Ile wystarcza przeciętnemu Polakowi na podstawowe potrzeby?

Przeciętny dochód pozwalający na zaspokojenie podstawowych potrzeb wynosi 1177 zł na osobę; przy utrzymaniu średniego poziomu życia jest to 1907 zł. Dostatnie życie zapewni pensja 2595 zł - wynika z sondażu CBOS.

CBOS przeprowadził badanie dot. wysokości zarobków w kontekście jakości życia. Badanie zostało wykonane pod kątem 3 aspektów - w przeliczeniu na jedną osobę; w przeliczeniu na jednostkę ekwiwalentną (z uwzględnieniem skali ekwiwalentności OECD) oraz biorąc pod uwagę oczekiwania dochodowe w poszczególnych typach gospodarstw domowych.

Z odpowiedzi respondentów wynika, że przeciętny dochód na osobę pozwalający na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb wynosi 1177 zł; dochód pozwalający na życie na średnim poziomie to 1907 zł, natomiast dochód umożliwiający dostatnie życie wynosi 2595 zł.

W roku 2014 przeciętny dochód na osobę kształtował się na poziomie 1340 zł (GUS); jak można zauważyć plasował się on między dochodem pozwalającym na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb, a tym pozwalającym na życie na średnim poziomie - podkreśla CBOS.

Wśród respondentów można zauważyć regułę, że im większe potrzeby życiowe tym większe różnice w odpowiedziach. Różnica między najmniejszą a największą wartością dochodów deklarowaną przez respondentów pozwalającą na zaspokojenie podstawowych potrzeb wyniosła blisko 6 tys. zł, natomiast różnica przy dochodach pozwalających na dostatnie życie sięga prawie 50 tys.

Do porównań sytuacji dochodowej gospodarstw domowych o różnej wielkości i strukturze demograficznej przelicza się je na tzw. jednostki ekwiwalentne posługując się odpowiednimi skalami. W celu porównania oczekiwań dochodowych zastosowana została oryginalna skala ekwiwalentności OECD.

Dochód ekwiwalentny na jednostkę pozwalający na zaspokojenie podstawowych potrzeb jest większy w każdym z badanych przedziałów. W przypadku dochodu na jedną osobę wynosi 1445 zł, jeśli chodzi o życie na średnim poziomie jest to 2353 zł, a gdy chodzi o dostatni poziom życia - 3207 zł.

Oczekiwania

Z badania CBOS wynika, że oczekiwania dochodowe zależą od obecnych dochodów, poziomu wykształcenia oraz miejsca zamieszkania. Ludzie lepiej wykształceni oraz mieszkający w większych miejscowościach mają większe oczekiwania. Ich zdaniem aby zostały zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe dochody nie mogą być mniejsze niż 1765 zł, a w mniemaniu ludzi o najniższych dochodach ta kwota wystarczyłaby, aby żyć dostatnio.

W zależności od typów gospodarstw domowych CBOS przeprowadził badanie dzieląc je na 1-, 2- 3- i 4-osobowe.

W przypadku gospodarstwa 1-osobowego (jeden dorosły) dochody pozwalające na zaspokojenie podstawowych potrzeb wyniosłyby 1916 zł na osobę, umożliwiający życie na średnim poziomie - 2850 zł. Natomiast dostatnie życie zapewnią dochody w wysokości 3954 zł.

W gospodarstwach 2-osobowych (dwójka dorosłych) wysokość dochodów na poszczególnych poziomach życia wynoszą 1579 zł, 2401 zł oraz 3142 zł na osobę.

W pozostałych typach gospodarstw 3- i 4- osobowych (dwójka dorosłych oraz jedno lub dwójka dzieci do 14 roku życia) dochody pozwalające na bardziej lub mniej dostatnie życie kształtują się na podobnym poziomie jak w przypadku gospodarstwa 2-osobowego. Można zauważyć, że im większe gospodarstwo tym mniejsze zapotrzebowanie dochodowe na jedną osobę.

Warto zaznaczyć, że przyjmowane przeciętne dochody w zależności od poziomu potrzeb są dużo wyższe niż przyjmowane granice ubóstwa.

Porównanie

W roku 2014 dla gospodarstw jednoosobowych dochody granice te mieściły się w przedziale od 540 zł do 713 zł (w zależności od przyjętej definicji ubóstwa), natomiast dla gospodarstw domowych czteroosobowych, składających się z dwóch osób dorosłych i dwójki dzieci do 14 roku życia - od 1458 zł do 1926 zł (w badaniu wskazano, że 4-osobowe gospodarstwo przy zaspokajaniu podstawowych potrzeb musi zarabiać blisko 4 tys. zł).

Badanie przeprowadzono metodą wywiadów bezpośrednich (face-to-face) wspomaganych komputerowo (CAPI) w dniach 17–23 września na liczącej 972 osoby reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski.

PAP/Radio ZET/lp

Więcej: