- Myszy na ISS doznały ubytków kości w miejscach nośnych.
- Odcinek lędźwiowy kręgosłupa pozostał nienaruszony.
- Największe zmiany zaobserwowano w kończynach tylnych.
Pobyt w kosmosie a ubytek kości
Badania przeprowadzone na myszach na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) pozwoliły naukowcom NASA namierzyć poważne zagrożenie dla zdrowia. Po 37 dniach spędzonych w kosmosie myszy miały widoczne ubytki w kościach, zwłaszcza w kończynach tylnych, w miejscu łączenia z dużymi stawami – kolanowym i biodrowym. Co ciekawe, lędźwiowy odcinek kręgosłupa został prawie nienaruszony.
„Nasze wyniki pokazują, że u myszy zbliżających się do dojrzałości kostnej mechaniczne odciążenie miejsc nośnych jest główną przyczyną utraty kości w mikrograwitacji, podczas gdy miejsca obciążone głównie przez aktywność mięśni, takie jak kręgosłup, wydają się nienaruszone” – piszą naukowcy. U dwunożnych ludzi odcinek lędźwiowy kręgosłupa dźwiga ciężar górnej części ciała, natomiast u czworonożnych gryzoni jest to struktura pozioma, która nie dźwiga ciężaru.
Utrata gęstości kości a promieniowanie
Grupę kontrolną myszy na Ziemi trzymano w klatkach ograniczających ruchy przez taki sam czas. Aby zrekompensować stres związany ze startem rakiety, grupę kontrolną poddano symulacji lotu. Utrata gęstości kości przenoszących ciężar ciała była jednak znacząco mniejsza niż u myszy przebywających w warunkach mikrograwitacji.
Na pytanie, czy do utraty gęstości kości mogło przyczynić się promieniowanie, odpowiedź brzmi: raczej nie. „Gdyby promieniowanie kosmiczne na niskiej orbicie okołoziemskiej lub inne czynniki systemowe były głównymi czynnikami powodującymi utratę tkanki kostnej w trakcie lotów kosmicznych, należałoby się spodziewać zmian w całym układzie kostnym” – wyjaśniają naukowcy. Autorzy badania twierdzą, że podczas przebywania na orbicie okołoziemskiej myszy były narażone jedynie na niewielką dawkę promieniowania.
Źródło: Radio ZET, „37-Day microgravity exposure in 16-Week female C57BL/6J mice is associated with bone loss specific to weight-bearing skeletal sites” R. Cahill i in., PLOS One 2025
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET