Radio ZET
Wiadomości
Zdrowie
Nowa aplikacja dla kobiet w ciąży. Podpowie, jak ograniczyć kontakt z chemią

Nowa aplikacja dla kobiet w ciąży. Podpowie, jak ograniczyć kontakt z chemią

Judyta Wanicka

2 min. czytania

30.09.2026 13:32

Jak przechowujesz i podgrzewasz żywność? Jakich kosmetyków i środków czystości używasz? Nowa wersja aplikacji CheckED ma na podstawie takich odpowiedzi podpowiadać kobietom planującym ciążę i ciężarnym, jak ograniczać kontakt z substancjami mogącymi zaburzać działanie układu hormonalnego. Narzędzie powstanie w ramach europejskiego projektu LIFE MUMs, którego koncepcję opracowano w Gdańsku.

Kobieta w ciąży trzyma telefon, uśmiechając się w jasnym pomieszczeniu.

Aplikacja podpowie, które codzienne nawyki zmienić

Dziewięć organizacji z ośmiu państw Unii Europejskiej rozpoczęło realizację projektu LIFE MUMs. Jednym z jego głównych rezultatów ma być CheckED Pink Edition - wersja istniejącej aplikacji przygotowana przede wszystkim dla kobiet ciężarnych i przygotowujących się do ciąży. Użytkowniczka odpowie na pytania dotyczące codziennych zachowań i produktów używanych w domu. Na tej podstawie aplikacja ma wskazywać potencjalne źródła kontaktu z substancjami zaburzającymi funkcjonowanie układu hormonalnego, określanymi skrótem EDC.

Zamiast obszernego zestawu ostrzeżeń kobieta ma otrzymać kilka najważniejszych wskazówek: co zmienić w pierwszej kolejności i czym zastąpić dotychczasowe rozwiązanie. Podpowiedzi mogą dotyczyć np. podgrzewania żywności w plastikowych pojemnikach lub używania wielu perfumowanych produktów.

- Nie chcemy straszyć kobiet w ciąży chemią. Chcemy dać im wiedzę i konkretne rozwiązania. Nie jesteśmy w stanie wyeliminować całej ekspozycji środowiskowej, ale część źródeł możemy stosunkowo łatwo ograniczyć – mówi w informacji przekazanej redakcji dr hab. Aleksandra Rutkowska z Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, prezes spółki DetoxED i twórczyni koncepcji projektu.

Aplikacja ma być bezpłatna i anonimowa. Nie będzie mierzyć stężenia substancji chemicznych w organizmie ani służyć do diagnozowania chorób. Jej zadaniem będzie wspieranie zmiany codziennych nawyków.

Czym są substancje zaburzające działanie hormonów?

Do substancji, którymi zajmuje się projekt, należą m.in. niektóre bisfenole, ftalany, PFAS, nazywane „wiecznymi chemikaliami”, oraz część związków stosowanych do ograniczania palności materiałów. Potencjalnymi źródłami kontaktu z nimi mogą być żywność i jej opakowania, kosmetyki, środki czystości, meble, tekstylia czy kurz.

Autorzy projektu zwracają szczególną uwagę na okres ciąży, ponieważ hormony odgrywają kluczową rolę w rozwoju płodu. Jednocześnie zaznaczają, że siła dowodów dotyczących wpływu poszczególnych substancji na zdrowie różni się zależnie od związku i badanego efektu.

Projekt nie zakłada eliminowania całej „chemii” z życia ani nie sugeruje, że pojedynczy kontakt z daną substancją powoduje chorobę. Chodzi o ograniczanie narażenia tam, gdzie można to zrobić w prosty sposób.

Naukowcy sprawdzą, czy zalecenia przynoszą efekt

Oprócz aplikacji ma powstać panel dla personelu medycznego, m.in. ginekologów, lekarzy rodzinnych i położnych. Ma pomóc podczas wizyty wskazać pacjentce najważniejsze potencjalne źródła narażenia i przekazać zalecenia. Według założeń projektu taka rozmowa mogłaby trwać 3-4 minuty.

LIFE MUMs obejmie również działania w gospodarstwach domowych i badania biomonitoringowe. Mają one pomóc sprawdzić, czy stosowanie rekomendacji rzeczywiście zmniejsza narażenie na wybrane substancje oraz które zmiany udaje się utrzymać na co dzień.

Projekt zaplanowano na lata 2026-2030. Jego budżet wynosi blisko 2 mln euro, z czego dofinansowanie Unii Europejskiej ma pokryć 60 proc. kosztów kwalifikowanych. W przekazanej informacji nie wskazano dokładnego terminu udostępnienia CheckED Pink Edition.

Źródło: Radio ZET/mat. pras. Gdański Uniwersytet Medyczny

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET