Tak wybuchła pierwsza pandemia. Znaleźli 214 starożytnych patogenów
Naukowcy Uniwersytetu Kopenhaskiego odkryli 214 starożytnych patogenów u prehistorycznych ludzi, w tym najstarszy ślad dżumy. Odkrycie to dostarcza ważnej wiedzy, jak rozwijały się pandemie. To największe takie badanie.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Skąd wzięły się pandemie.
- Jakie były największe pandemie w historii.
- Ile ofiar pochłonęły,
Pierwsza pandemia
Badanie opublikowane w „Nature” rzuca nowe światło na historyczny rys pandemii. Zgodnie z ustaleniami naukowców z Uniwersytetu Kopenhaskiego, pandemie są ściśle powiązane z rozwojem rolnictwa. Pierwsze odzwierzęce patogeny u ludzi pochodzą sprzed około 6500 lat, a choroby te stały się bardziej powszechne około 5000 lat temu.
Badacze przeanalizowali DNA ponad 1300 prehistorycznych osobników, z których niektóre miały nawet 37 000 lat. Starożytne kości i zęby dostarczyły unikalnych informacji na temat rozwoju chorób wywoływanych przez bakterie, wirusy i pasożyty. Wyniki wskazują dwa kluczowe momenty w historii chorób zakaźnych: udomowienie zwierząt oraz masowe migracje pasterzy ze Stepów Pontyjskich.
Największe pandemie
Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego odkryli 214 starożytnych patogenów, w tym najstarszy na świecie ślad genetyczny bakterii dżumy Yersinia pestis, zidentyfikowany w próbce liczącej 5500 lat. Szacuje się, że dżuma zabiła od jednej czwartej do połowy populacji średniowiecznej Europy.
Największe pandemie w historii:
- Dżuma – XIV wiek. Zaczęła się w prowincji Junnan w Chinach. Szlakiem Jedwabnym została zawleczona do Europy. Lekarze nosili charakterystyczne „ptasie maski” – do „dzioba” pakowano aromatyczne zioła, które miały niwelować fetor.
- Ospa prawdziwa – w XVI w. zmarło nawet 75 proc. populacji Indian. Erydykowana z globu w latach 80. XX. Po raz ostatni pojawiła się w 1972 r. w Jugosławii. Wirus, w postaci uśpionej, przechowywany jest w Instytucie Preparatów Wirusowych w Moskwie i w Centrum Kontroli Chorób w Atlancie.
- Tyfus – uderzał wielokrotnie. Jego ofiarą padli m.in. następca tronu angielskiego, osiemnastoletni Henryk Fryderyk Stuart, mąż królowej Wiktorii 42-letni Albert, jeden z braci Wright – pionierów lotnictwa, matka prezydenta Theodore’a Roosevelta oraz jedenastoletni syn Abrahama Lincolna.
- Syfilis (współcześnie kiła) – duża epidemia w Europie w XV w.
- Trąd – w średniowieczu uznawany za „karę za grzechy”.
- Cholera – 1817 rok, Kalkuta. Co 20. mieszkaniec świata padł jej ofiarą. Do Polski dotarła w 1831 r., podczas powstania listopadowego, za sprawą wojsk rosyjskich. Zabiła m.in. Piotra Czajkowskiego i prawdopodobnie Adama Mickiewicza.
- Grypa hiszpanka (1918–1919) – ponad 50 mln zgonów na całym świecie.
- Pandemia COVID-19 (2020-2023) – 7 mln zgonów na całym świecie.
„Mniej więcej co sto lat dopadają nas zarazy, które pochłaniają wiele ofiar i co gorsza – rozprzestrzeniają się na cały świat albo na dużą jego część” – pisze Hanna Krajewska w opracowaniu pt. „Pandemie w historii świata” (Wieś i rolnictwo 2020).
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
