Nie 19 i nie 21 stopni. Taka jest najlepsza temperatura dla życia na Ziemi
Naukowcy podali, jaka jest najlepsza temperatura dla życia na Ziemi. Badacze przeanalizowali, w jaki sposób ciepło lub zimno wpływa na różne gatunki na naszej planecie — nie tylko na człowieka. Jeden wniosek zaskakuje najbardziej.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie znaczenie ma temperatura 20 st. C dla życia na Ziemi.
- Co to jest efekt 20 st. C i jakie ma znaczenie dla różnorodności biologicznej.
- Dlaczego wyższe temperatury mają negatywny wpływ na wiele gatunków.
- Jak zmiany klimatyczne wpływają na geograficzny zasięg występowania gatunków.
20 st. C to najlepsza temperatura dla życia na Ziemi
Nie jest tajemnicą, że komfort człowieka jest zależny m.in. od temperatury, w jakiej on przebywa. Od dawna w odniesieniu do człowieka mówi się o około 20 st. C., przy czym zgodnie z aktualnymi wytycznymi Światowej Organizacji Zdrowia dla większości zdrowych dorosłych w pomieszczeniach zleca się utrzymanie temperatury w zakresie od 18 st. C do 24 st. Pojawia się jednak pytanie: jaka temperatura jest odpowiednia dla innych istot żywych na planecie, a właściwie jak jest optymalna dla całego życia na Ziemi? Okazuje się, że naukowcy znają już odpowiedź na to pytanie i może być ona zaskakująca.
Jak wynika z metaanalizy, która została omówiona w 2023 roku na łamach magazynu Frontiers of Biogeography 20 st. C. "jest najbardziej stabilną temperaturą dla procesów komórkowych". W artykule, zatytułowanym "The universal evolutionary and ecological significance of 20 st. C" ( z języka angielskiego: Uniwersalne znaczenie ewolucyjne i ekologiczne temperatury 20 st. C) naukowcy zauważają, że temperatury wyższe u wielu gatunków negatywnie wpływają na różne obszary funkcjonowania. Na przykład powodują spadek tolerancji gatunków wodnych na niski poziom tlenu; spadek produktywności morskich glonów pelagicznych i bentonicznych; spadek globalnego bogactwa gatunków ryb pelagicznych, planktonu i bezkręgowców bentonicznych oraz różnorodności genetycznej. Co istotne, widać do także w zapisie kopalnym i to samo obserwuje się u mikroorganizmów.
"Przegląd literatury wykazał, że największe bogactwo gatunkowe występuje przy temperaturze około 20 st. C w przypadku wszystkich form życia w powietrzu i wodzie, w tym zwierząt, roślin i mikrobów" — czytamy. Widząc to, natychmiast możemy przywołać na przykład nurtujące naukowców zagadnienia, związane z zamieraniem rafy koralowej, która — choć toleruje wyższe temperatury — nie pojawia się tam, gdzie woda jest chłodniejsza niż właśnie 20 st. C.
Efekt 20 st. Celsjusza
Jakiś czas temu uczeni z Nowej Zelandii zauważyli, że liczba gatunków morskich nie osiągnęła szczytu na równiku. Przeciwnie — spadła, a szczyty osiągała w strefie podzwrotnikowej, która jest chłodniejsza. Badania uzupełniające wykazały, że ten spadek pogłębia się od ostatniej epoki lodowcowej, około 20 000 lat temu. I pogłębia się szybciej z powodu globalnego ocieplenia oceanów. Co ciekawe, gdy naniesiono liczbę gatunków na wykres w funkcji średniej rocznej temperatury, w obszar temperatury ponad 20 st. C zaobserwowano spadek.
W ten sposób opracowano tzw. model Corkreya, który pokazuje, że przy 20 st. C procesy biologiczne są najbardziej stabilne i efektywne, co sprzyja maksymalnej różnorodności gatunków. To zjawisko, nazywane jest zresztą "efektem 20 st. C" i może mieć duże znaczenie dla przewidywania skutków zmian klimatycznych.
Odkrycie to jest kluczowe dla zrozumienia, w jakich warunkach temperaturowych najlepiej rozwija się życie na Ziemi. Można być zaskoczonym, że jest to temperatura, która już od dawna jest oceniana przez badaczy jako ta najlepsza dla człowieka. Jednak fakt, że życie koncentruje się wokół 20 st. C niesie też ograniczenia adaptacyjne dla gatunków tropikalnych. Wiele gatunków morskich może przetrwać globalne ocieplenie, zmieniając zasięg geograficzny swojego bytowania. Z drugiej strony dla gatunków lądowych zmiany mogą być trudniejsze, ze względu na przeobrażenia krajobrazu, które dokonują się ręką człowieka.
Wskazuje na fundamentalne ograniczenia adaptacyjne gatunków tropikalnych do wyższych temperatur, podkreślając jednocześnie, że wiele gatunków morskich może przetrwać globalne ocieplenie, przesuwając swoje zasięgi geograficzne. Jednak gatunki lądowe mogą napotkać większe trudności z adaptacją z powodu zmian krajobrazu, wywołanych przez działalność człowieka.
Źródło: Radio ZET/ escholarship.org/theconversation.com
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Na zdjęciu uśmiechająca się kobieta z krótkimi, ciemnymi włosami na tle czerwonej tkaniny.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/15/9607a05d/2500888-179x101-04c33a015a.jpg "Irene Jacob w filmie "Trzy Kolory. Czerwony"")
