Płacimy po 53 tys. zł na państwo. Nowy raport ujawnia, na co trafiają nasze pieniądze
Każdy mieszkaniec Polski „dokłada się” do publicznych wydatków kwotą przekraczającą 53 tys. zł rocznie. Najnowszy raport pokazuje, na co trafiają te środki i które pozycje w państwowym budżecie rosną w najszybszym tempie.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Na jakie cele państwo przeznacza największe wydatki.
- Które kategorie wydatków rosły najszybciej w ostatnim roku.
- Jak według raportu zmieniłaby się sytuacja finansów publicznych w innym scenariuszu wydatkowym.
FOR: Wydatki państwa rosną. Emerytury i renty pochłaniają najwięcej środków
Nakłady na emerytury i renty przewyższają łączne wydatki przeznaczane na ochronę zdrowia, edukację oraz naukę – alarmuje Forum Obywatelskiego Rozwoju w swoim najnowszym raporcie. Jak podkreślono, zadłużenie państwa zwiększa się w takim tempie, że koszty jego obsługi przekroczyły już wydatki związane z programem 800+ – informuje środowa „Rzeczpospolita”.
Jak wskazuje dziennik, powołując się na raport „Rachunek od państwa. Wydatki publiczne w 2025 r.” opracowany przez Forum Obywatelskiego Rozwoju, wydatki publiczne w Polsce osiągnęły w ubiegłym roku niemal 2 biliony złotych. W przeliczeniu na jednego mieszkańca oznacza to 53 222 zł, czyli o 5,2 tys. zł więcej niż w 2024 roku.
Na co trafiają największe środki?
Na emerytury i renty w przeliczeniu na jednego mieszkańca przeznaczono 13,9 tys. zł. Wydatki na ochronę zdrowia wyniosły ponad 6,1 tys. zł, na bezpieczeństwo i wymiar sprawiedliwości około 6 tys. zł, na pomoc społeczną 5,6 tys. zł, natomiast na edukację i naukę 5,5 tys. zł. Łącznie te obszary odpowiadają za ponad jedną trzecią wszystkich wydatków publicznych.
Największe wzrosty dotyczą długu i administracji
Jak podaje „Rzeczpospolita”, największy wzrost rok do roku odnotowano w kosztach obsługi długu publicznego, które zwiększyły się o 23,5 proc., oraz w wydatkach na administrację publiczną, wyższych o 20,8 proc. Nakłady na bezpieczeństwo i sprawiedliwość wzrosły o 16,4 proc., natomiast na emerytury i renty o 10,3 proc. Jedyną dużą kategorią, w której zanotowano spadek wydatków w przeliczeniu na mieszkańca, była pomoc społeczna. Wydatki w tym obszarze zmniejszyły się o niemal 17 proc., co eksperci FOR tłumaczą wygaszaniem części programów osłonowych wprowadzonych w czasie kryzysu energetycznego i wysokiej inflacji.
Wydatki państwa wyższe niż w części krajów Europy
Z analizy wynika, że wydatki państwa osiągnęły poziom 50,9 proc. PKB, co jest wynikiem wyższym niż w Niemczech, Szwecji czy Danii. W ciągu ostatnich dziesięciu lat wskaźnik ten zwiększył się o 9,4 punktu procentowego. Autorzy raportu zwracają uwagę, że tak znaczący wzrost wydatków nie przełożył się na poprawę jakości funkcjonowania państwa.
Wydatki na obronność a finanse publiczne
Z przedstawionych w „Rzeczpospolitej” symulacji FOR wynika również, że zwiększone nakłady na wojsko odpowiadają za około 14 proc. nominalnego wzrostu wydatków publicznych w latach 2021–2025. Gdyby pozostałe wydatki – z wyłączeniem obronności oraz kosztów obsługi długu – utrzymały udział w PKB na poziomie z 2021 roku, tegoroczny koszt przypadający na jednego mieszkańca byłby niższy o 4227 zł. W takim scenariuszu deficyt sektora finansów publicznych wyniósłby około 3,2 proc. PKB zamiast obecnych 7,2 proc.
Źródło: Radio ZET/PAP/Rz
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
