Jeden z najsłynniejszych problemów matematyki rozwiązany? Badacz wskazuje na Claude'a

2 min. czytania
21.11.2026 00:56
Obserwuj nas na Google

Matematyk firmy Anthropic, Levent Alpöge, ogłosił w piątek na swojej stronie internetowej, że udowodnił jeden z najsłynniejszych problemów w matematyce - hipotezę Riemanna. Jest ona na liście tzw. problemów milenijnych. Matematyk korzystał z modelu sztucznej inteligencji.

Ręka wskazująca na skomplikowane wzory matematyczne oraz wykresy na tle rośliny.
fot. Shutterstock/Andrew Angelov

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie znaczenie ma hipoteza Riemanna dla teorii liczb.
  • W jaki sposób Levent Alpöge wykorzystał AI do dowodu.
  • Dlaczego uogólniona hipoteza Riemanna jest istotna.
  • Jakie inne problemy milenijne wiążą się z AI.

Czym jest hipoteza Riemanna?

W piątek Levent Alpöge opublikował czterostronicową notatkę, w której napisał: „Uważam, że - pracując z (modelem) Claude - odkryłem dowód hipotezy Riemanna”. Hipotezę sformułował niemiecki matematyk Bernhard Riemann w 1859 r. Fascynuje ona ludzi od lat, ponieważ łączy pozornie chaotyczny świat liczb pierwszych z głębokim matematycznym porządkiem, a jej rozstrzygnięcie stanowi fundament dla setek innych twierdzeń. Najprościej mówiąc, hipoteza Riemanna polega na tym, że rozmieszczenie liczb pierwszych na osi liczbowej – które na pierwszy rzut oka wydaje się przypadkowe – jest w rzeczywistości określone przez złożony, pełen znaczenia porządek. Z czasem hipoteza ta stała się punktem odniesienia dla całej teorii liczb.

Matematyk wykorzystał model Claude i język Lean

Alpöge opublikował swój dowód, wypracowany z modelem sztucznej inteligencji Claude i zakodowany w języku Lean, który umożliwia zweryfikowanie poprawności matematycznej każdego argumentu. Matematyk twierdzi, że udowodnił tzw. uogólnioną hipotezę Riemanna (Generalized Riemann Hypothesis), która rozszerza klasyczną hipotezę Riemanna na szerszą klasę funkcji i stanowi „fundament całego matematycznego wszechświata, kryjąc w sobie niezliczone, nieodkryte dotąd struktury” - jak opisuje to „Scientific American”. „Trudno o słowa, które w pełni oddałyby, jak bardzo odmieniłoby to matematykę, błyskawicznie otwierając dostęp do mnóstwa prawd wynikających z tej śmiałej hipotezy” - czytamy w „Scientific American”.

Redakcja poleca

Cytowany przez magazyn Andrew Sutherland, matematyk z MIT, zaznaczył, że przed naukowcami jeszcze wiele pracy, aby zrozumieć matematyczne szczegóły dowodu. Hipoteza Riemanna to trzeci z problemów milenijnych, o których stało się głośno w ostatnim czasie za sprawą modeli sztucznej inteligencji. We wrześniu firma OpenAI ogłosiła, że jej model rozwiązał znajdujące się na tej liście równania Naviera-Stokesa. W listopadzie naukowcy OpenAI i Anthropic równolegle podjęli próbę rozwiązania problemu Yanga–Millsa, inspirując się pracami polskiego matematyka Tadeusz Bałabana. Lista siedmiu problemów milenijnych została opublikowana w 2000 r. przez Instytut Matematyczny Claya (USA), który zaoferował 1 mln dolarów nagrody za podanie rozwiązania lub kontrprzykładu.

Źródło: Radio ZET/PAP