Sukces polskich badaczy. Opracowali niezwykły materiał

2 min. czytania
05.09.2025 12:25
Obserwuj nas na Google

Naukowcy z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie oraz z Japonii i Indii opracowali inteligentny materiał, który zmienia kolor, gdy jest przeciążony. W przyszłości może przyczynić się np. do zapobiegania katastrofom budowlanym.

Most w Warszawie
fot. Wojciech Strozyk/REPORTER/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • W jakim niezwykłym projekcie wzięli udział naukowcy z AGH w Krakowie.
  • Jak działa nowo odkryty materiał.
  • Jakie może mieć zastosowanie.

Materiał zmieniający kolor

Nowy materiał wykrywający przeciążenia świeci na zielonożółto, a gdy jest obciążony - zmienia kolor na czerwony. Proces ten jest odwracalny - wystarczy dodać rozpuszczalnik, by materiał wrócił do swojego pierwotnego stanu. Prof. Konrad Szaciłowski z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie wyjaśnił, że materiał zawiera bardzo miękkie kryształy, których deformację wywołuje nawet niewielka siła. Naukowiec porównał to do klucza do zamka.

- Każda cząsteczka zawiera jeden zamek i dwa klucze lub odwrotnie, czyli jest zbudowana z kilku modułów, które wzajemnie do siebie pasują i są rozseparowane. W krysztale mamy taką sytuację, że „zamek” z jednej cząsteczki pasuje do „klucza” z drugiej. Dzięki temu oddziaływaniu powstaje materiał o konkretnej barwie. Dodatkowo charakteryzuje się on silną luminescencją, a więc wzbudzony ultrafioletem emituje światło barwy zielonożółtej. Kiedy dochodzi do mechanicznego uszkodzenia kryształów, cząsteczki przesuwają się względem siebie, a oddziaływania ulegają zniszczeniu. Powstają za to inne, a ich pojawienie się sprawia, że barwa zmienia się z żółtozielonej na czerwoną - wyjaśnił specjalista.

Współpraca polsko-japońsko-indyjska

Niezwykły materiał powstał dzięki współpracy polskich badaczy z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie z naukowcami z Japonii i Indii. Kluczową rolę odegrali Polacy, którzy opracowali modele teoretyczne.

„Połączenie kompetencji – syntezy w Japonii, spektroskopii w Indiach i modelowania molekularnego w Polsce – sprawiło, że udało się stworzyć coś, co może mieć realny potencjał wdrożeniowy” – podała AGH w komunikacie.

Zdaniem naukowców materiał mógłby się przyczynić m.in. do zapobiegania katastrofom budowlanym. Kolor mostu zmieniałby się wraz ze zmianą naprężenia w jego strukturze.

Źródło: Radio ZET/PAP

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET