. Z wiekiem aktywność brunatnej tkanki tłuszczowej słabnie. Naukowcy z amerykańskiego ośrodka City of Hope postanowili sprawdzić, dlaczego tak się dzieje. Wyniki ich badań ukazały się w listopadzie 2026 roku w czasopiśmie „Nature”.
Okazało się, że istotną rolę odgrywa komunikacja między układem nerwowym a odpornościowym. Kiedy robi się zimno, sygnały nerwowe pobudzają określone komórki odpornościowe do ograniczenia produkcji interleukiny 1 beta (IL-1β). Substancja ta hamuje aktywność brunatnej tkanki tłuszczowej. Gdy jej poziom spada, więcej komórek może intensywnie wytwarzać ciepło. U starszych myszy ten mechanizm działał znacznie gorzej. Poziom IL-1β pozostawał podwyższony, przez co komórki odpowiedzialne za ogrzewanie organizmu wolniej reagowały na chłód.
Organizm traci zdolność do ogrzewania?
Naukowcy porównali reakcję młodych i starych myszy na niską temperaturę. Po trzech dniach przebywania w chłodzie niemal 90 proc. komórek brunatnej tkanki tłuszczowej młodych zwierząt znajdowało się w stanie wysokiej aktywności. U starszych myszy odsetek ten wynosił zaledwie 51 proc. Oznacza to, że wraz z wiekiem komórki brunatnego tłuszczu mogą tracić zdolność do sprawnego uruchamiania produkcji ciepła.
Badacze sprawdzili również, czy można poprawić ich działanie. W tym celu starszym myszom podawali przez tydzień mifepriston, lek blokujący receptory glikokortykosteroidowe, uczestniczące w regulacji aktywności brunatnej tkanki tłuszczowej. Po zastosowaniu leku wzrosła liczba komórek intensywnie wytwarzających ciepło. Zwierzęta lepiej utrzymywały temperaturę ciała podczas ekspozycji na zimno, a ich organizmy zużywały więcej energii. Wyniki wskazują, że osłabienie aktywności brunatnej tkanki tłuszczowej związane ze starzeniem może być przynajmniej częściowo odwracalne.
Choć wyniki są obiecujące, naukowcy podkreślają, że większość doświadczeń przeprowadzono na myszach. Nie wiadomo jeszcze, czy ten sam mechanizm odpowiada za zwiększoną wrażliwość na zimno u starszych ludzi. Mifepriston wpływa również na inne narządy i procesy zachodzące w organizmie. Nie jest więc lekiem, który można stosować w celu poprawy tolerancji zimna. Odkrycie może jednak mieć znaczenie nie tylko dla badań nad starzeniem. Brunatna tkanka tłuszczowa zużywa glukozę i tłuszcze do produkcji ciepła, dlatego poznanie sposobów regulowania jej aktywności może w przyszłości pomóc w opracowywaniu nowych metod leczenia otyłości i cukrzycy typu 2.
Źródło: Radio ZET/nature.com